Shqiperia fiton ne arbitrazhin nderkombetar me Sky Petroleum
Gjykata e Arbitrazhit vendosi rrezimin e te gjitha pretendimeve te shoqerise Sky Petroleum Inc. dhe denimin e saj per t’i rimbursuar Republikes se Shqiperise shpenzimet ne masen 383 mije euro. Kjo mosmarreveshje kishte lindur si rezultat i zgjidhjes se njeanshme te kontrates nga ana e Autoritetit Kombetar te Burimeve Natyrore (“AKBN”). Palet kishin lidhur nje Marreveshje per Ndarje Prodhimi per Eksplorimin, Zhvillimin dhe Prodhimin e Hidrokarbureve ne Shqiperi ne Blloqet 4, 5 dhe Dumre (“Kontrata”) me date 24 Qershor 2010, e miratuar nga Keshilli i Ministrave me date 24 Nentor 2010, dhe me date efektive 17 Dhjetor 2010.
Me date 22 Korrik 2011, AKBN ka vendosur te zgjidhe Kontraten me arsyetimin se pala tjeter nuk ka permbushur disa prej detyrimeve kontraktore dhe, ne vecanti, ajo nuk ka nenshkruar dhe paraqitur nje Garanci Bankare te vlefshme, brenda 90 diteve nga Data Efektive. Duke mos qene dakord me zgjidhjen e Kontrates, Sky Petroleum paraqiti nje Njoftim Arbitrazhi ne perputhje me nenin 21 te Kontrates. Ne fund te hetimit gjyqesor, Gjykata e Arbitrazhit cmoi se zgjidhja e kontrates eshte kryer ne menyre te vlefshme nga ana e Republikes se Shqiperise. Shteti shqiptar jo vetem nuk i detyrohet asnje demshperblim shoqerise Sky Petroleum por gjithashtu ka te drejten qe t’i rimbursohen te gjitha shpenzimet e procesit, si faturat e avokateve, eksperteve etj. Ky vendim nuk ndikon ne fatin e blloqeve 4, 5 dhe Dumre sepse qeveria shqiptare, me vetedijen se zgjidhja e kontrates kishte qene e drejte, i kishte bashkengjitur me kohe keto blloqe shoqerise Albpetrol sh.a, ne proces privatizimi.
Ky vendim perben nje sukses te jashtezakonshem per Republiken e Shqiperise, jo vetem sepse i kursen buxhetit te shtetit shuma te konsiderueshme por edhe sepse konfirmon trajtimin e ndershem dhe jodiskriminues qe i rezervohet investitoreve te huaj. Avokatura e Shtetit ka perfaqesur ceshtjen per pjesen me te madhe te kohes, ndersa ne pjesen e fundit te procesit gjyqesor qeveria shqiptare angazhoi avokatet britanike Cherie Booth QC dhe Mahnaz Malik. Ne vijim, Avokatura e Shtetit po merr masat per ekzekutimin e vendimit dhe po shqyrton mundesine e ngritjes se nje padie kunder Sky Petroleum per demin e shkaktuar si rezultat i moskryerjes se veprimtarise eksploruese ne blloqet 4, 5 dhe Dumre.
Mosmarreveshjet gjyqesore
Rritja e madhe e investimeve te huaja ne Shqiperi do sjelle ne menyre te pashmangshme edhe nje shtim te mosmarreveshjeve gjyqesore, vecanerisht ne arbitrazh nderkombetar. Pergjigjja me e mire ndaj ketij fenomeni eshte sigurimi i nje mbrojtje sa me efektive, nganjehere duke angazhuar avokate te huaj me reputacion nderkombetar. Fitorja e ceshtjes gjyqesore mundeson qe shpenzimet e avokatit te perballohen nga pala gjyqhumbeese. Por, mbi te gjitha, suksesi ne arbitrazh konfirmon ne syte e investitoreve te huaj se ne Shqiperi sundon rendi ligjor, qe eshte nje nga kriteret kryesore qe merret parasysh nga sipermarresit e huaj ne castin e vendimmarrjes per te investuar ne nje vend te caktuar.
Me date 22 Korrik 2011, AKBN ka vendosur te zgjidhe Kontraten me arsyetimin se pala tjeter nuk ka permbushur disa prej detyrimeve kontraktore dhe, ne vecanti, ajo nuk ka nenshkruar dhe paraqitur nje Garanci Bankare te vlefshme, brenda 90 diteve nga Data Efektive. Duke mos qene dakord me zgjidhjen e Kontrates, Sky Petroleum paraqiti nje Njoftim Arbitrazhi ne perputhje me nenin 21 te Kontrates. Ne fund te hetimit gjyqesor, Gjykata e Arbitrazhit cmoi se zgjidhja e kontrates eshte kryer ne menyre te vlefshme nga ana e Republikes se Shqiperise. Shteti shqiptar jo vetem nuk i detyrohet asnje demshperblim shoqerise Sky Petroleum por gjithashtu ka te drejten qe t’i rimbursohen te gjitha shpenzimet e procesit, si faturat e avokateve, eksperteve etj. Ky vendim nuk ndikon ne fatin e blloqeve 4, 5 dhe Dumre sepse qeveria shqiptare, me vetedijen se zgjidhja e kontrates kishte qene e drejte, i kishte bashkengjitur me kohe keto blloqe shoqerise Albpetrol sh.a, ne proces privatizimi.
Ky vendim perben nje sukses te jashtezakonshem per Republiken e Shqiperise, jo vetem sepse i kursen buxhetit te shtetit shuma te konsiderueshme por edhe sepse konfirmon trajtimin e ndershem dhe jodiskriminues qe i rezervohet investitoreve te huaj. Avokatura e Shtetit ka perfaqesur ceshtjen per pjesen me te madhe te kohes, ndersa ne pjesen e fundit te procesit gjyqesor qeveria shqiptare angazhoi avokatet britanike Cherie Booth QC dhe Mahnaz Malik. Ne vijim, Avokatura e Shtetit po merr masat per ekzekutimin e vendimit dhe po shqyrton mundesine e ngritjes se nje padie kunder Sky Petroleum per demin e shkaktuar si rezultat i moskryerjes se veprimtarise eksploruese ne blloqet 4, 5 dhe Dumre.
Mosmarreveshjet gjyqesore
Rritja e madhe e investimeve te huaja ne Shqiperi do sjelle ne menyre te pashmangshme edhe nje shtim te mosmarreveshjeve gjyqesore, vecanerisht ne arbitrazh nderkombetar. Pergjigjja me e mire ndaj ketij fenomeni eshte sigurimi i nje mbrojtje sa me efektive, nganjehere duke angazhuar avokate te huaj me reputacion nderkombetar. Fitorja e ceshtjes gjyqesore mundeson qe shpenzimet e avokatit te perballohen nga pala gjyqhumbeese. Por, mbi te gjitha, suksesi ne arbitrazh konfirmon ne syte e investitoreve te huaj se ne Shqiperi sundon rendi ligjor, qe eshte nje nga kriteret kryesore qe merret parasysh nga sipermarresit e huaj ne castin e vendimmarrjes per te investuar ne nje vend te caktuar.