Shqiptaret festojne 28 Nentorin - Diten e Pavaresise
Patriotet shqiptare qe ndodheshin jashte atdheut me ne krye Ismail Qemalin ne vjeshten e viti 1912 vendosen te ndermerrnin nje veprim te ri politik per te thirrur nje kuvend kombetar i cili do te merrte masat per shpetimin e Shqiperise nga copetimi.
Nismen per kete veprim te ri e moren Ismail Qemali dhe Luigj Gurakuqi te cilet u nisen nga Stambolli dhe arriten ne Bukuresht ku me 5 nentor 1912 organizuan mbledhjen e kolonise shqiptare te atjeshme. Aty u vendos te themelohej nje komitet drejtonjes qe te merrte ne dore qeverine e vendit te krijohej nje komision qe do te shkonte ne Evrope per te mbrojtur perpara qeverive te Fuqive te Medha te drejtat kombetare e lokale te popullit shqiptar dhe nje komitet ne Bukuresht qe do te bashkerendonte veprimtarine e komiteteve te tjera brenda e jashte Shqiperise per ti ardhur atdheut ne ndihme.
Mbledhja e Bukureshtit ne vendimin e saj nuk percaktoi qarte nese do te kerkohej autonomi a pavaresi. Kjo do te percaktohej sic duket nga zhvillimi i metejshem i ngjarjeve dhe nga qendrimi qe do te mbanin kundrejt ceshtjes shqiptare Fuqite e Medha.
Per kete qellim Ismail Qemali me shoke shkoi ne Vjene ku bisedoi me perfaqesuesit e Fuqive te Medha per tu shprehur kerkesat e popullit shqiptar. Nderkohe ne Shqiperi kishte filluar levizja per mbledhjen e nje kuvendi kombetar.
Ne kushtet kur Perandoria Otomane ishte shpartalluar ne te gjitha frontet dhe shtetet ballkanike kishin hyre thelle ne tokat shqiptare e vetmja zgjidhje e drejte e ceshtjes shqiptare ishte ajo e shpalljes se pavaresise. Ne kete perfundim arriti grupi i atdhetareve i kryesuar nga Ismail Qemali i cili me 19 nentor deklaronte ne Trieste ku kishte arritur bashke me shoket se ... menjehere pas mberritjes se tij ne Shqiperi do te shpallej pavaresia e Shqiperise dhe do te zgjidhej qeveria e perkohshme.
Ideja e pavaresise se Shqiperise dhe lajmi i mbledhjes se kuvendit kombetar u priten me entuziazem te madh ne Shqiperi ku gjeten nje truall te pergatitur qysh me pare nga rrethet atdhetare te vendit. Keto rrethe kishin vendosur lidhje ndermjet tyre dhe kishin caktuar Vloren si qender ku do te behej mbledhja e perfaqesuesve te kombit shqiptar.
Grupi i kryesuar nga Ismail Qemali arriti ne Durres me 21 nentor. Se bashku me atdhetaret durrsake ai vendosi te ngrinte ne qytet flamurin kombetar. Por autoritetet osmane te ndihmuara nga armiku i Levizjes Kombetare Shqiptare dhespot Jakovi arriten ndonese perkohesisht ta pengonin kete veprim.
Te shoqeruar nga delegatet e Durresit te Shijakut te Tiranes e te Krujes Ismail Qemali me shoket e tij u nisen per ne Kavaje. Prej andej neper Karatoprak kaluan ne Fier ku u takuan me delegatet e Kosoves dhe me 25 nentor arriten ne Vlore. Ketu delegatet e popullit shqiptar u priten me feste.
Puna e pare e udheheqesit patriot qysh me 26 nentor ishte organizimi i forcave te armatosura. Per kete qellim ai ngriti nje komision organizues dhe u dergoi pleqesive te fshatrave nje leter me anen e se ciles porositeshin te mobilizonin njerezit e afte per arme dhe ti mbanin ata ne gatishmeri.
Nderkohe ushtria serbe po perparonte me shpejtesi ne tokat shqiptare. Ajo po i afrohej Durresit Tiranes Krujes dhe Elbasanit. Rrethet atdhetare te ketyre qyteteve vendosen ta shpallnin sa me pare pavaresine per ti vene autoritetet ushtarake serbe perpara faktit te kryer.
Me 25 nentor Elbasani shpalli i pari pavaresine. Te nesermen ate e shpallen Durresi e Tirana dhe me 27 nentor Kavaja Peqini e Lushnja. Per shkak te perparimit te pandalur te ushtrive serbe gjendja ne Shqiperi po behej gjithnje me kritike. Kjo ishte arsyeja qe ne mbremjen e 27 nentorit delegatet qe ndodheshin ne Vlore ndonese nuk kishin arritur ende perfaqesuesit e disa krahinave vendosen te mblidhnin te nesermen kuvendin kombetar.
Me 28 Nentor 1912 ne oren 1400 u hap ne Vlore Kuvendi Kombetar. Ne mbledhjen e pare te Kuvendit moren pjese 37 delegate te cilet u shtuan gjate diteve qe pasuan duke arritur ne 63 veta qe perfaqesonin te gjitha viset shqiptare. Pjesa me e madhe e tyre ishin udheheqes e veprimtare te Levizjes Kombetare Shqiptare.
Pjesemarrja ne Kuvend e delegateve nga te gjitha qytetet e Shqiperise duke perfshire edhe ato qe ndodheshin te pushtuara nga ushtrite serbe malazeze e greke i dha atij karakterin e nje asambleje kombetare mbareshqiptare. Kjo ishte njeherazi shprehje e vendosmerise se te gjithe shqiptareve per tu bashkuar ne shtetin e vet kombetar ne te cilin do te perfshiheshin te gjitha viset shqiptare.
Kuvendi zgjodhi si kryetar Ismail Qemalin i cili foli per te kaluaren e Shqiperise nen sundimin osman dhe per lufterat e shqiptareve per te fituar te drejtat e tyre. Ai vuri ne dukje se ne rrethanat e krijuara nga Lufta Ballkanike e vetmja udhe shpetimi ishte ndarja e Shqiperise nga Turqia.
Propozimi i kryetarit u miratua njezeri nga delegatet te cilet nenshkruan dokumentin historik per Pavaresine e Shqiperise ku thuhej ... Shqiperia me sot te behet me vehte e lire e mosvarme.
Pastaj u ngrit madherisht flamuri kombetar i Shqiperise perpara mijera njerezve qe ishin mbledhur jashte selise se Kuvendit e qe e priten kete ngjarje historike me brohoritje entuziaste ndersa populli pershkonte duke kenduar rruget e qytetit oratoret atdhetare si Jani Minga Murat Toptani etj. me fjalimet e zjarrta evokonin lufterat e popullit shqiptar per liri. Nga Kuvendi i Vlores doli gjithashtu qeveria e perkohshme e kryesuar nga Ismail Qemali.
R. Dunga - Start
2010-11-28 0943
Nismen per kete veprim te ri e moren Ismail Qemali dhe Luigj Gurakuqi te cilet u nisen nga Stambolli dhe arriten ne Bukuresht ku me 5 nentor 1912 organizuan mbledhjen e kolonise shqiptare te atjeshme. Aty u vendos te themelohej nje komitet drejtonjes qe te merrte ne dore qeverine e vendit te krijohej nje komision qe do te shkonte ne Evrope per te mbrojtur perpara qeverive te Fuqive te Medha te drejtat kombetare e lokale te popullit shqiptar dhe nje komitet ne Bukuresht qe do te bashkerendonte veprimtarine e komiteteve te tjera brenda e jashte Shqiperise per ti ardhur atdheut ne ndihme.
Mbledhja e Bukureshtit ne vendimin e saj nuk percaktoi qarte nese do te kerkohej autonomi a pavaresi. Kjo do te percaktohej sic duket nga zhvillimi i metejshem i ngjarjeve dhe nga qendrimi qe do te mbanin kundrejt ceshtjes shqiptare Fuqite e Medha.
Per kete qellim Ismail Qemali me shoke shkoi ne Vjene ku bisedoi me perfaqesuesit e Fuqive te Medha per tu shprehur kerkesat e popullit shqiptar. Nderkohe ne Shqiperi kishte filluar levizja per mbledhjen e nje kuvendi kombetar.
Ne kushtet kur Perandoria Otomane ishte shpartalluar ne te gjitha frontet dhe shtetet ballkanike kishin hyre thelle ne tokat shqiptare e vetmja zgjidhje e drejte e ceshtjes shqiptare ishte ajo e shpalljes se pavaresise. Ne kete perfundim arriti grupi i atdhetareve i kryesuar nga Ismail Qemali i cili me 19 nentor deklaronte ne Trieste ku kishte arritur bashke me shoket se ... menjehere pas mberritjes se tij ne Shqiperi do te shpallej pavaresia e Shqiperise dhe do te zgjidhej qeveria e perkohshme.
Ideja e pavaresise se Shqiperise dhe lajmi i mbledhjes se kuvendit kombetar u priten me entuziazem te madh ne Shqiperi ku gjeten nje truall te pergatitur qysh me pare nga rrethet atdhetare te vendit. Keto rrethe kishin vendosur lidhje ndermjet tyre dhe kishin caktuar Vloren si qender ku do te behej mbledhja e perfaqesuesve te kombit shqiptar.
Grupi i kryesuar nga Ismail Qemali arriti ne Durres me 21 nentor. Se bashku me atdhetaret durrsake ai vendosi te ngrinte ne qytet flamurin kombetar. Por autoritetet osmane te ndihmuara nga armiku i Levizjes Kombetare Shqiptare dhespot Jakovi arriten ndonese perkohesisht ta pengonin kete veprim.
Te shoqeruar nga delegatet e Durresit te Shijakut te Tiranes e te Krujes Ismail Qemali me shoket e tij u nisen per ne Kavaje. Prej andej neper Karatoprak kaluan ne Fier ku u takuan me delegatet e Kosoves dhe me 25 nentor arriten ne Vlore. Ketu delegatet e popullit shqiptar u priten me feste.
Puna e pare e udheheqesit patriot qysh me 26 nentor ishte organizimi i forcave te armatosura. Per kete qellim ai ngriti nje komision organizues dhe u dergoi pleqesive te fshatrave nje leter me anen e se ciles porositeshin te mobilizonin njerezit e afte per arme dhe ti mbanin ata ne gatishmeri.
Nderkohe ushtria serbe po perparonte me shpejtesi ne tokat shqiptare. Ajo po i afrohej Durresit Tiranes Krujes dhe Elbasanit. Rrethet atdhetare te ketyre qyteteve vendosen ta shpallnin sa me pare pavaresine per ti vene autoritetet ushtarake serbe perpara faktit te kryer.
Me 25 nentor Elbasani shpalli i pari pavaresine. Te nesermen ate e shpallen Durresi e Tirana dhe me 27 nentor Kavaja Peqini e Lushnja. Per shkak te perparimit te pandalur te ushtrive serbe gjendja ne Shqiperi po behej gjithnje me kritike. Kjo ishte arsyeja qe ne mbremjen e 27 nentorit delegatet qe ndodheshin ne Vlore ndonese nuk kishin arritur ende perfaqesuesit e disa krahinave vendosen te mblidhnin te nesermen kuvendin kombetar.
Me 28 Nentor 1912 ne oren 1400 u hap ne Vlore Kuvendi Kombetar. Ne mbledhjen e pare te Kuvendit moren pjese 37 delegate te cilet u shtuan gjate diteve qe pasuan duke arritur ne 63 veta qe perfaqesonin te gjitha viset shqiptare. Pjesa me e madhe e tyre ishin udheheqes e veprimtare te Levizjes Kombetare Shqiptare.
Pjesemarrja ne Kuvend e delegateve nga te gjitha qytetet e Shqiperise duke perfshire edhe ato qe ndodheshin te pushtuara nga ushtrite serbe malazeze e greke i dha atij karakterin e nje asambleje kombetare mbareshqiptare. Kjo ishte njeherazi shprehje e vendosmerise se te gjithe shqiptareve per tu bashkuar ne shtetin e vet kombetar ne te cilin do te perfshiheshin te gjitha viset shqiptare.
Kuvendi zgjodhi si kryetar Ismail Qemalin i cili foli per te kaluaren e Shqiperise nen sundimin osman dhe per lufterat e shqiptareve per te fituar te drejtat e tyre. Ai vuri ne dukje se ne rrethanat e krijuara nga Lufta Ballkanike e vetmja udhe shpetimi ishte ndarja e Shqiperise nga Turqia.
Propozimi i kryetarit u miratua njezeri nga delegatet te cilet nenshkruan dokumentin historik per Pavaresine e Shqiperise ku thuhej ... Shqiperia me sot te behet me vehte e lire e mosvarme.
Pastaj u ngrit madherisht flamuri kombetar i Shqiperise perpara mijera njerezve qe ishin mbledhur jashte selise se Kuvendit e qe e priten kete ngjarje historike me brohoritje entuziaste ndersa populli pershkonte duke kenduar rruget e qytetit oratoret atdhetare si Jani Minga Murat Toptani etj. me fjalimet e zjarrta evokonin lufterat e popullit shqiptar per liri. Nga Kuvendi i Vlores doli gjithashtu qeveria e perkohshme e kryesuar nga Ismail Qemali.
R. Dunga - Start
2010-11-28 0943