Si do te jete ekonomia ne vitin 2011
Nga Heather Maher Jeremy Bransten
Ndersa ekonomia boterore e vazhdon perpelitjen korrespondentet e radios Evropa e Lire Heather Maher dhe Jeremy Bransten biseduan me ekonomiste te njohur per te pare se cfare mund te sjelle viti 2011.
Sajmon Xhonson Simon Johnson ish-kryeshef
ne Fondin Monetar Nderkombetar eshte profesor ne Institutin e Teknologjise ne
Masacusets. Allan Melcer Allan Meltzer profesor i ekonomise politike ne
Universitetin Karnegi Mellon eshte historian i njohur i Rezervave Federale.
Roxher Botell Roger Bootle ish-keshilltar i qeverive britanike dhe autor i
librit Parate per asgje eshte njeriu i cili e parashikoi krizen aktuale
financiare.
Sajmon Xhonson mendon se ekonomite me te medha globale nuk do te rimekemben
lehte dhe parashikon kriza te reja.
Nuk besoj qe do te kete recesion dyshifror i cili nenkupton tkurrje te
prodhimtarise por mendoj se ekonomia evropiane do te trazohet. Mendoj se do te
kete edhe nje krize tjeter ndoshta ne pranvere dhe kjo do ta ngadalesoje
ekonomine boterore. Pra nuk do te kete rimekembje ndersa papunesia do te jete
problemi kryesor ne bote thote Sajmon.
Por cfare mendon Roxher Botell a do te kete rimekembje apo recesion te
dyfishte
Allan Melcer eshte optimist i matur. Por cili eshte vleresimi i tij a po del
ekonomia globale nga kriza po stagnon apo po rikthehet ne zonen e rrezikshme
Mendoj se po ec perpara te pakten sigurisht ne Evrope dhe ne SHBA ku ishin
zonat me te goditura por ne SHBA ritmi eshte me i ngadalte. Nuk mund te presim
qe papunesia te ndryshoje shpejt sepse nje pjese e madhe e vendeve te punes qe
humben kane te bejne me ndertimtarine. Rimekembja do te jete e ngadalshme
perderisa nje pjese e madhe e shtepive mbeten te pashitura ne treg shprehet
Melcer.
Nder problemet me shqetesuese vazhdon te mbetet stabiliteti i eurozones. Sajmon
Xhonson mendon se valat e krizave ne eurozone mund te perseriten dhe qetesimin
e sheh pas pese vjetesh.
Mendoj se eurozona do te mbijetoje por dyshoj se do ta kete perberjen
aktuale. Tash jane 16 dhe do te behen 17 vende kur Estonia te bashkohet ne
janar. Dyshoj se mund te vazhdoje me politikat e nxjerrjes nga kriza te vendeve
te zhytura ne telashe.
Sipas mendimit tim do te kete ndryshime te medha ne strukturen dhe operimin e
eurozones por besoj se do te kete nje berthame qe do te mbijetoje. Gjate vitit
te ardhshem do te kete vale krizash dhe perpjekje per te reformuar eurozonen
por pas pese vjetesh besoj se do te dale nje eurozone e gjalle dhe e
shendoshe thote Xhonson.
Po cfare jane vleresimet e Roxher Botell njeriut qe parashikoi krizen aktuale
financiare
Nuk mendoj se euroja do te mbijetoje ne formen aktuale. Por do te isha i
befasuar nese te pakten nje vend nuk do ta braktiste eurozonen. Kjo mund ti
beje punet edhe me dramatike. Mendoj se kriza financiare nuk do te ndalet dhe
vendet do te vazhdojne me problemet e buxhetit. Ka edhe mundesi qe euroja te
ndahet ne euro veriore dhe jugore por qe te ndodhe kjo duhet revolucion ne
mendimin politik te Gjermanise thekson Xhonson.
As Allan Melcer nuk eshte shume optimist per ekonomine e vendeve te eurozones.
Nuk mund te shoh se si vendet si Greqia do te mund te shmangin ristrukturimin
e borxhit te tyre. Ndihma e realizuar permes Fondit Monetar Nderkombetar dhe
Bashkimit Evropian qe terhoqi aq shume vemendje nuk ka zgjidhur shume
probleme reale por vetem i ka shtyre. Ato qe kane shume borxhe e kane
veshtire prandaj heret apo vone do te duhet te ristrukturohen. Por ka dhe
vende tjera qe mund te jene ne pozite te ngjashme thote Melcer.
Sa i perket dollarit amerikan Melcer Xhonson dhe Botell parashikojne se valuta
e Shteteve te Bashkuara do te vazhdoje me tendencen e renies. Por ne muajt e
pare te vitit 2011 presin rritje te vleres se dollarit per shkak te dobesimit
te euros si pasoje e problemeve ne Spanje Itali apo Portugali.