Si i bëhet hallit nëse ngadalëson ekonomia e Kinës dhe Indisë?
Në Nadir-in e krizës financiare, katër vjet më parë, shumë qeveri aziatike menduan se rritja e fuqishme kishte çuar pothuajse në një "ndarje" të ekonomive të tyre nga Perëndimi dhe nga problemet e saj aktuale. Por tani, ndërsa rimëkëmbja e eurozonës po vonohet dhe SHBA-ja po ngadalëson, edhe Azia po tregon shenja ngadalësimi. Disa politikanë aziatikë, shumë oportunistë, do të fajësojnë Perëndimin për çdo ngadalësim në rritjen e ekonomike të vendeve të tyre. Por paaftësia e tyre për të zbatuar reformat e nevojshme strukturore dhe mundësitë ekonomike është njësoj, nëse jo më shumë, përgjegjëse për problemet e rritjes së rajonit.
Merrni shembull Indinë. Sipas matjeve të kompanisë së Vlerësimit të Tregut Ndërkombëtar (International Market Assessment): “flukset e kapitalit janë tharë ... nuk janë një reflektim i kushteve të tregut global”, por një humbje të besimit në mesin e investitorëve, kryesisht për shkak të keqmenaxhimit financiar që çoi në paqëndrueshmërinë e çmimeve”, investimet në rënie dhe, së fundi, me një rënie të rritjes”. Me qeverinë në gjumë - përfundon “International Market Assessment” -, India është duke humbur shpejt terren”. Situata në Indi është shqetësuese. Inflacioni me dy shifra të çmimeve ushqimore është shoqëruar nga debati në lidhje me numrin e indianëve që jetojnë nën pragun e varfërisë, dhe madje edhe të debatit rreth vijëzimit të pragut. Statistikat zyrtare përdorin të ardhurat mesatare ditore prej 32 rupi (0.57 dollarë) në ditë për të ndarë të varfrit nga dëshpërimisht të varfrit.
Në vend të përballimit të paradoksit qendror të shoqërisë bashkëkohore indiane - varfëria në rritje - Qeveria indiane ka futur kokën e tij në rërë. Shpall reforma të guximshme, të cilat hidhen poshtë përpara se boja të thahet. Edhe më keq, rritja e korrupsionit zyrtar po lodh dinamizmin e sektorit privat. Por India nuk është i vetmi që po pëson ulje. Kina gjithashtu ka frikë nga ngadalësimi i rritjes ekonomike dhe rritja e inflacionit. Në përgjigje, banka qendrore kineze ka ulur normat e interesit për të stimuluar investimet e brendshme, si dhe amortizimin konsekuent të kursit të këmbimit të “renmibi” ka ndihmuar në mbajtjen e eksporteve. Por numri i importeve kineze për gjysmën e parë të këtij viti ka shënuar një stanjacion, duke sugjeruar se kompanitë kineze nuk janë duke investuar në pajisje të reja - dhe se ekonomia e Kinës së shpejti mund të ngecë.
Edhe në qoftë se sistemet e tyre politike janë të kundërta dhe spekulative, ka ngjashmëri të habitshme midis disa nga problemet më të thella strukturore të Kinës dhe Indisë. Të dy vendet janë të angazhuara në reforma – Kina në vitet ‘80 dhe India në vitet ‘90 - të cilët kanë decentralizuar procesin e vendim-marrjes kanë përjetuar një zhvillim të shpejtë. India u detyrua nga demokracia e saj për të ndjekur një rrugë politike të decentralizimit, por shumë nga fuqia ekonomike te vendimmarrjes mbetën të ngulitura në burokracinë e fosilizuar të Nju Delhit, duke vonuar rritjen ekonomike. Në të kundërt, Kina ka arritur decentralizimin ekonomik, por ka ruajtur një fuqi të centralizuar politik, duke transferuar përgjegjësitë e menaxhimit ekonomik kryesisht për zyrtarët e krahinorë, çka ka krijuar luhatjet e veta.
Kështu, ndërsa Kina është e detyruar për të kaluar nga eksportet në konsum të brendshëm për të mbështetur rritjen ekonomike, India vazhdon të mbështetet në investimet e brendshme, eksportet e shërbimeve dhe lëndëve të para, si dhe lehtësimin e tatimeve dhe deficitet e llogarisë rrjedhëse për të ruajtur kursin e saj i rritjes. Por mungesa e saj më e dëmshme është qeverisja, ashtu si edhe në Kinë, ku skandali Bo Xilai ka ekspozuar anën patologjike të lidershipit teknokratik të Kinës. Edhe gjetkë në Azi po dalin probleme strukturore. Në Vietnam, inflacioni qëndroi në afërsi të 20 për qind ose më shumë dhe qeveria duket se po heziton të përqafojë reformat më radikale. Rrëmujë e pafundme politike në Tajlandë çka lënë ekonominë e saj në stanjacion, zelli reformator i presidentit indonezian Susilo Bambang Yodhoyono ezauroi në mandatin e tij të dytë, pas largimit të Ministrit të Financave Sri Mulyani Indraëati, dhe Japonia duket e mbetur në ajër.
Pafuqia e Europës dhe rritja e mëvonshme e politikës populiste, sugjerojnë se qeveritë aziatike nuk mund të përballojnë uljen mbi dafinat e rritjes. Duhet të marrë parasysh një koment të fundit nga Pavlos Eleftheriadis në Universitetin e Oksfordit në një elektorat grek "i plumbtë me tërbim sepse jemi udhëhequr nga ata që pandershmërisht kanë shkaktuar problemin”. Sipas Eleftheriadis, sot taksambledhësit në Greqi janë duke u përballur me shtetas të armatosur me kamxhik. Kjo duket si një situatë pak e afërt me Indinë. Në Azi qarkullojnë ide të guximshme që mund të mbështesin e nxitur rritjen ekonomike. Vendimi i fundit i liderëve të Kinës, Japonisë dhe Koresë së Jugut për të filluar bisedimet mbi një marrëveshje trepalëshe të tregtisë së lirë mes, së parës, së dytës, së tretës dhe dymbëdhjetë ekonomive më të mëdha botërore, është sigurisht e guximshme, edhe pse arritja një marrëveshje mes dy demokracive të mëdha të Azisë dhe Kinës ndoshta do të duket e thjeshtë një takimin e dështuar në bisedimet e Dohas për tregtinë botërore. Por India në të gjithë këtë nuk duket. Në fakt, ekonomia e Birmanisë që po hapen në botë, aty India duhet të marrë iniciativën në përpjekjen për të stimuluar rritjen e Azisë Jugore dhe integrimit ekonomik, sepse vetëm atëherë mund të ankorojë fqinjin e saj brenda rajonit. Megjithatë, kur kryeministri Manmohan Singh vizitoi kohët e fundit Birmaninë, kishte pak për të ofruar përveç propozimeve për investime të zakonshme. Një nismë e guximshme për Bangladeshit mund të prodhojë një ndikim të fortë pozitiv në rritje, megjithëse as aty nuk po ndodh gjë. Me vendet e mëdha në zhvillim, veçanërisht Kina dhe India, tashmë në vështirësi, Azia mund të presë pasoja të rënda nëse euroja zhduket nga qarkullimi. Përpara se të ndodhë, qeveritë duhet të marrin iniciativën politike, duke forcuar besimin në tregjet globale financiare në aftësinë e Azisë për t’i rezistuar erërave të këqija të Perëndimit.