Ska kredi bie cmimi i shtepive rritet i qirase

Pas 10 vitesh bum ndertimi per here te pare ne tremujorin e fundit vihet re nje ulje e cmimeve te ndertimit. Raporti i fundit informues i Bankes se Shqiperise tregon se indeksi i cmimeve te banesave ra me rreth 0.8 per qind ne tremujorin e trete. Edhe pse renia duket e vogel ajo eshte e vazhdueshme. Krahasimisht me vitin e kaluar indeksi i cmimit te banesave duke i hequr efektin e inflacionit eshte ulur me 4.1 per qind. Arsyeja E thjeshte ka me pak kerkese se sa oferte. Dhe renia e kerkeses nuk vjen nga ngopja e tregut me apartamente por nga skepticizmi i bankave per te kredituar pasurite e paluajtshme. Si rrjedhoje qytetaret i shtyjne planet e tyre per blerjen e apartamenteve dhe zgjedhin qirane. Dhe rritja e kerkeses per qira ka sjelle edhe rritjen e cmimit te saj.
Blerja e shtepive
Sipas studimit te bankes renia e cmimeve te banesave vleresohet te jete shkaktuar nga kontraktimi i kerkeses ne nje shkalle me te larte sesa oferta. Duke filluar nga tremujori i trete i vitit 2009 ecuria e ngadalte e kerkeses private ne ekonomi ne pergjithesi eshte shoqeruar edhe me renien e kerkeses per blerje banese. Burimet e financimit te kesaj te fundit nga remitancat dhe nga kredia per blerje banese kane ardhur ne renie. Oferta per banesa eshte kushtezuar nga renia e numrit te lejeve te ndertimit si dhe nga kushtet e shtrenguara te kreditimit te aplikuara nga bankat e nivelit te dyte.
Efekti ne ekonomi
Vlera e shtuar e perftuar prej deges se ndertimit ne tremujorin e dyte te vitit 2010 shenoi nje renie vjetore prej 29 per qind. Pra kontributi qe ndertimi jep ne rritjen ekonomike po bie. Dhe kjo eshte e keqja e pare e moskreditimit e cila kthehet serish ne bumerang per bankat. Me pak ndertime me pak aktivitete ne ndihme te ndertimeve me pak punesim dhe gjenerim te ardhurash dhe me pak aftesi kursimesh dhe shlyerje detyrimesh. Sipas Bankes se Shqiperise perkeqesimi i aktivitetit ndertues i nisur qe nga tremujori i dyte i vitit 2009 u thellua me tej ne kete tremujor duke dhene nje kontribut negativ prej 4.6 pikesh perqindjeje ne rritjen ekonomike. Renia e vellimit ne degen e ndertimit u shkaktua kryesisht nga kontraktimi i ndertimeve private si pasoje e kushteve jo te favorshme te kerkeses se brendshme standardeve ende te shtrenguara te kredidhenies per pasuri te paluajtshme dhe nivelit te ulet te programuar per investime publike. Po sipas nje studimi tjeter edhe shpresa per rritjen e ketij sektori eshte akoma e varfer. Pritjet e ketyre bizneseve per tremujorin e trete nuk jane shume optimiste per rikuperimin e niveleve te tyre te prodhimit. Nga ana tjeter ata presin qe procesi i uljes se inventareve te vijoje edhe ne kete tremujor.