Strategjia margjinalizuese, antiglobaliste e PS-së
T dieln e 18 prillit 2010, shqiptart t cilt ndoqn me kujdes punimet e kongresit t PSSH-s, u detyruan t bnin nj udhtim n dekada, duke u kthyer mbrapa, plot 70 vjet t shkuara me fjalimin e Fan Nolit. Ai ishte nj artist modest dhe mjeshtr i letrave shqipe, por nj politikan i dshtuar plotsisht.
T gjith njerzit, analistt, diplomatt q menduan dhe besuan pr nj koh shkurtr q opozita shqiptare kishte filluar 10 muaj m par nj betej morale t drejt pr shtjen e transparencs s vots, kuptuan n fund t fundit se qllimi kryesor i gjith ksaj strategjie rreth transparencs s kutive t votimit nuk na ishte gj tjetr vese strategji politike dhe mediatike pr destabilizim dhe futjen e vendit n nj kriz politike dhe institucionale.
M nj fjalim politik q i prshtatej nj realiteti politik shqiptar t 70 viteve m par, kreu i opozits foli me nj gjuh t frikshme, e cila t kujton fjalimet q dilnin nga selia e PS-s gjat vitit 1997, teksa drejtues t saj aktivizuan komitetet e shptimit kombtar. Kto komitete, t vna nn drejtimin e elementve kriminal, vran njerz, dogjn vendin, duke mos u prgjigjur kurr para ligjit dhe zun vendin e institucioneve lokale t zgjedhuara n mnyre t lir dhe t njohura ndrkombtarisht. N kt peizazh politik vendoset edhe thirrja e kryetarit t PS-s pr mosbindje civile, e cila karakterizohet nga nj kontradikt e madhe politike.
Termi i mosbindjes civile ka lindur si koncept nga amerikani Henry David Thoreau, kur ai botoi nj ese t tijn t njohur me titullin «Rezistenc ndaj qeveris civile» n vitin 1849. Me kt akt t mosbindjes, ai nuk pranoi t paguante nj taks qeveritare, e cila do t shrbente pr t financuar luftn e SHBA-s ndaj Meksiks.
N Evropn aktuale, koncepti i mosbindjes civile dhe rebelimit ndaj ligjit u prhap dhe u prdor vitet e fundit si koncept nga antiglobalistt, t cilt n pjesn m t madhe t kohs aktet e tyre identifikohen si mediatike t shoqruara me degradimin material t prons publike dhe prplasje me forcat e rendit pr t sjell nj rritje t vmendjes s mediave dhe opinionit ndaj aksionit t tyre politik.
Mosbindja civile prej antiglobalistve shihet si nj akt shptues, i cili pritet t sjell mbshtetje n opinion edhe ndryshim t politikave dhe t autoriteteve shtetrore.
PSSH ka vendosur t aplikoj pikrisht kt model, n nj koh kur opinioni dhe media jan fokusuar n shtje t tjera, ata krkojn nprmjet nj termi t ri t trheqin vmendjen me shpresn q do t ndryshojn qeverin me zgjedhje t parakohshme.
Nse e interpretojm strategjin e PS-s n kuadr t teoris s Thoreau, ajo po u bn thirrje mbshtetsve t saj t mos paguajn taksat, t mos i binden shtetit dhe administrats. Si rrjedhoj, shkollat, spitalet, bashkit, pensionistt, buxhetort t mbeten pa t ardhura dhe asnj institucion publik t mos funksionoj m.
John Rawls e prkufizoi mosbindjen civile «si nj akt publik, jo t dhunshm, t ndrgjegjshm, por politik, jasht ligjit, q ndrmerret n pjesn m t madhe t kohs pr t ndryshuar nj ligj ose politikn e nj qeverie».
Sipas prkufizimit t Rawls, opozita shqiptare do t duhet n thelb t krkoj n aktin e saj ose ndryshimin e ligjit pr zgjedhjet, t cilin ajo vet e propozoi para nj viti, ose t krkoj ndryshimin e politiks s qeveris pr hapjen e kutive.
Problemi qndron se kjo politik qeveritare mbshtetet n ligjet kushtetuese dhe shtetin e t drejts dhe ligji nuk mund t thuhet n nj pazar politik. Pr moshapjen e kutive t kontestuara ka nj vendim gjykate, t cilin nse qeveria e shkel, ajo cenon rend standardet e demokracis dhe parimin e ndarjes s pushtetit, pra cenon edhe rendin kushtetues t vendit. PS e ka identifikuar problemin e kutive me disa argumente t ngritura prej saj, n t cilat ajo thot se do transparencn pr t pasur zgjedhje t ardhshme m t mira. Problemet q ngre PS-ja, jan tashm t ditura dhe kan t bjn me numrimin dhe disa probleme teknike, t cilat, nse ajo i amendon n kod, ather do t duhet t’i votoj me mazhorancn, e cila sht e gatshme pr nj gj t till.
N nj moment kur Shqipria po lufton t arrij standarde demokratike, PSSH me an t mosbindjes civile krkon t’i imponoj shtetit t shkel ligjin, ka sht antidemokratike dhe atentat ndaj demokracis.
Momenti i zgjedhur pr t kaluar n protesta, megjithse nj e drejt legjitime, sht trsisht i gabuar. Ato po kryhen kur Shqipria po hedh hapa prpara n shtegtimin pr n BE dhe shqiptart po presin liberalizimin e vizave, n nj koh kur PSSH duhet t ishte pal e ktij konsensusi t madh politik. Prjashtimi i saj nga ky akt e kthen at n nj opozit e cila n historin e vendit do t krahasohet me partit q vepruan dhe u pozicionuan kundr hyrjes n BE t vendit t tyre.
Prkufizim tjetr pr mosbidjen civile na e jep edhe sociologu Jurgen Habermas pr t cilin: «Mosbindja civile prfshin akte ilegale n prgjithsi, pr shkak t aktorve kolektiv t prcaktuar nga karakteri i tyre publik dhe simbolik. Po ashtu nga fakti i t pasurit parime, sht akt q prmbajn n radh t par mjete proteste jo t dhunshme dhe q i bn thirrje kapacitetit pr t arsyetuar n sensin e drejtsis dhe popullit».
Ky nocion u prshtatet m shum lvizjeve antiglobaliste, ku prfshihen akte ilegale, t ndikuara nga aktort kolektiv, por q n do rast sanksionohen nga gjykata kur prkthehen me akte dhune dhe prishje t rendit kushtetues. Ajo q mbetet dhe sht m se e qart, sht fakti se mosbindja civile sht nj mjet komunikimi, i cili duhet t analizohet si i till, si nj strategji pr t trhequr vmendjen dhe turmn n nj moment t caktuar pr nj qllim politik t caktuar dhe PS po ndjek kt strategji, duke u kthyer n nj parti t margjinalizuar.