Te prishet apo jo piramida ne Tirane
Tubimi qytetar i zhvilluar kete jave ka qene nje prej sinjaleve te forta qe po jep opinioni publik kunder prishjes se piramides. Qindra qytetare kane kundershtuar te enjten 21.7. rrezimin e ish mauzoleumit te diktatorit famekeq Enver Hoxha dhe jane po kaq te shumte ata qe kane firmosur peticionin per te mbajtur gjalle nje prej simboleve te kryeqytetit sic e quajne ata.
Por ka dhe te tjere njerez ne numer te konsiderueshem qe kerkojne zhdukjen e ketij objekti qe u ngrit per nder te diktatorit Hoxha. Nje varr nje bunker te cilin ata nuk duan ta shohin me kur kalojne perdite pasi u kujton vuajtjet e regjimit 50 vjecar.
Ish-muzeu Enver Hoxha u perurua ne vitin 1988. I quajtur ndryshe Piramida gjate levizjes studentore te Dhjetorit 1990 per shkak te formes se tij arkitektonike muzeu u projektua nga nja grup arkitektesh nen drejtimin e vajzes se Enver Hoxhes Pranvera Hoxha dhe arkitektit Klement Kolaneci.
Specialistet gazetaret dhe ata qe e kane Piramiden tashme nje pjese te jetes se perditshme ne Tirane jane perfshire ne nje debat te ndezur pro dhe kunder prishjes
Maks Velo piktor ve ne dukje vlerat arkitektonike te nderteses Ky objekt i vecante ka nje perputhje harmonioze midis formes se jashtme piramidale dhe hapesires se brendshme e cila eshte me voluminozja nder objektet kulturore. Kjo hapesire e paster pa kollona ose struktura te tjera mbajtese eshte impresionuese. Po aq sa eshte harmonike eshte dhe funksionale. Menyra e levizjes spirale ne shkallet anesore dhe ballkonatat benin qe siperfaqja e poshtme dhe hapesirat e ndermjetme te kishin pika te pafundme atraktive shikimi. Drita qe vjen nga siper eshte faktor i nje ndricimi te butehellip Dhe se fundi kam theksuar edhe akustiken e jashtezakonshme qe e kish. Cuditerisht.
Elert Yzeiri gazetar mendon Kam frike se po perjetojme nje Deacutejagrave Vu nese kohe me pare prinderit na tregonin bardhezi marrezite e komunizimit per prishjen e objekteve te kultit kisha xhami etj sot po shikojme me ngjyra agresionin tiran per prishjen e veprave te rralla arkitektutore te cilave shemtuar po i veshin simboliken e mbetjeve te komunizmit. ...Une i perkas te rinjve te rritur ne vitet e tranzicionit te nje demokracie te brishte qe luftoi diktaturen dhe kete ndertese piramiden sic na vjen per mbare ta quajme e kujtoj vetem si nje ndertese nga ku u luftua komunizmi. Une aty kam degjuar per here te pare muzike rrok kam kercyer ne disko kam blere libra qe dikur ishin te ndaluar dhe punoj prej vitesh ne nje televizion qe kultivon vlerat e nje demokracie e qytetarie me vlera dhe asnjehere gjate ketyre viteve nuk me ka cuar mendja se kjo ndertese eshte nje kult komunist. Sot shteti eshte i gatshem te shpenzojne nga taksat tona miliona euro per te prishur nje kryeveper te arkitektures neser do te na duhet te paguajme te tjera miliona per te shpaguar demin.
Frrok Cupi gazetar mendon se arsyeja e ekzistences se objektit eshte shuar bashke me periudhen komuniste Tanime eshte krijuar togfjaleshi prishje e piramides. Ne fakt nuk eshte ky definicioni i pare. E para dihet ndertimi i Pallatit te Kuvendit dhe Drejtesise. Kjo po ndodh por ne vend te piramides. Prishja e piramides eshte krijuar nga vete nostalgjiket e komunizmit dhe Enver Hoxhes. Ketyre nuk iu shikon syri gje tjeter vec piramides madje as vete sistemin e demokracise qe tashme eshte ngritur mbi germadhat e komunizmit. Komunizmi as qe mund te mendonte per Pallat Drejtesie apo perfaqesim popullor kulti i rreme ishte gjithcka. Piramida e ka kryer funksionin e saj si vendstrehimi i fundit i diktatorit. Tani nuk kemi diktator pse duhet te kemi vendstrehimin post-mortum. ...Piramida eshte thjesht nje levozhge sarkofagu asgje tjeter nuk vlen. Te mbajme guacken bosh te Enverit apo te ndertojme Pallatin e Ligjit Nuk besoj se ka nevoje per pergjigje. Sa per nostalgjiket e Enverit mendoj se keta duhet ta bejne nje sakrifice qe te respektojne ndjenjen e popullit qe vuajti nen thundren e komunizmit. Ne Gjermani u hoq varri i Rudolf Hess pikerisht per arsyet qe ne Tirane nuk ka pse rron kulti i Enverit.
Artan Lame studiues mendon se piramida eshte pjese e historise se vendit Pergjithesisht opinioni i teknicieneve dhe publikut eshte pozicionuar kunder prishjes. Nga pikemamja teknike shoqata e arkitekteve ka nxjerre nje rezolute dhe ia ka percjelle kryeministrit ku argumentohet pse nuk duhet te prishet piramida. Edhe Forumi per mbrojtjen e trashegimise kulturore eshte shprehur ne unison kunder prishjes jo me argumente teknike. Piramida eshte ndertese unike e ketij lloji jo vetem ne Shqiperi e Ballkan por dhe me gjere. Eumlshte perfaqesuesja me e denje e arkitektures ne Bulevardin e Tiranes qe permbledh te gjitha epokat historike qe nga periudha e perandorise osmane monarkise fashizmit periudhes sovietike diktatures etj. Piramida eshte pjese e historise 100 vjecare dhe eshte absurde ta heqesh nga ekspozita e Shqiperise qe eshte permbledhur ne bulevard. Eumlshte grotesk i historise qe godina ka sherbyer vetem dy vjet.. Pra eshte muzeu me jeteshkurter ne bote.
Fakt mbetet qe Piramida eshte pjese e historise se Shqiperise dhe shumica e vendeve me te njohura ne bote i kane kthyer simbolet e tyre negative apo pozitive ne atraksione per turizmin. Jo me kot ne Berlin mund te shohesh telat me gjemba te Hitlerit furrat masive te shkrirjes ne mase te hebrenjve apo murin qe ndau familjet ne mes te nje qytetihellip
Autor Aurel Borici
Redaktoi E. Xhani