Tendenca, bizneset optimiste por jo konsumatoret
Blerina Hoxha
Biznesi i eshte treguar optimist per ecurine e ekonomise gjate periudhes ne vazhdim, ndersa konsumatoret ndjehen me pesimiste, se te pakten kater muaj me pare. Pas nje anketimi te Bankes se Shqiperise, treguesi i tendences ekonomike u rrit me 3.6 pike ne tremujorin e trete te vitit 2009, krahasuar me tremujorin e meparshem. Sipas Bankes Qendrore, kjo perben rritjen e dyte te njepasnjeshme te treguesit te tendences ekonomike. Permiresimi eshte shkaktuar nga rritja e besimit ne sektorin e industrise dhe te ndertimit, i cili ka kompensuar renien ne besimin e konsumatoreve, duke dhene nje kontribut neto pozitiv, ne ecurine e pergjithshme te ekonomise. Ne tremujorin e trete te vitit 2009, treguesi i besimit te industrise eshte rritur me 6.2 pike perqindjeje, krahasuar me tremujorin e meparshem. Por vleresimi i bizneseve te industrise per situaten e punesimit mbetet ne nivele negative, duke shenuar nje pike kthese drejt rritjes pas prirjes se theksuar renese qe nga tremujori i katert i vitit 2008. Bizneset e industrise kane shfrytezuar kapacitetet e tyre prodhuese ne tremujorin e trete te vitit 2009 me nje norme me te larte se ne tremujorin e dyte te vitit. Norma u rrit ne 68 per qind, nga 66 per qind qe ishte me pare. Vleresimi i tyre per ecurine e ekonomise ne pergjithesi dhe per aktivitetin e pergjithshem te biznesit te tyre, ka shenuar rritje. Zhvillime pozitive jane vene re edhe ne sektorin e ndertimit. Treguesi i besimit te ndertimit (TBN) eshte rritur me 3.4 pike perqindjeje ne tremujorin e trete te vitit 2009, krahasuar me tremujorin e meparshem. Sipas Bankes se Shqiperise, kontributin me te madh ne permiresimin e treguesit te besimit te ndertimit, e ka dhene rritja e balances se prodhimit e cila u rrit me 9.5 pike perqindjeje, krahasuar me tremujorin e meparshem. Shfrytezimi i kapaciteteve ndertuese ne tremujorin e trete te vitit 2009, u rrit ne 68.9 per qind, rreth 2.2 pike perqindjeje me i larte krahasuar me tremujorin e dyte te vitit. Prania e korrupsionit dhe ekonomise informale, si dhe marredheniet me bankat, vleresohen te jene nder faktoret kryesore te cilet kane ndikuar negativisht ne aktivitetin e tyre. Rritjen me te lehte te indeksit te besimit, e ka pasur sektori i sherbimeve me 0.6 pike perqindjeje ne tremujorin e trete te vitit 2009, duke qendruar aktualisht 4.7 pike perqindjeje, me poshte mesatares se tij afatgjate. Bizneset kane rritur vleresimin per ecurine e ekonomise dhe situaten e punesimit ne sektorin e tyre.
Konsumatoret, treguesi i besimit bie 1.8 pike
Gjate tremujorit te trete te vitit 2009, treguesi i besimit te konsumatorit (TBK) pesoi nje renie te lehte me rreth 1.8 pike perqindjeje, krahasuar me tremujorin e dyte te vitit. Treguesi i besimit konsumator, edhe pse ne nivele negative, ndodhet rreth 2.2 pike perqindje mbi mesataren e tij afatgjate. Sipas Bankes se Shqiperise, zhvillimet negative u shkaktuan nga kombinimi i zhvillimeve me kahe te ndryshme, ne kater komponentet perberes te tij. Me konkretisht, balancat e pritjeve te konsumatoreve mbi situaten e pergjithshme ekonomike dhe mbi situaten e tyre financiare per tremujorin e katert te vitit, kontribuuan negativisht. Ne te njejtin drejtim ndikoi edhe balanca e blerjeve ne shuma te medha, e cila shenoi renie me 1.5 pike perqindjeje, krahasuar me tremujorin e meparshem. Zhvillime pozitive vihen re ne balancen e situates se kursimit, ku edhe pse ne nivele negative, balanca u rrit me 4.5 pike perqindjeje. Bazuar ne pritjet sasiore te konsumatoreve per inflacionin pas 12 muajsh, vlera e pritur rezultoi +2.0 per qind, rreth 0.3 pike perqindjeje me e larte se ajo e tremujorit te kaluar. Gjithashtu, balancat e pritjeve te konsumatoreve per cmimet pas nje tremujori dhe pas nje viti shenuan vlera pozitive. Per sa i perket nivelit te papunesise ne gjashtemujorin e ardhshem, rreth 45.4 per qind e konsumatoreve presin qe ai te rritet dhe rreth 15.4 per qind e tyre presin qe ai te ulet.
Biznesi i eshte treguar optimist per ecurine e ekonomise gjate periudhes ne vazhdim, ndersa konsumatoret ndjehen me pesimiste, se te pakten kater muaj me pare. Pas nje anketimi te Bankes se Shqiperise, treguesi i tendences ekonomike u rrit me 3.6 pike ne tremujorin e trete te vitit 2009, krahasuar me tremujorin e meparshem. Sipas Bankes Qendrore, kjo perben rritjen e dyte te njepasnjeshme te treguesit te tendences ekonomike. Permiresimi eshte shkaktuar nga rritja e besimit ne sektorin e industrise dhe te ndertimit, i cili ka kompensuar renien ne besimin e konsumatoreve, duke dhene nje kontribut neto pozitiv, ne ecurine e pergjithshme te ekonomise. Ne tremujorin e trete te vitit 2009, treguesi i besimit te industrise eshte rritur me 6.2 pike perqindjeje, krahasuar me tremujorin e meparshem. Por vleresimi i bizneseve te industrise per situaten e punesimit mbetet ne nivele negative, duke shenuar nje pike kthese drejt rritjes pas prirjes se theksuar renese qe nga tremujori i katert i vitit 2008. Bizneset e industrise kane shfrytezuar kapacitetet e tyre prodhuese ne tremujorin e trete te vitit 2009 me nje norme me te larte se ne tremujorin e dyte te vitit. Norma u rrit ne 68 per qind, nga 66 per qind qe ishte me pare. Vleresimi i tyre per ecurine e ekonomise ne pergjithesi dhe per aktivitetin e pergjithshem te biznesit te tyre, ka shenuar rritje. Zhvillime pozitive jane vene re edhe ne sektorin e ndertimit. Treguesi i besimit te ndertimit (TBN) eshte rritur me 3.4 pike perqindjeje ne tremujorin e trete te vitit 2009, krahasuar me tremujorin e meparshem. Sipas Bankes se Shqiperise, kontributin me te madh ne permiresimin e treguesit te besimit te ndertimit, e ka dhene rritja e balances se prodhimit e cila u rrit me 9.5 pike perqindjeje, krahasuar me tremujorin e meparshem. Shfrytezimi i kapaciteteve ndertuese ne tremujorin e trete te vitit 2009, u rrit ne 68.9 per qind, rreth 2.2 pike perqindjeje me i larte krahasuar me tremujorin e dyte te vitit. Prania e korrupsionit dhe ekonomise informale, si dhe marredheniet me bankat, vleresohen te jene nder faktoret kryesore te cilet kane ndikuar negativisht ne aktivitetin e tyre. Rritjen me te lehte te indeksit te besimit, e ka pasur sektori i sherbimeve me 0.6 pike perqindjeje ne tremujorin e trete te vitit 2009, duke qendruar aktualisht 4.7 pike perqindjeje, me poshte mesatares se tij afatgjate. Bizneset kane rritur vleresimin per ecurine e ekonomise dhe situaten e punesimit ne sektorin e tyre.
Konsumatoret, treguesi i besimit bie 1.8 pike
Gjate tremujorit te trete te vitit 2009, treguesi i besimit te konsumatorit (TBK) pesoi nje renie te lehte me rreth 1.8 pike perqindjeje, krahasuar me tremujorin e dyte te vitit. Treguesi i besimit konsumator, edhe pse ne nivele negative, ndodhet rreth 2.2 pike perqindje mbi mesataren e tij afatgjate. Sipas Bankes se Shqiperise, zhvillimet negative u shkaktuan nga kombinimi i zhvillimeve me kahe te ndryshme, ne kater komponentet perberes te tij. Me konkretisht, balancat e pritjeve te konsumatoreve mbi situaten e pergjithshme ekonomike dhe mbi situaten e tyre financiare per tremujorin e katert te vitit, kontribuuan negativisht. Ne te njejtin drejtim ndikoi edhe balanca e blerjeve ne shuma te medha, e cila shenoi renie me 1.5 pike perqindjeje, krahasuar me tremujorin e meparshem. Zhvillime pozitive vihen re ne balancen e situates se kursimit, ku edhe pse ne nivele negative, balanca u rrit me 4.5 pike perqindjeje. Bazuar ne pritjet sasiore te konsumatoreve per inflacionin pas 12 muajsh, vlera e pritur rezultoi +2.0 per qind, rreth 0.3 pike perqindjeje me e larte se ajo e tremujorit te kaluar. Gjithashtu, balancat e pritjeve te konsumatoreve per cmimet pas nje tremujori dhe pas nje viti shenuan vlera pozitive. Per sa i perket nivelit te papunesise ne gjashtemujorin e ardhshem, rreth 45.4 per qind e konsumatoreve presin qe ai te rritet dhe rreth 15.4 per qind e tyre presin qe ai te ulet.