Tensioni i lartë, 90% e meshkujve vuajnë pa e ditur
79% e femrave nuk kan dijeni t vlerave t larta t tensionit t gjakut
90% e meshkujve nuk kan dijeni t vlerave t larta t tensionit t gjakut
1% kan dijeni pr vlerat e larta t tensionit t gjakut, trajtohen dhe kontrollohen
Nj n pes femra dhe meshkuj n vend vuajn nga hipertensioni, ndrkoh q 79% e t intervistuarve femra dhe 90% e meshkujve nuk e din q kan tension t lart. Studimi i par Demografik dhe Shndetsor i kryer nga Instituti i Shndetit Publik dhe INSTAT ka evidentuar prevalencn e lart t ksaj smundjeje, edhe pse nga specialistt klasifikohet si nj faktor i rndsishm rreziku pr smundjet e zemrs, goditjet dhe smundjet e veshkave.
Shkaqet
Te meshkujt, hipertensioni sht i lidhur me statusin e duhanpirsit, ku prevalenca e hipertensionit sht m e lart te meshkujt duhanpirs sesa tek ata joduhanpirs 34 pr qind dhe 23 pr qind. Te femrat, prevalenca e hipertensionit n numrin relativisht t vogl t joduhanpirseve sht pak m e lart sesa pr duhanpirset 20 pr qind dhe 17 pr qind, prkatsisht. Shumica e femrave duhanpirse jan femra m t reja q n prgjithsi kan rrezik m t ult pr hipertension. Nivelet e hipertensionit jan m t larta mes t intervistuarave mbi pesh/obeze krahasuar me ato me pesh normale. Pothuajse gjysma e femrave obeze, 47 pr qind, jan me hipertension krahasuar me 8 pr qind t femrave q kan pesh normale. Niveli i hipertensionit tek meshkujt obez sht 45 pr qind krahasuar me 20 pr qind t meshkujve me pesh normale. Femrat dhe meshkujt q jetojn n zonat rurale 24 pr qind dhe 31 pr qind, prkatsisht kan m shum gjasa t jen me hipertension sesa ata q jetojn n zonat urbane 16 pr qind dhe 24 pr qind, prkatsisht. Femrat dhe meshkujt q jetojn n Tirann urbane kan prevalenc shum m t ult t hipertensionit 5 pr qind dhe 8 pr qind, prkatsisht krahasuar me femrat dhe meshkujt q jetojn n rajonet e tjera m shum se 20 pr qind e femrave dhe meshkujve.
Studimi
Gjasht pr qind e femrave dhe 3 pr qind e meshkujve n moshn 15-49 vje u ishte thn nga nj mjek se kishin tension t lart gjaku. Nga kto femra dhe meshkuj, katr n pes, 82 pr qind e femrave dhe 78 pr qind e meshkujve, po ndrmerrnin ndonj veprim pr t ulur tensionin e lart t gjakut. Dyzet e dy pr qind e femrave dhe 31 pr qind e meshkujve q u ishte thn se kishin tension t lart t gjakut, raportuan se po merrnin ilae me recet afrsisht nj e treta e femrave, 32 pr qind, dhe thuajse gjysma e meshkujve, 47 pr qind, po prpiqeshin t kontrollonin peshn ose t binin nga pesha, ndrkoh q gjysma e femrave dhe meshkujve po paksonin kripn n dietn e tyre, nj n pes femra dhe meshkuj po bnin ushtrime dhe m shum se gjysma e femrave ku 54 pr qind dhe nj e katrta e meshkujve 29 pr qind e kishin ln duhanin.
Rezultatet
Rezultatet pr tensionin e gjakut u morn pasi u kryen tri matje t tensionit t gjakut sistolik dhe diastolik matur n milimetra shtyll zhiv, mmHg n intervale afrsisht 10-minutshe mes matjeve. Nj n pes femra 20 pr qind klasifikohen me hipertension - 15 pr qind klasifikohen si t fazs 1 me nivel lehtsisht t ngritur, 3 pr qind jan t fazs 2 me nivel t ngritur t moderuar, dhe 1 pr qind jan t fazs 3 me nivel shum t rritur. Gjithashtu, 1 pr qind e femrave kan tension normal t gjakut por jan duke marr mjekim kundr hipertensionit dhe klasifikohen si me hipertension. Mes meshkujve, 28 pr qind jan klasifikuar si me hipertension - 24 pr qind e tyre jan t fazs 1 me hipertension, 3 pr qind jan t fazs 2 dhe 1 pr qind jan t fazs 3. M pak se 1 pr qind e meshkujve kan tension normal t gjakut dhe jan duke marr mjekim kundr hipertensionit. Nj krahasim i niveleve t hipertensionit sipas gjinis nxjerr n pah nj dallim t leht midis femrave ku 20 pr qind dhe meshkujve 28 pr qind, ku meshkujt kan m shum gjasa t zhvillojn forma t lehta t hipertensionit krahasuar me femrat 24 dhe 15 pr qind, prkatsisht. Njzet pr qind e femrave kishin nivele optimale t tensionit t gjakut krahasuar me vetm 5 pr qind t meshkujve, 33 pr qind e femrave ishin n diapazonin normal krahasuar me 28 pr qind t meshkujve dhe 27 pr qind e femrave ishin n diapazonin e lart normal krahasuar me 39 pr qind t meshkujve. Dyzet pr qind e femrave dhe 45 pr qind e meshkujve n moshn 45-49 vje vuajn nga hipertensioni, duke sugjeruar se hipertensioni sht nj problem serioz i shndetit mes grupmoshave m t mdha n Shqipri. Pr femrat, nivelet e hipertensionit rriten me moshn nga 6 pr qind mes femrave n moshn 15-19 vje n 40 pr qind mes atyre n moshn 45-49 pr qind, ndrkoh q pr meshkujt, nivelet katrfishohen nga 11 pr qind mes meshkujve n moshn 15-19 vje n 45 pr qind mes atyre n moshn 45-49 vje.