Topalli, biçikleta, shpëtimi nga ngacmimet e djemve

Rrëfimi i rrallë i kryeparlamentares Jozefina Topalli

Edhe sot, e pashkputur nga Beatrija e Dantes... N italisht njeh radhn e gjat t vargjeve t gruas q Dantja dashuronte, asaj q i drejtoi t gjith adhurimin e tij si nj qenie hyjnore me plot virtyte njerzore, pr ta nisur at drejt parajss. Jozefina e njohu q e vogl Danten dhe Beatrien e tij. Ishte koha kur diktatori mbante n dor armn, kurse ajo librat... Nj gjenez, origjin dhe arsyeja e pastr e t qenit nj pinjolle e denj e familjes s njohur shkodrane, oba. Jeta e saj, nj edukim i pareshtur, ku lypsej t msonte gjithka... Fmij, ajo ndrroi nj jet t lumtur dhe kur u zgjua, kuptoi se sht e vshtir. Punoi edhe n bujqsi, ather kur persekutori kishte menduar q pensionin ta merrte pikrisht nga prashitja n ar n mosh fare t njom. Por vajza e vogl, plot hijeshi, q nuk mundi t vazhdonte studimet e larta n kohn e duhur, nuk u friksua nga vuajtja, pavarsisht se ekzistonin momente kur gjithka dukej e errt. Koha ishte krimbsuar... U shtrydh do minut e diktaturs pr t’i ln vend sfids s gruas s fort, plot kuraj, vullnet dhe kmbngulje q e oi drejt sukseseve t mdha. Prej 5 vitesh, znj. Jozefina Topalli punon n zyrn e ish-diktatorit komunist, pikrisht n godinn e ish-KQPP-s. Drita e fort n zyrn e madhe t krijon kontrastin e mpreht mes Jozefins s sotme, q ka arritur majat e pushtetit dhe asaj t shum viteve m par, e msuar me bukurin e saj q n lindje, pr shkak t cils, biikleta i erdhi n ndihm, pr t shmangur ngacmimet e djemve shkodran. N kt rrfim t rrall pr “standard” znj. Jozefina Topalli flet pr fmijrin n qytetin m t persekutuar t Shqipris, Shkodra, pr rinin, martesn, lindjen e fmijve dhe mbshtetjen e fort t familjes prgjat 15 viteve angazhim n politik. Ndalet n kujtime t veanta, disa i shoqron me qeshje, pr t tjera edhe hesht. Shpeshher syt mjegullohen nga loti, pasi tek Jozefina zgjojm ditt kur iu mbylln dyert e universitetit apo ato t ndrmarrjes s tekstileve, apo punn n kooperativn bujqsore, duke prashitur pr t arritur normn. Ndoshta qau pr t shkrir akullin e zemrs, por Jozefina nuk preferon t prdor gomn vetm e vetm q t mos fshij asgj. Jan kujtime, qoft dhe t hidhura, q i prkasin vetm asaj. Dhe pr shkak se ka arritur majat e politiks, Jozefina Topalli sht “e dnuar” edhe t’i rikujtoj...

Znj. Topalli, dokush n jet duhet t krijoj rrugn e vet dhe npr t, t ec vetm. Kshtu ece edhe ti?

Edhe kur isha fmij, edhe gjat viteve t rinis sime, kam qen nj vajz e shoqrueshme. Shoqria pr mua kishte rndsi t veant, ndrsa sot, jam nj grua dhe funksionare e ktij vendi q punoj n ekip.

M thuaj dika pr fmijrin apo pr gjenin tnd?

Un vij nga nj familje qytetare, e hershme shkodrane. Strgjyshrit e mi njiheshin si tregtar me lidhje t fuqishme edhe prtej Adriatikut, ndrsa gjyshrit ishin t prfshir fort n politik n fillim t shekullit t kaluar. M pas vuajtm si pjesa m e madhe e shqiptarve, dram familjare shkaktuar nga diktatura q u prcoll me vrasje, burgime, internime njerzish t pafajshm me fajin e vetm se donin lirin, ndrronin Evropn dhe kulturn e saj perndimore. Jam rritur n nj ambient t ngroht familjar, ku nxitesha t shijoja Danten dhe sot kam knaqsi kur kujtoj vargjet t msuara t asaj kohe; ato q Dante ia kushtoi Beatries.

Pr shembull cilat nga vargjet e tij?

Tanto gentile e tanto honesta pare la donna mia

Quand’ ella altrui saluta

Che ogi la lingua divien tremando mutua

E gli ochi non ardiscono di guardar.

Dante ishte i vetmi q ju magjepsi?

Prmenda vetm at ndr shum q m dhan ndjen t zbuloja botn ndryshe nga ajo ku jetoja, q m dukej e vogl, madje shum e vogl...

Dhe far trashguat nga ‘gjeni’?

M shum se kaq, kam trashguar, mendoj, dshirn pr dije, ambicien pr t par prtej, prpjekjen dhe kmbnguljen pr t mos u dorzuar dhe s fundi at q un moj m shum, vullnetin pr t
mir dhe pr t’i shkuar deri n fund asaj q shpesh ne shum e marrim pr ndrr.

Nga sa thoni, m duket se dallonit nga fmijt e tjer!?

Them se kam qen nj fmij si shum t tjer, me dshira t parealizuara dhe ndrra t vrara, por q gjeja gzim n lodrat m vllan tim, Gjonin, dhe motrn time Ilda, dhe knaqsi t veant n shoqrin e axhs tim, i cili pasi doli nga burgu, erdhi t jetonte me ne. Nuk kishte ku t shkonte tjetr, pasi diktatori i kishte marr gjithka, vite jet dhe pasurin.

Fakti q vinit nga nj familje e persekutuar nga regjimi komunist, a kishte krijuar nj distanc me bashkmoshatart tuaj shkodran?

Gzoja simpatin e bashkmoshatarve t mi; asokohe e gjith Shkodra, ku m shum e ku m pak, vuante dramn time. Vet Shkodra ishte simboli i qytetit me histori t lasht dhe kultur perndimore, por q u kthye n simbol t ndshkimit nga komunizmi.

far kujton si lndim nga ajo koh?

Ende sot prekem kur kujtoj halln time t martuar n Itali dhe dhimbjen e nns s saj, gjyshes sime, e po kshtu t vllezrve t saj q nuk e pan m kurr.

Cila sht “fyerja” m e madhe q mban mend nga regjimi komunist?

Kurr s’m kan fyer! Prkundrazi.

Dua t di nj apo dy, t pathna!

Kur mbarova shkolln e mesme, e m’u mohua e drejta e studimit, m’u desh t kontribuoja edhe un n jetesn e familjes, e cila, pr ironi t fatit, nga nj familje e kamur, prjetonte uri. Provova t filloja pun n nj ndrmarrje n Shkodr. Aty m priti gruaja e njrit prej ish-msuesve t mi. Sapo m pa, m nuk e fshehu dot sikletin, por edhe dshprimin, teksa m tha: “Nse t pranoj ty, mua m heqin bukn e fmijve t mi!!!” (hesht pr nj moment).

Un po pres t pathnn e dyt!

OK, t’ju tregoj historin me brigadierin. Bashk me Aishen, nj shoqe timen, punonim n bujqsi. Ndonse vajza t reja nga qyteti, punonim fort pr t arritur normn e dits. Nj dit t bukur brigadieri afrohet dhe na thot: “Po t punoni kshtu mir, ktu do t dilni n pension!” Un u befasova, ndrsa Aishja m mori prej krahu, duke m thn: “Hajt moj ma, se ky asht i marr...!!!”

Nuk dyshoj se ke qen nj vajz e hijshme, por a ‘je bezdisur’ nga ngacmimet e djemve? Thuhet q djemt shkodran kan shije... (Qesh)

OK. Ty t plqente biikleta, a mos t shptonte nga ngacmimet e adhuruesve!?

(Qesh) Ende m plqen biikleta. Po t kisha mundsi, edhe sot do t lvizja me t, si n Tiran, Shkodr...

Ju ngacmojn dhe sot meshkujt? P.sh. Berlusconi n drekn e shtruar pr ndr t tij nga Kryeministri Berisha n Tiran, ku ishit edhe ju, Kavalieri me xhentilesn e tij t njohur, i mahnitur ju tha: “Siete singola!!!!!”

(Qesh me t madhe) Kto jan si historit e Kavalierit ....

S'sht vshtir t bsh kuror, por sht vshtir t gjesh kok t mir pr t, por a ishte Toni, bashkshorti q sot keni n krah, mbreti q t trajton si princesh?

Ishte nj histori e thjesht plot respekt dhe dashuri.

‘Nj grua e zgjuar sht si kpuca q t vret’. ’thot Toni pr kt?

Val, a nuk po pyet Tonin pr kt! (qesh me t madhe)

Pas martess dhe fill pas rrzimit t komunizmit, ti ndoqe studimet e larta, ndrkoh q ishe
nn. Besoj ia ke dal me vshtirsi apo jo?

Isha shum e lumtur q ia arrita asaj dite. Shkolln e kisha dashur gjithmon e nuk ia prtoja t msuarit. Mbaj mend se shpesh m duhej t lexoja duke mbajtur Megin foshnje n krah. Vshtirsia e vetme ishte t rikuperoja sa m shpejt gjithka q padrejtsisht m ishte mohuar. Kshtu mbarova fakultetin e par dhe t dytin e me radh nj sr studimesh brenda dhe jasht vendit.

Dikur nj vajz e persekutuar, sot kryetare e Parlamentit. Mban lidhje me shoqrin apo miqsit e dikurshme, tani q jeni gruaja e pushtetshme n vend?

Po prpiqem sa mund t’i mbaj lidhjet dhe miqsit e dikurshme, por ndrkoh numri i atyre q krkojn vmendjen dhe mbshtetjen time, sht rritur shum. Jan zgjedhsit e mi dhe n prgjithsi qytetart e Shkodrs. N trsi jan fmijt dhe grat n nevoj kudo, n qytet apo fshat. Stafi im menaxhon nj network t rregullt q m prcjell problemet dhe vshtirsit e grave q takoj gjat turit tim n vazhdim.

Shpesh keni prmendur vjehrrn apo vjehrrin pr ndihmn n rritjen e fmijve, duke t dhn m shum mundsi e koh q t merresh me karriern tnde. Sot q ata jan rritur, cilat jan raportet q ke me Megin dhe Genarin?

Nana Git dhe gjyshi Gjenar nuk jan m, por ne dhe fmijt tan ruajm respekt dhe mirnjohje pr gjith afeksionin dhe prkujdesin q treguan ndaj nesh. Po fmijt jan rritur, ndonse si pr t gjitha nnat, edhe pr mua mbeten mendimi i par me t cilin zgjohem dhe ai i fundit me t cilin m z gjumi. Jam e lumtur dhe krenare q ata jan fmij t mir dhe t dashur, t vendosur pr t
prpara me jetn e tyre. Ata s’ma kan prishur kurr zemrn.

far ka trashguar Megi nga mami Jozefina? Ka menduar ndonjher q t hyj n politik dhe nse po, a do ta inkurajoje?

Megi ka trashguar gjrat m t mira t familjes. Ndonse mentorimi nga ana jon nuk i ka munguar, ne e kemi ln t lir t zgjedh vet rrugn e saj... ekonomi a politik, do t jet zgjedhja e saj.

Po tani q Megi studion n Franc, pjesn m t madhe t dashuris amnore, e merr Genari?

(Nj buzqeshje e ndritshme i lodron n fytyr)

Kur jam n shtpi kaloj koh me t edhe pr t hequr mallin e Megit. Ai sht mjaft i dhembshur, por edhe lojcak. Kur m sheh t lodhur e t menduar, m sillet rrotull me gjithfarlloj ojnash e nuk ndal, derisa ia arrin t m bj t qesh ... e qeshim bashk pambarim. Por edhe aq pambarim bisedojm pr tema nga m t ndryshmet. Jam e lumtur pr fmijt dhe familjen q kam.