Tradita farketare te romet e Kosoves
Nje rruge gjysmeharkore pertej stacionit te trenit ne Fushe Kosove con ne Lagjen 29 te banuar kryesisht nga komuniteti rom. Diku nga mesi i saj gjendet nje punetori e vogel farketarie e cila nuk e ka te domosdoshme pllakaten me mbishkrimin dygjuhesh kur pothuaj secili e di ku banon Ragip Farketari. Dhe ate rastisim ta gjejme ne diten e pare te punes e cila fillon me te dale syri i pranveres.
E farkova kete sepate te vogel. Kjo sherben per qymyr per dru e per gozhda. Pese euro e punoj kete me ia saldu qyken me ja nxjerr do konstrukcione per gozhda. Edhe popullit i ndihmoj. Ka dikush qe vjen e qe sacuteka pare e dal e ja punoj rrefen Ragipi teksa farkon sepaten e skuqur ne zjarrin e ndezur me vrull.
Ragip Farketari
Ragip Selim Berisha 51 vjec vjen nga fshati Bardh i Madh i komunes se Lipjanit pas perfundimit te shkolles se mesme si teknik i maqinerise-dega e energjetikes per 20 vjet punoi ne elektranen Kosova A. Ndersa mbetur pa pune pas luftes ai mbijetoi me zanatin e te pareve te tij.
bdquoPo jetohet me kete zanat. Kur eshte sezona e pranveres njerezit prej te tana katundeve vine ktu se i punoj tetana punet e farketarise prej sakicave pjeseve te traktorit koshave te basketbollit dyerve rrethojave cka tacuteme bjen ne dore. Po edhe i ndihmoj popullit ka dikush qe sacuteka e ia punoj edhe pa pare. Kur ka pune i fitoj 30-40 euro nacutedite. Kur sacuteka atehere eshte veshtire.
Zejen e vjeter te brezat e rinj
Nje grant i vogel nga komuna para dy vjetesh ishte stimulimi i vetem per Ragipin qe te zhvillonte biznesin e farketarise. Ndersa pranvera eshte gjithmone e mireseardhur sepse atehere nis edhe puna me te cilen siguron rriskun per bashkeshorten dhe te shtate femijet e tij. Ndersa me plakjen e tij nuk ka me droje per shuarjen e zejes se farketarise te cilen te paret e tij ia percollen me dashuri se me te njejten ndjenje zejen e ka perqafuar edhe i biri i tij.
Bildunterschrift Groszligansicht des Bildes mit der Bildunterschrift Samir Berisha e mesoi zanatin nga i ati
Une zanatin e kam msu prej babes. I vogel jom kone kur me merrke mua baba tuj me msu kadale. Du me e kry shkollen nje here por zanati i farketarit macutepelqen shume. Edhe dikush me macutethane Nderroje zanatin kurre nuk e ndrroj se eshte zanat I mire eshte zanat i babes dhe ate kam me ja percjell femijes tem.
Edhe nje farketar ne familje
Tashme farketari po orvatet te perfundoje sepaten e filluar pune e pare e vitit te sivjeme e cila do te vazhdoje deri ne vjeshten e vone. Por femija qe e therret per ndihme nuk eshte djali por eshte e bija me e madhe e cila prej dhjete vjetesh eshte ndihmesja e tij ne punetori.
bdquoPo eshte e vertet. Une tash dhjete vjet punoj me baben jam ndihmese e tij ne farketari. Saldoj prej punoj te gjitha dhe blej gjithcka qe eshte e nevojshme per punetorine. Edhe i ndihmoj edhe i bej konkurence por paret ia le te gjitha sepse ai eshte zot i shpise.
Nder dhjetera fiset e romeve per te cilet flet historia jane edhe romet farketare. Punetoria e farketarise e cila per familjen e Ragipit eshte burim i vetem ekzistence ne te njejten kohe deshmon origjinen e tyre nga ky fis. Perderisa ne porosine e tij reflekton dashuria ndaj trashegimise se te pareve kujtimin e te cileve e ruan ne jete nepermjet zejes familjare te farketarise. Rinine e kisha porosit me u marr me zeje tacutemocme qe na i kane lane baballaret traditat e tyre mos me i harru ta ruajne trashegimine e babes babgjyshit katragjyshit. Trashegimine me e qit nacutedollap e mos me e harru.
Autor Ajete Beqiraj
Redaktoi Auron Dodi
Esat Ahmeti