E Shtunë, 31 Tetor 2026

Trupi qe ska droje

Patrick Dubost aplikon matematiken per ritmin dhe harmonine e poezise perdor zerin e tij per ta lexuar dhe trupin per te shkarkuar energjine. Poeti freng shkruan per zerin

Dikur isha i ndrojtur i terhequr vetem dhe ne dukje i qete. Por kjo ishte nje qetesi sa per te thene.

Nje njeri qe ka droje eshte nje njeri qe nuk mund te flase dhe nese nuk gjen menyren per te folur nje dite do te vdese. Dhe vdekja nuk eshte vetem fizike.


Ky eshte pjeserisht rrefimi i Patrick Dubost ne intervisten aps perfomances ne Teatrin e Metropolit ne diten e fundit te Poetekes Festivali Nderkombetar i Poezise ne Tirane. Dhe pjeserisht nje pershtypje nga energjia qe ve ne levizje Dubost kur lexon vargjet qe ka shkruar.


Duke interpretuar poemen Per te mos vdekur ai aplikon tekniken e asaj qe eshte shkruar per ze crits pour la voix. E shoqeron nje violoncel.


Leximi ndjek nje itinerar. Ndryshe e lexon vargun te kultivosh nje kopshtije gabimesh per te mos vdekur zeri i nervozohet nga pesha e rutines qe bart vargu treqind e gjashtedhjete e pese net helle per te mos vdekur violonceli eshte i eger bashke me zerin e poetit ne vargun te vrasesh te shkaterrosh te shqyesh... Mendjemprehte i pakohshem i parrokshem i pafundem i perbrendshem.


Per te mos vdekur gjestet e duarve flasin per konformizem ne vargun Shpenzojme energji kolosale per te mbajtur ne 37 C temperaturen e trupit per te mos vdekur trupi i Dubost bie ne qetesi ne vargun Krihemi cdo mengjes per te mos vdekur dhe hesht ne vargun e njeqind Sot eshte nje dite e persosur per te mos vdekur.

Patrick Dubost u lind me 1957 ne Lion ku jeton dhe punon. Pas studimeve per matematike dhe muzikologji ka botuar disa vepra poetike dhe tekste per teater.


Autor i mbi njezet librave prej vitesh ka zhvilluar nje mori leximesh/shfaqjesh poetike ne te cilat ai ka perpunuar nje teknike qe e zberthen poezine nepermjet toneve ritmit cka e zhvillojne teksin ne syte e publikut. Edhe trupi i atij qe reciton kalon ne nje gjendje qe i percillet atyre qe e ndjekin me sy dhe me veshe.


shte autor i librave Les Neuf Coriaces Le corps du paysage Fragments dun homme amoureux Cela fait-il du bruit po edhe botime ne CD La parole immobile dhe Larchologue du futur. Se fundi ka botuar Big Bang La rcration des morts Sous la lumire dAssise Pour ne pas mourir.
Ne vjeshte botohet libri i tij i pare ne shqip Le manifeste pour un Thtre Moderne.


Kush eshte Patrick Dubost


Kam studiuar matematike dhe muzike. Pasioni im gjithnje ka qene poezia. Kam botuar libra rreth njezete. Prej disa vitesh bej lexime te performuara si kjo qe pame pak me pare. Gjithashtu ka disa vite qe shkruaj tekste qe jane shkruar ne teater ne France.


shte kjo qe pame nje fare venie ne skene e poezise


shte performance me shume nje performance qe interpreton energjine ritmin e tekstit me ane te trupit duarve. Por nuk eshte nje veper teatrale. Une kurre nuk perseris. Dal ne skene me muzikante ndonjehere krejt vetem qofte ne studio ku regjistroj poezite e mia qofte ne skene drejtperdrejte.

do performance eshte unikale


Performanca po teksti jo. Teksti eshte shkruar une arrij ta ve ne levizje fale asaj qe bej me tekstin. Asnjehere nuk eshte e njejta gje ndryshon perhere.


Kjo eshte menyra per ta bere te njohur poezine edhe te te rinjte


Mundet ketu hyn ne loje energjia. Shpesh ne performancat e mia marrin pjese te rinj.

Ju thoni se shkruani poezi jo per para dhe as per lavdi...
Po po sapo e thashe kete...


Si e siguroni jeten


Jam mesues matematike me kohe te pjesshme dhe pjesen tjeter te kohes jetoj me poezi teater. Kjo eshte menyra ime e te jetuarit.


Ky lloj organizimi i takon anes praktike te jetes Poezia me vete cfare ju rezulton


Kam shkruar qysh ne moshe fare te re. Gjithmone kam shkruar. Por dikur nuk kam bere performance sepse kam qene i ndrojtur. Isha 35 vjec kur nisa te performoj. Ne njefare menyre une shkruaja sepse isha i druajtur. shte nje menyre per te thene qe ekzistoj qe jam me vete krejt i vetem i qete.


Zakonisht kjo thuhet shkruaj per te mos u ndjere vetem shkruaj per te mos vdekur...
Per mua ne rini keshtu ka qene shume perpjekje per te deshmuar ekzistencen time. Nje dite kur nisa te botoj me propozuan te lexoja ne publik. Ne ate moment kuptova se ishte e mundur te beja nje gje krejt tjeter dicka pa zhurme.


Ne krye te ca viteve u gjenda ne studiot e regjistrimit dhe kishte njerez te teatrit te interesuar per te lexuar tekstet e mia per te bere spektakel me to pastaj. Keshtu pra po zbuloja potencialin dhe mundesine e teatrit me aktore qe lexonin tekstet e mia.


Kur shkruaj tashme shkruaj duke marre shume parasysh zerin. Jo vetem kjo jo vetem kaq une shkruaj dhe me syte e mi si mesues matematike qe jam shkruaj me goje me veshe me duar me trupin tim.

Sapo e pame kete forme shkrimi.
Ne fillim mundja te shkruaja vetem me sy kur isha i ri.

Duke ju pare ta lexonit ne ate menyre poezine Pour ne pas mourir e ndjen ate si nje fjalor te vdekjes fjalor te shkaterrimit.


Ne fakt ne tekstin e fundit flas per veten perballe vdekjes qe do te thote nje individ perballe vdekjes.


Nuk flas per vdekjen por kur ndodhesh perballe saj kupton se cdo gje qe bejme e bejme per te mos vdekur lindim femije per te mos vdekur fitojme para per te mos vdekur bejme dashuri per te mos vdekur flasim per te mos vdekur bejme gjithcka pra per te mos vdekur ne e zmbrapsim vdekjen ne cdo moment gjithe kohes luftojme me vdekjen njelloj si kafshet por nepermjet gjuhes.


Cilit eshte me i rendesishem ne kete edukate njohjeje konfrontimi nga inteligjenca apo nga instinkti


Instinkti intuita per mua jane me te rendesishme. Inteligjenca eshte e kufizuar. Ndjeshmeria emocionet jane ato qe te cojne me larg.


Atehere poeti eshte ne frontin e njohjes jo profesori i matematikes


Poezia eshte me e rendesishme se matematika. Po matematika ekziston ne vargjet e mia. Gjen aty edhe rreptesine e matematikes e cila ka qene e rendesishme ne rrugetimin tim. Me ka ndihmuar per strukturen ritmin se si harmonia mes tyre ndihmon ne tingellimin dhe muziken e poezise ndihmon hapesiren e saj. Mendoj se hapesira eshte strukture matematikore.

A mund ta pershkruani poezine tuaj


Shume orale ndonjehere vizuale vdekja eshte teme qendrore. Por kam shkruar edhe disa tekste zbavitese.

Kur e keni shkruar poezine e fundit


E shkrova sot ne mengjes ne aeroportin e Romes duhej te prisja 5 ore. Nje dite perpara kisha shkruar nje tekst per teater kukullash. Kam pese vjet qe shkruaj per keto lloj shfaqjesh. shte fjala per objekte qe kane goje objekte qe flasin. Ne kete rast une autori nuk shfaqem gjekundi jane objektet qe flasin.


Dikur nuk eshte dashur vec poezia per te njohur Baudelaire-n Rimbaud-ne. Kurse sot duhen festivalet e poezise per te njohur ke poetet apo poezine


Festivalet e poezise jane me rendesi per ti pare poetet per se gjalli me trupin e tyre per te na folur me gjuhen e te sotmes. Interesante eshte Baudelaire por kane kaluar me shume se 100 vjet qe nga koha e tij regjistrime nuk kemi.
Por per mua kjo eshte njohje me poezine e gjalle me trup me ze me teknikat e reja.


Më shumë nga Kultura

Të gjitha ›