U dogj apo su dogj Presidenca?
Nga Hamdi Jupe
Presidenca e vendit nxitoi t prgnjeshtronte nj njoftim q u dha nga disa media t shtunn n mbrmje, lidhur me nj zjarr t rn n zyrat e kreut t lart t shtetit. Presidenca foli me indinjat me kt rast, duke theksuar se ai ishte nj lajm i pavërtetë dhe abuziv. N kt mnyr pra, u hodhn posht abuzimet e shtypit. Nuk ishte djegur Presidenca. Ishte djegur vetm Shqipria.
An e knd vendit vazhdojn prej tre muajsh t vers, t prhapen zjarre shkatrrimtare dhe nuk dihet se kur do t prfundojn ato. Parashikimet e motit thon se edhe pr dy jav t tjera, nuk do t ket shi. Shi do t thot e vetmja shpres e shuarjes s zjarreve. N ditn m t zhuritur, si asnj her tjetr m par, numroheshin dyzet zjarre aktive n t gjith vendin.
Sensibiliteti i mediave pr zjarret ka qen dhe mbetet i madh. Ato sjellin kshtu shqetsimin real qytetar pr nj problem kaq t rndsishm. Ato bjn punn q u takon t bjn n nj shoqri t civilizuar. Edhe pse mund t gabojn n ndonj rast, kjo nuk i sjell ndonj dm vendit. Dmin e sjellin zjarret.
Vetm pasi u mbushn t dyzetat e zjarreve, qeveria u kujtua t drgoj ushtrin n zonat m t prvluara, t krkoj avion e helikopter nga jasht vendit, t marr disa masa t tjera emergjente n panik e sipr. M par, t gjith ishin n plazhe, duke harruar q stina e plazhit sht edhe stina e zjarreve.
Bilanci i zjarreve t ktij viti sht pak t quhet bilanc lufte. Me mijra hektar pyje t djegura. Me qindra hektar pem frutore, sidomos ullinj, t shkrumbuara. Shtpi e prona t fshatarve t mbetura grmadha. Pasojat e ktyre dmeve do t jen afatgjata, sepse nuk rigjenerohen leht. Nj pjes, edhe t pariparueshme prgjithmon. Sepse kur digjet pylli, erozioni bn krdin n toka. Por kjo sht nj tem q do t na dal n plan t par sapo t fillojn shirat e vrullshme t vjeshts.
Shqipria sht vendi m i rjepur i Ballkanit. E bukura e dheut, e shpallur dhe e trumbetuar si e till nga politikant n fjalimet e tyre elektorale, dallon nga vendet e tjera fqinje, sapo t kalosh kufirin shtetror. Atje, matan kufirit, gjen gjelbrimin e harlisur, ktu tek ne gjen vetm shkmb e gur. Kjo zhveshje e natyrs nuk ka ndodhur vetm n kto 20 vjett e fundit. Ajo ka qen e till edhe m par, sepse barbaria shqiptare me natyrn ka qen pjes e jets s tyre. Por kjo ka vazhduar me intensitet t plot, madje m t madh, edhe n kto vite t fundit.
Situata e sivjetme e zjarreve konfirmoi edhe nj her tjetr at q dihej prej vitesh: Vendi ndodhet trsisht dhe n mnyr permante, i paprgatitur pr t prballuar situata t tilla zjarresh. Nuk ka mjete moderne pr shuarjen e tyre si avion, helikopter autozjarrfikse etj. Nuk ka fonde t mjaftueshme pr ti prballuar kto situata. Nuk ka edukim t qytetarve pr t mbrojtur natyrn nga zjarret. Nuk ka ligje q t dnojn n mnyr shembullore shkatrruesit e natyrs. Syt mbahen vetm nga qielli dhe nga vendet fqinje: Do t bjer apo nuk do t bjer shi pr t shuar zjarret? Dhe n se nuk do t bjer shi, a do t na drgoj ndonj mjet pr shuarjen e zjarreve Turqia, Greqia, Italia apo Sllovenia?
N se kto vende kan mjete t tilla, ndrsa ne nuk po arrijm dot ti blejm ende, ato duhet t merren me qera gjat gjith vers dhe t jen ktu n gatishmri, jo t krkohen kur vendin e kan mbuluar flakt. Dhe kjo vjen jo se shteti nuk ka mundsi financiare pr ti marr kto masa n koh, por nga mungesa e vlersimit pr to.
Po t ishin prdorur ato 65 milion lek (t reja) q dha qeveria pr rikonstruksionin e vils s re t Presidentit Nishani pr blerjen e zjarrfikseve, do t ishin bler t paktn pes zjarrfikse t reja moderne. Po t ishin prdorur ato 60 milion lek (t reja) q po prdoren pr rindrtimin e vils qeveritare n Vlor, do t bliheshin edhe pes zjarrfikse t reja moderne. Po t prdoreshin ato 70 milion lek (t reja) q u prdorn pr t bler Benzin e blinduar t Kshillit t Ministrave, do t ishin bler edhe 6 zjarrfikse t tjera t reja. Dhe s fundi, po t prdoreshin edhe ato miliarda lek t prdorura pr salltanete nga Pasha Fullani i Banks s Shqipris, ather do t ishte bler nj flot e tr avionsh dhe helikoptersh pr fikjen e zjarreve.
Po t bheshin kto, le t vazdonin pastaj vilat dhe salltanetet, sepse aviont dhe helikoptert nuk blihen prvit. Por jo, kto mjete nuk po blihen dhe Shqipria mbeti duke lypur prvit mjete kundr zjarreve te komshinjt tan.
Presidenti i Republiks sht njkohsisht edhe kryetar i Kshilllit t Mbrojtjes. Dhe ky rast i paprecedent i zjarreve n vend, pr nga pasojat shkatrrimtare, sht pak a shum si nj agresion ushtarak i armiqve t jashtm ndaj vendit ton. President t tjer para Nishanit e kan aktivizuar Kshillin e Mbrojtjes edhe pr situata t tilla emergjente. Faktikisht, mobilizimi masiv i trupave dhe i mjeteve t ushtris per shuarjen e zjarreve, sic po ndodh tani, sht element i nj situate t jashtzakonshme dhe situata t tilla prballohen nga Kshilli i Mbrojtjes.
Disa probleme t mprehta duket se kan dal n shesh n mnyr t qart q tani nga kto zjarre t ksaj vere. Ministria e Brendshme thot se ka arrestuar 70 persona pr zjarrvnie t qllimshme. Pyetja q shtrohet n kt rast sht kjo: Pse kaq shum persona t implikuar me venien e zjarreve? A nuk po kemi t bjm me elemente te nj barbarie kolektive, q vjen nga nj injoranc totale e njerzve lidhur me efektet negative t zjarreve? Sepse ndryshe nuk do te kishim kaq shum piroman n t gjith vendin, q shtohen nga viti n vit. Del pra nevoja e edukimit t publikut n prgjithsi, vecarrisht e rinis n shkolla, me t gjitha mjetet e propagands e t edukimit q sot nuk mungojn, me dashurin pr natyrn dhe domosdon e mbrojtjes saj.
Djegia e kullotave sht nj histori shekullore injorance n vendin ton. Ende shteti dhe shoqria n trsi nuk kan arritur t bindin fshatart se djegia nuk e prmirson kullotn, prkundrazi, e shtatrron at. Dhe bashk me t, edhe pyllin, pemt frutore, ullinjt, shtpit e banimit etj. Kur do t marr fund kjo histori e barbaris tek ne? Shteti, n se do, e ka forcn pr ta
nj gj t till.
Problemi i tret sht ai i dnimit t fajtorve pr zjarret e qllimshme. Dhe gati qind prqind e zjarreve tek ne jan t tilla. Cdo vit arrestohen njerz q kapen duke vn zjarre, por sa jan dnuar ata nga ligji pr dmet q kan sjell? T dhnat thon se kto dnime jan simbolike. Edukimi bhet me an t bindjes, por edhe me an t ndshkimit e t detyrimit. Kto d