Udhëheqësi i ardhshëm i Hong Kongut i miratuar nga elitat pro-Pekinit, zgjidhet John Lee

John Lee është emëruar udhëheqësi i ri i Hong Kongut, pas një procesi votimi të mbyllur në të cilin ai ishte kandidati i vetëm.

Emërimi i tij po shihet gjerësisht si një lëvizje nga qeveria kineze për të forcuar kontrollin e saj në qytet.

I njohur si një mbështetës i vendosur i Pekinit, Lee mbikëqyri goditjet ndonjëherë të dhunshme ndaj protestuesve pro-demokracisë në vitin 2019.

Z. Lee zëvendëson shefen ekzekutive në largim, Carrie Lam, e cila kishte shërbyer që nga viti 2017.

Udhëheqësit e Hong Kongut zgjidhen nga një komitet i rrethit të mbyllur prej rreth 1500 anëtarësh, të cilët janë pothuajse të gjithë besnikë pro Pekinit – megjithëse këtë herë kishte vetëm një pretendent që ata të zgjidheshin raporton BBC.

Z. Lee, i cili ishte ish-kryesekretari dhe zyrtari i dytë më i lartë i qytetit, gjithmonë mendohej të ishte zëvendësuesi i favorizuar i zonjës Lam, e cila më herët njoftoi se nuk do të kërkonte një mandat të dytë në detyrë.

Por megjithëse zoti Lee ka mbështetjen e Pekinit, ai është thellësisht i papëlqyeshëm për rolin e tij në mbikëqyrjen e goditjes ndaj protestuesve gjatë demonstratave mbi një projekt-ligj të diskutueshëm ekstradimi në 2019.

Z. Lee vazhdoi ta mbështeste projektligjin pavarësisht trazirave dhe u kritikua ashpër për sanksionimin e përdorimit të topave me ujë, plumbave gome, gazit lotsjellës dhe herë pas here municioneve të gjalla nga policia për të shpërndarë protestuesit.

Në vitin 2020, ai gjithashtu mbështeti vendosjen e një ligji të diskutueshëm të sigurisë kombëtare, i cili kriminalizonte shumicën e formave të protestës politike dhe mospajtimit, dhe uli autonominë e qytetit.

Z. Lee pohoi se ligji do të ndihmonte në rivendosjen e “stabilitetit nga kaosi”.

Ai u ngrit në radhët e lidershipit vitin e kaluar, në një shenjë, thanë analistët, të synimit të Pekinit për t’u fokusuar në sigurinë në Hong Kong.

Roli i tij në zbatimin e ligjit çoi në sanksione të SHBA kundër tij dhe një duzinë zyrtarësh të tjerë, dhe një bllokim të YouTube në fushatën e tij zgjedhore të 2022.

Lidhja e Social Demokratëve – një nga grupet e vetme pro-demokratike të mbetura – mbajti një protestë me tre persona përpara hapjes së qendrave të votimit, duke brohoritur “pushteti për popullin, e drejta e votës universale tani”.

“Kjo është se si duket kapitulli i ri i John Lee, një tkurrje e lirive tona civile,” tha protestuesja Vanessa Chan ndërsa oficerët e policisë shikonin.

“Ne e dimë se ky veprim nuk do të ketë efekt, por ne nuk duam që Hong Kongu të heshtë plotësisht”, shtoi ajo.

Hong Kongu iu dorëzua Kinës nga Britania në 1997 sipas marrëveshjes që të drejtat si liria e tubimit dhe liria e fjalës do të garantoheshin në territor.

Megjithatë, kritikët thonë se këto të drejta janë gërryer gjithnjë e më shumë pasi autoritetet e Hong Kongut godasin disidencën në qytet. Mbështetja e vendosur e zotit Lee për politikat e Pekinit ka ngjallur frikën se lidershipi i tij do të sjellë një epokë të mbikëqyrjes më të ashpër kineze të rajonit gjysmë-autonom.