Vdekjet ne shtatzeni, Shqiperia le pas Angline dhe SHBA

Sonila Isaku
Numri i paket i vdekjeve te grave gjate shtatzenise, ka bere qe Shqiperia te renditet disa vende me lart se Britania e Madhe apo Shtetet e Bashkuara te Amerikes. Ky eshte nder te paktet studime, qe e nxjerrin vendin tone ne nje performence me te mire, se vendet me te zhvilluara ne bote, por qe kane edhe nje sistem shendetesor shume te zhvilluar. Te dhenat jane bere pas nje studimi te kryer nga Instituti per Shendetin Metrik dhe Zhvillimin, ne Universitetin e Washingtonit ne bashkepunim me Universitetin e Queensland. Ky studim e rendit Shqiperine ne vendin e 22-te.
Studimi
Ne Shqiperi, por dhe ne gjithe boten, numri i vdekjeve per shkak te shtatzenise ka rene ndjeshem ne krahasim me 20 vite me pare. "Shqiperia renditet e 22-ta ne renditjen e 181 vendeve, me nje raport te vdekjeve 8 ne 100 mije gra shtatzena, ndersa ne 1990, Shqiperia shenonte 36 vdekje ne 100 mije gra", thuhet ne studimin e kryer nga Instituti per Shendetin Metrik dhe Zhvillimin ne Universitetin e Washingtonit. Nderkohe qe menjehere pas vendit tone renditet Britania e Madhe, e cila ka po te njejtat shifra si edhe 20 vjet me pare. Nderkohe qe Shtetet e Bashkuara te Amerikes renditen 18 vende me poshte se Shqiperia, pikerisht ne vendin e 40-te. Studimi konstaton se ne pergjithesi ne vendet e Evropes Perendimore, ka pasur nje renie te vdekshmerise nga 1990- 2008. "Greqia renditet ne vendin e 25, Serbia ne vendin e 28, Bosnje-Hercegovina ne vendin e 34, nje vend me poshte eshte Kroacia. Maqedonia eshte renditur ne vendin e 41-te duke lene pas Malin e Zi ne vendin e 44 dhe Rumanine ne vendin e 54", thuhet ne studim.
Vdekjet
Ne te gjithe boten numri i vdekjeve te grave shtatzena eshte ulur 35 per qind, gjate ketyre tri dekadave te fundit. Nga 500 mije vdekje ne bote, qe jane shenuar ne 1980, ne 2008 jane shenuar 343 mije vdekje. "Ne 20 vitet e fundit numri i vdekshmerise se grave shtatzena ka rene ne 1.4 per qind cdo vit", thuhet ne studim. Sipas ketij te fundit, ulja e vdekshmerise lidhet me rritjen e profesionalizmit ne shendetin memesor ne keto vende. Kurse vendin e pare, per numrin me te vogel te vdekjeve te nenave shtatzena e ze Italia, me 4 vdekje ne 100 mije gra, ndersa e fundit ne listen e 182 vendeve renditet Afganistani me 1.575 vdekje ne 100 mije gra.

Te dhena
Shqiperia renditet e 22-ta, per vdekshmerine tek grate shtatzena.
Anglia renditet ne vendin e 23 ne liste sipas studimit.
ShBA eshte 18 vende me poshte, duke u renditur e 40-ta.
Italia eshte ne vendin e pare, me vetem 4 vdekje per 100 mije gra.
Vendin e fundit e ze Afganistani me 1.575 vdekje ne 100 mije gra.
Greqia renditet ne vendin e 25.
Serbia ne vendin e 28, vetem gjashte vende me poshte se ne.
Bosnje-Hercegovina ne vendin e 34.
Maqedonia eshte renditur ne vendin e 41.
Rumanine ne vendin e 54.

Perhapja e HIV/AIDS ndikon ne reduktimin e vdekjeve
Studiuesit kane zbuluar se reduktimi i vdekjeve te nenave shtatzena ne vendet e zhvilluara, ka ndodhur per shkak te perhapjes se virusit HIV. Afersisht nje ne pese gra te vdekura- ne nje total prej 61.400 ne 2008- lidhen me virusin HIV dhe shume shtete me popullsi te madhe, te cilat jane te prekura nga HIV kane pasur me shume veshtiresi ne uljen e perqindjes se vdekjeve te nenave shtatzena.