Vizat, Shqipëria peng i zgjedhjeve në Bosnjë

Vendimi pas tetorit. Nse fitojn nacionalistt rrezikohet shtyrja

Shtohet nj tjetr penges n rrugn q Shqipria ka prpara liberalizimit t vizave. Prve krizs politike dhe kushteve shtes nj ngr i radhs jan edhe zgjedhjet parlamentare boshnjake. Nse do t fitonin forcat nacionaliste, ather 27 vendet e BE-s mund t shtynin procesin pr Sarajevn e cila e ka plotsuar t gjitha kushtet teknike dhe gjasat jan q n kt vendim t futet edhe Shqipria. Kt e ka
t ditur n nj analiz t saj edhe agjencia “Isaintel”.

Problemet shtes

Q nga trheqja vern e shkuar pr heqjen e vizave me Shqiprin, kushtet jan shtuar m shum pr Bosnj-Hercegovinn. Tani qytetart e msuar nga politika e “kulait dhe krbait” e BE-s jan n pritje t afatit t ri t Brukselit pr heqjen prfundimtare t vizave. Pavarsisht nga fakti q t gjith kushtet fillestare jan zbatuar, nj dat prfundimtare nuk sht dhn dhe pritet q komuniteti ndrkombtar t ndshkoj autoritetet nacionaliste t Bosnjs dhe ata politikan q synojn ndarjen n retorikat e tyre. Bosnja ka zbatuar mjaft kushte m shum sesa fqinja e saj Serbia, e cila ka prfituar nga heqja e vizave, bashk me Malin e Zi dhe Maqedonin. Njkohsisht, Bosnja, Shqipria dhe Kosova shikojn vazhdimisht shtyrjen e afatit t liberalizimit t vizave. BE ka premtuar se gjithka do t vendoset pas arritjes s kushteve teknike. N Marsin e ktij viti, qeveria e Bosnjs ka plotsuar dhe kushtin e fundit pr vizat, ndrsa Shqipria nuk e arriti dot, pasi Komisioni Europian prcaktoi tre kushte shtes dhe n korrik drgoi n Tiran nj drgat me zyrtar t Drejtoris s Zgjerimit. N fundin e majit, Komisioni Europian miratoi nj propozim legjislativ n lidhje me qytetart e Bosnjs, duke hapur dritn jeshile, ndrsa pr Shqiprin komisionerja Malstrom paraqiti kushtet shtes. Koha e re e mundshme kur mund t vendoset liberalizimi pr dy vendet e Ballkanit Perndimor sht nntori.

Skenart

Pikrisht muaji i tret i vjeshts sht shum kuptimplot, pasi n tetor do t mbahen zgjedhjet e prgjithshme n Bosnj dhe BE kan mbshtetur forcat e moderuara, duke pritur nj humbje t nacionalistve. Skenari m optimist n lidhje me shtjen e vizave, sht q ekspertt e Komisionit Europian t kompletojn n shtator raportet pr Shqiprin dhe Bosnjn, n mnyr q vendimi t mund t merret n tetor, n mnyr q t zbatohet n nj muaj tjetr i cili natyrisht do t vendoset nga Kshilli i Ministrave t Brendshm t Bashkimit Europian. Procedurat e komplikuara q ndjek Bashkimi Europian pr aprovimin e regjimit t liberalizuar t vizave mund t vonoj srish vendimin pr Bosnjn. Sipas Traktatit t Lisbons, vendimet duhet t ratifikohen nga Parlamenti Europian dhe vendet antare t BE-s. Edhe pse nuk jan t garantuara vendimet e heqjes s vizave, autoritetet e Bosnjs, por edhe ata t Shqipris jan ekstremisht entuziast pr plotsimin e kushteve t krkuara. Por si Parlamenti shqiptar, ashtu edhe ai i Bosnjs, nuk kan arritur t miratojn gjat sesionit t vers reformat e krkuara nga Brukseli. Kriza politike shqiptare sht nj penges e dukshme e ktij procesi edhe pse deri tani kjo nuk pranohet nga autoritetet e mazhorancs, por tani sht shtuar edhe nj telash shtes, q nuk gjendet ktu, por n Sarajev. N tetor mbahen zgjedhjet e prgjithshme parlamentare n Bosnj-Hercegovin, dhe sipas sondazheve ka mundsi q kto zgjedhje mund t sjellin nj paqartsi pr formimin e qeveris s re, q do t thot, nj kriz e qart politike. “N kt rast, nj dat realiste pr liberalizimin e vizave sht pranvera e ardhshme”, bjn t ditur diplomat europian pr agjencin e lajmeve “Isaintel” me qendr n Bosnj.

Skepticizmi

Vendet e Bashkimit Europian nuk jan shum t bindura pr t hapur lehtsisht portat e Unionit pr qytetart e Bosnjs dhe Shqipris. I njjti vendim gjat vitit t shkuar pr Serbin, Malin e Zi dhe Maqedonin, krijoi mjaft probleme emigrimi. Shum shtete europiane patn nj rritje krkesash pr azil nga qytetar t ktyre vendeve q m s shumti i prkisnin kombsis shqiptare dhe rome, t cilt vinin nga Serbia e Maqedonia. Belgjika dhe Suedia kan raportuar nj rritje t numrit t krkesave pr azil. Qytetart e ktyre vendeve shfrytzonin ofertat e agjencive turistike pr t udhtuar n shtetet e Bashkimit Europian. Mediat serbe dhe maqedonase kan raportuar q azilkrkuesit jan kryesisht t rinj dhe t papun. Kshtu, 409 qytetar maqedonas kan firmosur krkesa pr azil n Belgjik, ndrkoh q nj gj t till e kan
400 shtetas t Serbis. Ndrkaq, m shum se 500 shtetas t Republiks s Serbis kan krkuar azil n Suedi. Shum shtete t BE-s i druhen nj efekti domino t vendimit t ardhshm t liberalizimit t vizave. N t njjtn koh, nuk ka dyshim q komuniteti ndrkombtar pret nj ndryshim n skenn politike boshnjake ndaj presin q votuesit t ndshkojn autoritetet nacionaliste.

#