Zjarrvnsit
Gjelbrim nn smogun boj hiri t pambarim dhe flak n t kuqe t ndezur q natn e bjn dit dhe ditn e verbojn nga perde tymi q prfshijn shtete t tra. N kuadrin e ksaj tymnaje gjigande, nuk mund t shptonte edhe Shqipria jon e vogl dhe e shtrenjt e cila n luftn e vet me flakt her del fitimtare dhe her humbet.
Nuk do t ket panoram m t dhimbshme, pas atyre t luftrave, se sa nj pllaj plot me pem ulliri shumvjeare t kthyera n ngjyr ndryshku nga przhitja e flakve ledhatuese.
Fatmirsisht n ndryshim nga fqiu yn grek, i cili nuk pati luksin t kishte keqardhje pr pemt, pasi i ishte shkrumbuar shtpia dhe familja, n Shqipri prqndrimi dhe pr rrejdhoj edhe keqardhja u fokusua m shum n djegien dhe shkrumbimin e qindra hektarve pyje, t cilt sfiduan spatn gjakatare t kondrabandistve t lnds drusore q pr dekada me radh kishin
pothuaj t njjtin dm.
Keqardhja pastaj pasohet me habin dhe m pas me nj ndjenj revolte t pashmangshme kur mson se e gjith kjo flak, ky xhehenem toksor, kishte pr shkaktar jo nj pasoj t ashtuquajtur natyrore, por as m shum e as m pak, disa homo non-sapiens, rezatues t egrsis intelektuale dhe shpirtrore, t quajtur zjarrvns.
Jasht do parametri logjik dhe aq m tepr ambiental, me nj fardo mjet prodhues flake, ata i vun zjarrin m shum se sa pyjeve, veteve t tyre. Duhet t kesh nj koncept krejt jashttoksor, nj konsiderat tepr t ult pr gjelbrimin, nj qasje kataklizmore pr gjithka q prbn pejsazh, q t jesh n gjndje q me vetdije t plot t shndrrosh t gjelbrtn, ngjyrn m t natyrshme t njeriut, n t kuqe dhe pastaj n ngjyr gri funerali.
sht shum e vshtir t gjesh nj argument logjik, n mos t paktn n mnyr inferiore t arsyeshme, pr t mbushur boshllkun kuptimor t nj veprimi t till. Natyrshmria njerzore q prehet n ajrin e pastr dhe burimeve q rrjedhin mes pemve t gjelbrta dhe barit krejt t pafajshm gjer n naivitet, duket se nuk ekziston tek kta njerz q me veprime t tilla, ndoshta t fyer nga prditshmria e gjelbrt e tyre dhe e vendbanimeve t tyre, preferuan t ndrrojn pejsazhin e t gjithve.
Katastrofa ambientale q mori me vete n rrokullisje e sipr, jet njerzish dhe pasuri materiale, vetem se dikush mendon t sfidoj dik duke i vn zjarrin vendit t prbashkt, me siguri sht nj tregues i katastrofs shpirtrore t zjarrvnsve.
N t vrtet e gjith historia njerzore fatkeqsisht sht vrtitur midis zjarrvnsve dhe zjarrfiksve. Midis atyre q krkonin me do kusht t shfrenin nefset e veta n kurriz t t tjerve dhe atyre zjarrfiksve t cilt punonin pr t riparuar dmet e tyre dhe pr t ndrtuar e jo shkatrruar.
Zjarrvnia nuk sht thjesht nj fenomen i jashtm, por sht nj fenomen q burimin e ka nga brnda. N fakt zjarrvnia sht pasoj e jashtme, pas zjarrvnies s brndshme q ndodh me individ t till. Pas shkatrrimit t parametrave baz q dallojn nj qnie njerzore nga t tjerat.
Shtimi i rasteve t zjarrvnieve n bot nga viti n vit, n mnyr dramatike sht nj nga treguesit se shoqris son moderne po i del tymi.
Paprgjeshmria e shkatrrimit t nj prone t prbashkt prbn edhe fillimin e degradimit t nj shoqrie, ndrsa shkatrrimi i qllimshm i pasurive natyrore sht fillimi i funeralit t saj.
Zjarrvnia e qllimshme e nj pejsazhi mahnits natyror, nuk sht gje tjetr vetm se pamundsia pr t shkaktuar luft me njerzit e kthyer n drejtim t natyrs.
Kta njerz zjarrvns t natyrs pak ndryshim kan me zjarrvnsit e qnies njerzore, shkaktar t luftrave apo edhe viktimave t tyre. Ndryshimi mes tyre sht objektivi i zjarrvnies, ndrsa e prbashkta e tyre sht zjarri. T ekzaltuar shpesh edhe nga lajtmotive t tipit light my fire, ata ndezin deri n trbin zjarrin brnda tyre i cili reflektohet pastaj n drejtim horizontal n marrdhniet e tyre me shoqrin dhe ambientin.
Me e pakta e mundshme e tyre sht kapja dhe dnimi i merituar, me madhja e mundshme dhe m e vshtira sht edukimi i brezave t tr mbi at se cili duhet t jete impakti i individit me shoqrin, t drejtat dhe detyrat e secilit ndaj komunitetit. Zjarrvniet masive tregojn se ky proces ka degraduar tashme. Tymi i pamas q po kaplon shtete t tra n ndryshim nga koht e lashta kur prdorej si mjet sinjalizimi, sot n koht moderne ky tym sht nj sinjalizim se njerzit e sotm edhe pse m t lar, t parfumosur dhe m t mirveshur, n t shumtn e rasteve jan si ato pemt e mdha hijernda por q nga brnda trungut t tyre jan t zgavruara.
Nuk do t ket panoram m t dhimbshme, pas atyre t luftrave, se sa nj pllaj plot me pem ulliri shumvjeare t kthyera n ngjyr ndryshku nga przhitja e flakve ledhatuese.
Fatmirsisht n ndryshim nga fqiu yn grek, i cili nuk pati luksin t kishte keqardhje pr pemt, pasi i ishte shkrumbuar shtpia dhe familja, n Shqipri prqndrimi dhe pr rrejdhoj edhe keqardhja u fokusua m shum n djegien dhe shkrumbimin e qindra hektarve pyje, t cilt sfiduan spatn gjakatare t kondrabandistve t lnds drusore q pr dekada me radh kishin
pothuaj t njjtin dm.
Keqardhja pastaj pasohet me habin dhe m pas me nj ndjenj revolte t pashmangshme kur mson se e gjith kjo flak, ky xhehenem toksor, kishte pr shkaktar jo nj pasoj t ashtuquajtur natyrore, por as m shum e as m pak, disa homo non-sapiens, rezatues t egrsis intelektuale dhe shpirtrore, t quajtur zjarrvns.
Jasht do parametri logjik dhe aq m tepr ambiental, me nj fardo mjet prodhues flake, ata i vun zjarrin m shum se sa pyjeve, veteve t tyre. Duhet t kesh nj koncept krejt jashttoksor, nj konsiderat tepr t ult pr gjelbrimin, nj qasje kataklizmore pr gjithka q prbn pejsazh, q t jesh n gjndje q me vetdije t plot t shndrrosh t gjelbrtn, ngjyrn m t natyrshme t njeriut, n t kuqe dhe pastaj n ngjyr gri funerali.
sht shum e vshtir t gjesh nj argument logjik, n mos t paktn n mnyr inferiore t arsyeshme, pr t mbushur boshllkun kuptimor t nj veprimi t till. Natyrshmria njerzore q prehet n ajrin e pastr dhe burimeve q rrjedhin mes pemve t gjelbrta dhe barit krejt t pafajshm gjer n naivitet, duket se nuk ekziston tek kta njerz q me veprime t tilla, ndoshta t fyer nga prditshmria e gjelbrt e tyre dhe e vendbanimeve t tyre, preferuan t ndrrojn pejsazhin e t gjithve.
Katastrofa ambientale q mori me vete n rrokullisje e sipr, jet njerzish dhe pasuri materiale, vetem se dikush mendon t sfidoj dik duke i vn zjarrin vendit t prbashkt, me siguri sht nj tregues i katastrofs shpirtrore t zjarrvnsve.
N t vrtet e gjith historia njerzore fatkeqsisht sht vrtitur midis zjarrvnsve dhe zjarrfiksve. Midis atyre q krkonin me do kusht t shfrenin nefset e veta n kurriz t t tjerve dhe atyre zjarrfiksve t cilt punonin pr t riparuar dmet e tyre dhe pr t ndrtuar e jo shkatrruar.
Zjarrvnia nuk sht thjesht nj fenomen i jashtm, por sht nj fenomen q burimin e ka nga brnda. N fakt zjarrvnia sht pasoj e jashtme, pas zjarrvnies s brndshme q ndodh me individ t till. Pas shkatrrimit t parametrave baz q dallojn nj qnie njerzore nga t tjerat.
Shtimi i rasteve t zjarrvnieve n bot nga viti n vit, n mnyr dramatike sht nj nga treguesit se shoqris son moderne po i del tymi.
Paprgjeshmria e shkatrrimit t nj prone t prbashkt prbn edhe fillimin e degradimit t nj shoqrie, ndrsa shkatrrimi i qllimshm i pasurive natyrore sht fillimi i funeralit t saj.
Zjarrvnia e qllimshme e nj pejsazhi mahnits natyror, nuk sht gje tjetr vetm se pamundsia pr t shkaktuar luft me njerzit e kthyer n drejtim t natyrs.
Kta njerz zjarrvns t natyrs pak ndryshim kan me zjarrvnsit e qnies njerzore, shkaktar t luftrave apo edhe viktimave t tyre. Ndryshimi mes tyre sht objektivi i zjarrvnies, ndrsa e prbashkta e tyre sht zjarri. T ekzaltuar shpesh edhe nga lajtmotive t tipit light my fire, ata ndezin deri n trbin zjarrin brnda tyre i cili reflektohet pastaj n drejtim horizontal n marrdhniet e tyre me shoqrin dhe ambientin.
Me e pakta e mundshme e tyre sht kapja dhe dnimi i merituar, me madhja e mundshme dhe m e vshtira sht edukimi i brezave t tr mbi at se cili duhet t jete impakti i individit me shoqrin, t drejtat dhe detyrat e secilit ndaj komunitetit. Zjarrvniet masive tregojn se ky proces ka degraduar tashme. Tymi i pamas q po kaplon shtete t tra n ndryshim nga koht e lashta kur prdorej si mjet sinjalizimi, sot n koht moderne ky tym sht nj sinjalizim se njerzit e sotm edhe pse m t lar, t parfumosur dhe m t mirveshur, n t shumtn e rasteve jan si ato pemt e mdha hijernda por q nga brnda trungut t tyre jan t zgavruara.