astet dramatike te Byrose Komuniste te 91-shit kur mbi tavolinen e mbledhjes u vendos peticioni i studenteve

Ramiz Alia Studentet ne radhe te pare ose duan te me eliminojne ose te me diskreditojne

Per here te pare te zbardhura detajet e panjohura mbi bisedat intime mes atyre qe quheshin burrat e shtetit komunist. Paniku qe perjetonin kur Alia deklaroi se ndoshta studentet kerkonin ta eliminonin

Kerkesat qe studentet derguan mbi tavolinen e Alise

1. Kerkojme fajtoret qe kane dhene urdher qe te perdoret dhuna mbi studentet.

2. Kerkojme qe ata te gjykohen para Qytetit Studenti.

3. Kerkojme qe te ngrihet nje komision prej studentesh dhe mjekesh per verifikimin e studenteve te plagosur Ngre koken dhe thote Kjo eshte keshtu ordinere si me thene tashti vjen e bukura pra ana politike nderkohe ul serish syte mbi letrat e shkruara ku lexon.

4. Kerkojme pluralizem politik si shkalla me e larte e demokracise se sotshme si pasoje.

5. Te lejohet krijimi i organizates se pavarur demokratike te studenteve dhe intelektualeve te rinj statuti i se ciles do te paraqitet per legalizim ne Ministrine e Drejtesise.

6. Duam qe kjo organizate te kete deputetet e vet ne Kuvendin Popullor.

7. Te botohen Karta e OKB-se Karta e Helsinkit Nje dhe Dy si dhe Karta e Parisit.

8. Kerkojme liri te shtypit dhe te fjales pa censure.

9. Kerkojme qe te sqarohet opinioni publik per te verteten e levizjes studentore.

10. Kerkojme te gjenden rruge dhe zgjidhje sa me efikase dhe me te shpejta per te dale nga gjendja e krizes ekonomike ne te cilen ndodhemi.

11. Kerkojme takim me Presidentin Alia.

Alia ne Kongresin e 10-te Jemi vazhduesit e Enverit

Ramiz Alia Mes duartrokitjesh te fuqishme shoqeruar me thirrjet patetike Parti-Enver jemi gati kurdohere qe nga salla e Kongresit te 10-te te PPSH-se. Per sa i perket vijes se pergjithshme kongresin tone te nente mund ta karakterizojme si Kongresin e Vazhdimesise. Ai shprehu qarte dhe deshmoi fuqishem se Partia jone mbare populli yne do te ecin ne ate rruge qe kane ecur sot 45 vjet me shokun Enver Hoxha ne krye.

Serish duartrokitje te stuhishme nen thirrjet Parti e Punes Parti e Puneshellip

Alia hellipDua te them se nuk kursejne njeri me nje fjale kupton. Kete desha te them edhe une. Fillova me veten time. Shkova te Adili kupton Pastaj mund te shkoj te te gjithe me radhe. Hekuranin ja e shikoni qe me kerkesen qe na dergojne qesh do te thone kush dha urdher te qellohen studentet Ja ky dha urdher. Jooo sdo mend ajohellip Crendesi ka kush e dha e si e dhane. Puna eshte qe ja ta thone keshtu. Per Simonin flasin per Lenken flasin per Haredinin flasin per Palin flasin kupton apo jo...

Per te gjithe flasin per tere shokethellip

...Ne kete pikepamje them une. Ja une i thashe sot shokut Vangjel. Jane komisione te ndryshme qe do te beje Kuvendi. Delegacione te ndryshme te Parlamentit. Cili nga keta qe ke ti ketu mund te te perfaqesoje... Ja qe ta veme ne krye te nje delegacioni me thuaj cilin nga ata qe ke aty ti. Qe ta cojme kupton delegacion parlamentar ne Austri. Njerin nga ata me thuaj

Problemi eshte Ne kemi thene qe teza jone ka qene deri tani qe e kemi thene neper mbledhje plenume kongrese etj. kemi thene qe ne pranojme pluralizem mendimi por nuk pranojme pluralizem partiak. Kupton Edhe qe ne pranojme vetem keto lloj subjektesh politike keto qe kemi sot.

Por situata ka precipituar ne kuptimin qe... ferkon syte duke treguar lodhje nuk jane vetem studentet e universitetit me ta bashke po solidarizohet pothuajse gjithe rinia studentore ne Tirane. Edhe Instituti i Larte Bujqesor edhe Instituti i Fizkultures edhe te gjitha. Ben hesap sa edhe shkolla ushtarake qe u tha se do te merreshin per te rregulluar... per rendin.

Alia Studentet deri tani si te thuash mbahen me mua ne kuptimin qe duan te degjojne fjalen time por vete kjo qe thone Kerkojme te takohemi me Presidentin Alia ketu fillon distanca. Kurse e dyta eshte kerkesa e tyre qe une te shkoj atje ku jane ata me mijera veta ajo eshte thene shqip per te me eliminuar apo diskretituar mua. Pjesa e dyte eshte pjesa e eger. Edhe kjo do llogaritur.

Alia Pergjegjesine ta mbajme kolektivisht

Pa dyshim ne rrugen e Partise jane bere edhe gabime. Keshtu Por pergjegjes per ato nuk eshte e nuk mund te jete nje njeri i vetem kushdo qofte ai. Pergjegjesi mbajme te gjithe neve. Mban tere Partia... Ketu fjala eshte qe nuk duhet te jete e nevojshme se une bera kete e ti ma hedh mua e une atija kupton Ketu fjala eshte qe ne kemi vepruar si nje parti unike kupton. Me nje pikpamje me nje synim dhe nuk mund te themi kupton qe tufezimin e beri Adil Carcani apo Ramiz Alia apo Enver Hoxha apooo ku di une kush tjeter. Kete e beme te tere.

Betimi ne 1990

Ramiz Alia Dy gjera nuk do ti pranojme kurre. E para ceshtjen e pluralizmit te partive qe do te thote te lejojme qe pervec partise sone te ekzistoje nje parti e Ballit Kombetar e Legalitetit apo cfaredo emri qe te kete. Kete kurren e kurres sepse kjo do te thoshte tradhti ndaj Atdheut. Kjo do te thote mbaroi pushteti popullor mbaroi revolucioni... .

Alia ne Plenum 1990

Edhe bar do hame edhe gjak do derdhim

Kjo do te thote likuidim i socializmit. Hapja rruge per bejleret per agallaret per kapitalistet. Po te vije puna deri ketu ben pauze te shkurter per te treguar se mund te shtoje jashte materialit te shkruar nderkohe qe shton me ton me te ulet dhe disi konfidencial ketu jemi ne Komitetin Qendror pastaj vazhdon referimin e parapergatitur kini parasysh se edhe bar do hame edhe gjak do te derdhim. Ketu nuk shkon me dhe nuk mund te shkoje me tej smund te shkoje asgje.

Hyrje

Fillimi i vitit 1991 u shoqerua me grumbullime studentesh te Universitetit te Tiranes i cili ne ate kohe mbante emrin Enver Hoxha. Duam drita dhe kushte me te mira per studim ishin kerkesat e tyre te para ato qe grumbulluan rreth vetes jo me dhjetera e dhjetera por qindra e qindra studente. E ndersa grumbujt e tyre u bene turma filloi nje organizim i persosur ku tashme ata drejtoheshin nga nje perfaqesi dhe kishin perpiluar ne leter nje platforme te qarte por jo me vetem me kerkesa ekonomike por tashme edhe politike. Ne ate atmosfere ato kerkesa i shkuan ne forme ultimatumi kreut te shtetit te asaj kohe Ramiz Alise. Nderkaq masiviteti i organizuar i studenteve tashme kundershtonte hapur diktaturen e instaluar prej 50 vjetesh ne Shqiperi. Nderkaq kerkonin nga strukturat e vjetra te shtetit te dilnin mbi ideologjine e tyre te vjeter dhe te pranonin pluripartizmin ne Shqiperi i cili deri ate dite kishte qene Tabu per te gjithe. Por cfare ndodhte nderkohe ne zyrat e shtetit te kuq qe drejtohej nga Alia ne nje kohe qe mbi tavolinen e tyre ndodhej nje promemorie ne forme ultimatumi i nenshkruar dhe i mbeshtetur jo me nga qindra por nga me se pese mije vetesh. Pikerisht ne ate moment Ramiz Alia menjehere sa pa precipitimin e kesaj situate deri ne ate shkalle mblodhi ne menyren me urgjente Byrone Politike te Komitetit Qendror te partise qe drejtonte e cila njihej me emrin Partia e Punes. Ne ate Byro ai do te diskutonte per here te pare jashte te gjitha kornizave dhe termave ideologjike e politike me te cilet kishin folur deri atehere. Ai do te shtronte per here te pare se sistemi te cilin ata perfaqesonin kishte deshtuar plotesisht dhe autoriteti i klases se tyre politike kishte rene shume ne popull. Por cfare ndodhi me byroistet konservatore dhe enveriste te cilet pranonin tu qendronin strikt mesimeve te Enverit pavaresisht se evoluonin kohet dhe situatat. Tensioni i Ramiz Alise para atyre njerezve te cilet nuk arrinin ta kuptonin qellimin me te cilin kishte ardhur ne ate mbledhje e cila i paraprinte asaj te plenumit qe do te mbahej vetem per pak dite pas asaj te Byrose. Cilat ishin qendrimet e byroisteve kur Alia kerkoi reformimin me njerez te rinj te krejt Partise se tyre te Punes. Pse ata mundoheshin te mos leshonin pe. Cudia e ndodhur ne momentin kur kerkuan te largonin studentet ne shtepi. Kembengulja e Alise per te bindur koleget e hierarkise se larte se kohet kishin ndryshuar dhe duhej te ndryshonte edhe situata e partise se tyre. Guximi i tij per te pranuar te verteta te padiskutueshme te cilat sipas tij kishin sjelle irritimin e popullit etj. Gjithcka rreth asaj dite e cila eshte regjistruar ne historine e shteti komunist si dita qe u diskutua per here te pare pas 50 vjetesh mbi ndryshimet qe pritej te beheshin ne Partin e Punes behet e qarte per opinionin vetem tani kur redaksia e gazetes standard ben te mundur zbardhjen e pamjeve filmike si dhe Proces-verbalin sekret mbi Mbledhjen e Byrose Politike te Komitetit Qendror te Partise 9-10 janar 1991 te cilat ndodhen ne arkivin e ish-Partise se Punes brenda arsenalit te Arkivave te Shtetit. Per etike dokumentacioni redaksia ben vetem korrigjimet drejtshkrimore nderkohe qe boton te detajuar gjithcka te filmuar nga kamerat ne ate mbledhje te rendesishme te Byrose Politike.

16 prill 1990

Ramiz Alia para plenumit te KQ te PPSH-se

Ramiz Alia Dy gjera kurre nuk do ti pranojme. E para ceshtjen e pluralizmit te partive qe do te thote te lejojme pervec partise sone te ekzistoje nje parti e Ballit Kombetar e Legalitetit apo cfaredo emri te kete. Kete kurren e kurres sepse kjo do te thoshte tradhti e Atdheut. Kjo do te thote mbaroi pushteti popullor mbaroi revolucioni...

...Ceshtjen e prones private per konsekuence tregun e lire te varur mbi pronesine private qe po behet Rrotullon doren para fytyres ne forme rrethi presion i madh ne te kater anet. Sepse kjo do te thote likuidim i socializmit. Hapja rruge per bejleret per agallaret per kapitalistet. Po te vije puna deri ketu ben pauze te shkurter per te treguar se mund te shtoje jashte materialit te shkruar nderkohe qe shton me ton me te ulet dhe disi konfidencial ketu jemi ne Komitetin Qendror pastaj vazhdon referimin e parapergatitur kini parasysh se edhe bar do hame edhe gjak do te derdhim. Keshtu nuk shkon me dhe nuk mund te shkoje me tej smund te shkoje asgje.

Viti 1991

Mbledhja e Byrose Politike

Ramiz Alia Kete mbledhjehellip pauze. Thash te diskutonim pak para mbledhjes se plenumit te Komitetit Qendror per kete situate qe eshte krijuar. Eeehhellip psheretin i lodhur. Situata e krijuar eshte e rende madje mund te them qe eshte teper e rende. Eeehellip. I dini historite qe u ngriten ata studentet. Shkaku ose sebepi te themi ishin te gjitha ato ceshtjet e gjendjes atje por eshte e qarte qe ketu nuk eshte ky si te thuash motivi. Ky eshte sebep kuptonhellip Motivi eshte i lidhur... pauze ngushte politik. Edhe ne fakt dje ne ato qe kane shkruar perfaqesia e studenteve qe kerkojne takim me mua domethene... pauze po te shikosh kushtet e tyre domethene kushtet e tyre jane politike.

Nderkohe vendos syzet dhe vazhdon te shfletoje fletet e formatit qe ka para duarve te cilat fillon ti lexoje.

Kerkojme fajtoret qe kane dhene urdher qe te perdoret dhuna mbi studentet.

. Kerkojme qe ata te gjykohen para Qytetit Studenti.

. Kerkojme qe te ngrihet nje komision prej studentesh dhe mjekesh per verifikimin e studenteve te plagosur Ngre koken dhe thote Kjo eshte keshtu ordinere si me thene tashti vjen e bukura pra ana politike nderkohe ul serish syte mbi letrat e shkruara ku lexon.

. Kerkojme pluralizem politik si shkalla me e larte e demokracise se sotshme si pasoje.

. Te lejohet krijimi i organizates se pavarur demokratike te studenteve dhe intelektualeve te rinj statuti i se ciles do te paraqitet per legalizim ne Ministrine e Drejtesise.

. Duam qe kjo organizate te kete deputetet e vete ne Kuvendin Popullor.

. Te botohen Karta e OKB-se Karta e Helsinkit Nje dhe Dy si dhe Karta e Parisit.

. Kerkojme liri te shtypit dhe te fjales pa censure.

. Kerkojme qe te sqarohet opinioni publik mbi te verteten e levizjes studentore

. Kerkojme te gjenden rruge dhe zgjidhje sa me efikase dhe me te shpejta per te dale nga gjendja e krizes ekonomike ne te cilen ndodhemi.

. Kerkojme takim me presidentin Alia.

Pasi perfundon se lexuari kerkesat e studenteve Alia palos serish fletet qe lexoi nderkohe qe fillon te thote.

Keto jane te gjitha kerkesat e tyre. Sic e shikoni jane te gjitha te karakterit politik. Por situata ka precipituar ne kuptimin qe... ferkon syte duke treguar lodhje nuk jane vetem studentet e universitetit me ta bashke po solidarizohet pothuajse gjithe rinia studentore ne Tirane. Edhe Instituti i Larte Bujqesor edhe Instituti i Fizkultures edhe te gjitha. Ben hesap sa edhe shkolla ushtarake qe u tha se do te merreshin per te rregulluar... per rendin si te thuash... Pati nje kompani e tere Nga salla Nje toge Nje toge e saj tha... kupton qe ne jemi studente dhe nuk vemi te luftojme kunder tyre.

Thashe ka nje pakenaqesi e tere kupton ndaj organeve drejtuese. Te Partise te qeverise te shtetit ne teresi.

Ben hesap ata deri tani mbahen me mua si te thuash ne kuptimin qe duan te degjojne fjalen time si te thuash por vete kjo qe thone Kerkojme te takohemi me presidentin Alia fillon si te thuash distanca. Nje kjo. Kurse e dyta eshte kerkesa e tyre qe une te vete atje ku jane ata me mijera veta ajo si te thuash eshte shqip per te me eliminuar apo diskretituar edhe mua. Pjesa e dyte eshte pjesa e eger. Pjesa e eger edhe kjo do llogaritur.

Vijon neser