Çfarë po ndodh me Turqinë?

Q nga ardhja n pushtet n vitin 2002, Partia pr Drejtsi dhe Zhvillim e kryeministrit Taip Rexhep Erdogan ka ndryshuar n mnyr dramatike konturat e politiks s jashtme turke. an kaluar ditt kur vendi kishte nj partneritet strategjik me Izraelin, prfshir lidhjet e ngushta ushtarake dhe armiqt e prbashkt n Siri dhe Iran, si dhe grupet e ndryshme terroriste q ato sponsorizonin. Kan kaluar gjithashtu ditt kur Shtetet e Bashkuara mund t mbshteteshin n Turqin si nj vend barrikadues prball armiqve t prbashkt, qofshin ata t Bashkimit Sovjetik apo t Sadam Huseinit n Irak. Sot, zoti Erdogan ka marrdhnie t shklqyera me t fuqishmin sirian, Bashar Assad, t cilin kryeminsitri e quan me mirsi “vlla” t tijin. Ai ka akuzuar Izraelin pr “barbari” n Gaz dhe ka hapur nj linj diplomatike me Hamasin, duke ruajtur lidhjet e mira me qeverin gjenocidiale t Sudanit. Ai ishte ndr udhheqsit e par t huaj q ka uruar Mahmud Ahmadinexhadin pr fitoren e tij mashtruese n zgjedhjet e vitit t kaluar. Ai i ka rezistuar presionit t madh nga adminsitrata Obama pr t votuar pr nj raund t ri sanksionesh n Kshillin e Sigurimit kundr Iranit, me t cilin Turqia ka nj marrdhnie tregtare n vler prej 10 miliard dollarsh. Dhe, ai ka sabotuar prpjekjet e Ministris s tij t Jashtme pr t’i prmirsuar marrdhniet me Armenin fqinje. Ndryshimet n politikn e jashtme pasqyrojn nj revolucion n rritje n aranzhmanet e brendshme politike t Turqis. Ushtria, e cila pr nj koh t gjat njihet si shtylla e sekularizmit turk, sht nn sulm nga ana e qeveris islamike, e orientuar nga zoti Erdogan, i cili, s fundmi, ka arrestuar dhjetra oficer t dyshuar pr komplot. Dhe kur vendi sht
m i pasur dhe n disa aspekte edhe m demokratik, n t njjtn koh ka hequr dor edhe nga disa “zbukurime” perndimore. Magjepsja e zotit Erdogan me fqinjt e tij jo t urt, padyshim q del nga vet instinktet, ideologjia dhe egoja e tij. Por, ajo gjithashtu reflekton nj qndrim publik q nuk dshiron q Turqia t jet m e huaj n rajonin e vet, sidomos kur n mnyr t leht mund t jet udhheqs i saj.

Disa turq e quajn kt “Neo-otomanizm”, t tjert “degolizm turk” (nga idelogjia franceze e Sharl d Gol) . N cilndo mnyr, Perndimi do t jet n konfuzion. Pyetja m serioze sht se sa larg do t shkoj. Disa nga manovrimet e brendshme politike t Erdoganit duken sikur goditja e par e Putinizmit. Huajsimi me Izraelin sht larg nga prfundimi, por nj sulm izraelit mbi Iranin mund ta oj kt pun deri n fund. Dhe, sht e vshtir t shihet pse zoti Erdogan synon t kundrshtoj opinionin publik, kur flitet pr aleancn e Turqis me Shtetet e Bashkuara, kur sht goxha i gatshm t ndjek opinionin publik n shum shtje t tjera. Dhe m e rndsishmja, a do t mbetet etiketa e islamizmit t Erdoganit relativisht modeste n ambiciet sociale dhe politike q ka, apo do t bhet me agresive dhe m radikale? Do t ishte e gabuar t pretendohet se prgjigjja dihet. Por, do t ishte menduri t mos ket shqetsime mbi kt mundsi.