Alarmi i SHBA Berisha do kontrollin e SHISH
Kryeministri Berisha ashtu si dhe paraardhesit e tij por ndoshta me shume se ata nuk ka ngurruar ta shprehe hapur deshiren per te patur nen kontroll pervec atyre qe i jepte ligji edhe institucionin e sherbimin inteligjent me te cilin pati lidhje te shkurter dhe kriminale ne vitet 1992-1997 kur ishte president i vendit. Por kesaj radhe duke patur frike nga rikthimi i asaj kohe te erret per sherbimin informativ nderkombetaret kane qene te prere dhe pa kompromis ndaj planeve te Berishes per te pronesuar SHISH-in. Ne kabllogramet e zbardhura nga Wikileaks vitin e shkuar ambasada amerikane ne Tiran shprehej shume e shqetesuar duke deklaruar hapur se Berisha do nen kontroll SHISHin sic dukej edhe ne nje telegram nga Ambasada Amerikane ne Tirane me mbishkrimin sekret derguar Departamentit Amerikan te Shtetit. Ambasada e komentonte tentativen e kryeministrit cilin ka marredhenie jo te mira ku supozohet ta takoje nje here ne vit sipas ligjit per keshillim por ata sipas amerikaneve nuk jane takuar balle per balle per disa vite me radhe. Pas deshtimit kryeministri u mundua ta dobesoje SHISH-in duke u dhene agjencive te tjera mundesi dhe te drejta si dhe i zvogeloi fondet e sherbimit sekret. Kabllogrami tregonte edhe per nje takim te ambasadorit Uidhers me presidentin Bamir Topi kur ky i fundit shprehu shqetesimin e thelle per projektligjin qe te kujtonte organin e frikshem te sigurimit te shtetit. Bahri Shaqiri kryetari aktual i SHISH-it ishte emeruar ne ate detyre pak muaj para zgjedhjeve te vitit 2005 dhe prej atehere Berisha tentoi tri here largimin e tij i njohur si mbeshtetes te amerikaneve. Heren e fundit Berisha kerkoi kufizimin e tij ne post me ane te nje mandati i cili ndoshta te vije afer fundit pas zgjedhjes se presidentit te ri ne korrik 2012.
SHISH-i
Ne mars 2010 shumica e djathte miratoi pa pranine e opozites dhe te mediave ndryshimet ne ligjin Per Sherbimin Informativ Shteteror duke lene si pjese te draftit pjesen me te madhe te dispozitave qe percaktonin varesine dhe kontrollin direkt te aktivitetit te ketij sherbimi nga Kryeministri. Ne projektligj kishte mbetur e pandryshuar varesia qe i krijohet ketij sherbimi nga kreu i qeverise pa pelqimin e te cilit SHISH-i nuk mund te ndermarrte thuajse asnje hap ne realizimin e misionit per sigurine kombetare. Drafti i qeverise e shtonte varesine sepse sanksiononte se procedurat per raportimin dhe marrjen e pelqimit tek kryeministri percaktoheshin me vendim te Keshillit te Ministrave cka rriste edhe me tej varesine dhe kontrollin e ketij institucioni nga ekzekutivi. Pika tjeter e debatuar ishte ajo e perkufizimit te mandatit te drejtorit dhe zevendesdrejtorit te SHISH ne 5 vjet. Ndryshimet ne tentative alarmuan edhe zyren e NATOs e cila i kerkoi qeverise shqiptare qe projektligji i ri per SHISH-in te kalonte me pare nga kjo zyre. Kerkesa e zyres se sigurise se NATO-s per shqyrtimin e projektligjit do te thoshte se aleanca kerkonte pezullimin e tij deri ne dhenien e ekspertizes nga ajo.
BAZA LIGJORE
Drejtuesit e SHISH ne doren e presidentit
Sali Berisha ne kontrollin e Sherbimit Informativ Shteteror dhe qendrimin e shprehur nga presidenti Bamir Topi per projektligjin mbi SHISH-in ne kabllogramin e 27 janar 2010 duke u shprehur se sherbimi do te kthehej nje vegel politike e kryeministrit Berisha perfshi kryeministrat e ardhshem per te intimiduar rivalet politike. Kabllogrami kujtonte tentativen e meparshme nga Berishes ne vitin 2006 kur propozoi nje ligj per bashkimin e SHISH-it me Ministrine e Brendshme por u terhoq pas nje kundershtimi intesiv nderkombetar. 6 vite me pare Berisha orkestroi publikisht nje fushate te pasuksesshme per te shkarkuar drejtorin e SHISH-it Bahri Shaqirin me te.
Selia e SHISH-it
SHISH-I vepron sipas ligjit Nr.8391 date 28.10.1998 PER SHERBIMIN INFORMATIV KOMBETAR i ndryshuar me ligjin Nr.8479 date 29.4.1999 PER DISA NDRYSHIME NE LIGJIN NR.8391 date 28.10.1998 PER SHERBIMIN INFORMATIV KOMBETAR. Drejtori e zevendesdrejtori i SHISH emerohen e shkarkohen nga Presidenti i Republikes me propozim te Kryetarit te Keshillit te Ministrave. Ne nenin 3 te tij thuhet qe Sherbimi Informativ Shteteror mbledh informacion nga jashte ne funksion te sigurimit kombetar kryen veprimtari kunderzbulimi per ruajtjen e integritetit te pavaresise e te rendit kushtetues mbledh informacion per terrorizmin per prodhimin dhe trafikun e narkotikeve per prodhimin e armeve te demtimit ne mase per krimet kunder mjedisit mbledh informacion per krimin e organizuar qe cenon sigurine kombetare. Sherbimi Informativ Shteteror ne funksion te realizimit te detyrave te tij mund te bashkepunoje me sherbimet informative te vendeve te tjera. SHISH po keshtu bashkepunon edhe me entitetet te tjera informative shteterore apo te huaja ne zbatim te ligjeve dhe urdherave ekzekutive me qellim te kontribuoje natyrshem ne ruajtjen dhe forcimin e sigurise kombetare dhe asaj nderkombetare. Komisioni Parlamentar i Sigurise
SHISH-i
Ne mars 2010 shumica e djathte miratoi pa pranine e opozites dhe te mediave ndryshimet ne ligjin Per Sherbimin Informativ Shteteror duke lene si pjese te draftit pjesen me te madhe te dispozitave qe percaktonin varesine dhe kontrollin direkt te aktivitetit te ketij sherbimi nga Kryeministri. Ne projektligj kishte mbetur e pandryshuar varesia qe i krijohet ketij sherbimi nga kreu i qeverise pa pelqimin e te cilit SHISH-i nuk mund te ndermarrte thuajse asnje hap ne realizimin e misionit per sigurine kombetare. Drafti i qeverise e shtonte varesine sepse sanksiononte se procedurat per raportimin dhe marrjen e pelqimit tek kryeministri percaktoheshin me vendim te Keshillit te Ministrave cka rriste edhe me tej varesine dhe kontrollin e ketij institucioni nga ekzekutivi. Pika tjeter e debatuar ishte ajo e perkufizimit te mandatit te drejtorit dhe zevendesdrejtorit te SHISH ne 5 vjet. Ndryshimet ne tentative alarmuan edhe zyren e NATOs e cila i kerkoi qeverise shqiptare qe projektligji i ri per SHISH-in te kalonte me pare nga kjo zyre. Kerkesa e zyres se sigurise se NATO-s per shqyrtimin e projektligjit do te thoshte se aleanca kerkonte pezullimin e tij deri ne dhenien e ekspertizes nga ajo.
BAZA LIGJORE
Drejtuesit e SHISH ne doren e presidentit
Sali Berisha ne kontrollin e Sherbimit Informativ Shteteror dhe qendrimin e shprehur nga presidenti Bamir Topi per projektligjin mbi SHISH-in ne kabllogramin e 27 janar 2010 duke u shprehur se sherbimi do te kthehej nje vegel politike e kryeministrit Berisha perfshi kryeministrat e ardhshem per te intimiduar rivalet politike. Kabllogrami kujtonte tentativen e meparshme nga Berishes ne vitin 2006 kur propozoi nje ligj per bashkimin e SHISH-it me Ministrine e Brendshme por u terhoq pas nje kundershtimi intesiv nderkombetar. 6 vite me pare Berisha orkestroi publikisht nje fushate te pasuksesshme per te shkarkuar drejtorin e SHISH-it Bahri Shaqirin me te.
Selia e SHISH-it
SHISH-I vepron sipas ligjit Nr.8391 date 28.10.1998 PER SHERBIMIN INFORMATIV KOMBETAR i ndryshuar me ligjin Nr.8479 date 29.4.1999 PER DISA NDRYSHIME NE LIGJIN NR.8391 date 28.10.1998 PER SHERBIMIN INFORMATIV KOMBETAR. Drejtori e zevendesdrejtori i SHISH emerohen e shkarkohen nga Presidenti i Republikes me propozim te Kryetarit te Keshillit te Ministrave. Ne nenin 3 te tij thuhet qe Sherbimi Informativ Shteteror mbledh informacion nga jashte ne funksion te sigurimit kombetar kryen veprimtari kunderzbulimi per ruajtjen e integritetit te pavaresise e te rendit kushtetues mbledh informacion per terrorizmin per prodhimin dhe trafikun e narkotikeve per prodhimin e armeve te demtimit ne mase per krimet kunder mjedisit mbledh informacion per krimin e organizuar qe cenon sigurine kombetare. Sherbimi Informativ Shteteror ne funksion te realizimit te detyrave te tij mund te bashkepunoje me sherbimet informative te vendeve te tjera. SHISH po keshtu bashkepunon edhe me entitetet te tjera informative shteterore apo te huaja ne zbatim te ligjeve dhe urdherave ekzekutive me qellim te kontribuoje natyrshem ne ruajtjen dhe forcimin e sigurise kombetare dhe asaj nderkombetare. Komisioni Parlamentar i Sigurise