KOMENT – Ukraina drejt një plani të ri paqeje, ku përjashtohet dorëzimi i territoreve

LONDËR, 9 dhjetor /ATSH/ – Ukraina po përgatitet të paraqesë në Shtëpinë e Bardhë një plan të rishikuar paqeje, ndërsa kërkon të shmangë lëshimet territoriale ndaj Rusisë, sipas BBC.

Kievi është gati të propozojë alternativa ndaj SHBA-së, pasi presidenti Volodymyr Zelensky përsëri përjashtoi dorëzimin e territoreve duke thënë se ai nuk kishte të drejtë ta bënte këtë sipas ligjit ukrainas ose ndërkombëtar.

Ai i bëri komentet ndërsa u takua me udhëheqësit evropianë dhe të NATO-s të hënën, pjesë e një shtytjeje kolektive për të penguar SHBA-në të mbështesë një marrëveshje paqeje që përfshin lëshime të mëdha për Ukrainën dhe të cilën aleatët kanë frikë se do ta linte atë të prekshme ndaj një pushtimi të ardhshëm.

Ndërkohë, qyteti i Sumy në Ukrainën veriperëndimore mbeti pa energji gjatë natës pas një sulmi me dron rus.

Guvernatori i rajonit tha se më shumë se një duzinë dronësh kishin goditur infrastrukturën e energjisë, sulmi i fundit i natës i Rusisë. Nuk u raportuan vdekje.

Turneu diplomatik i vazhdueshëm i Zelenskyt në Evropë vjen pas disa ditësh bisedimesh intensive midis negociatorëve amerikanë dhe ukrainas gjatë fundjavës, të cilat dështuan të prodhonin një marrëveshje për të cilën Kievi mund të binte dakord.

Zelensky duhej të informohej për atë samit privat të hënën nga kryenegociatori i tij Rustem Umerov, i cili shkroi në Telegram se do të jepte detaje për bisedimet e drejtpërdrejta midis SHBA-së dhe Presidentit rus Vladimir Putin.

Udhëheqësit evropianë po ecin në një rrugë të ngushtë midis mbështetjes së Ukrainës dhe mbajtjes së SHBA-së në ”bord”.

Presidenti ukrainas tha në një konferencë për shtyp se ekipi i tij mund t’u dërgonte një propozim të ri amerikanëve që sot.

Lidhur me temën e dorëzimit të territoreve, Zelensky tha se “Rusia po këmbëngul që të heqim dorë nga territoret, por nuk duam të lëshojmë asgjë.”

Ai vazhdoi duke thënë se “ne nuk kemi të drejtë ligjore ta bëjmë këtë, sipas ligjit ukrainas, kushtetutës sonë dhe ligjit ndërkombëtar. Dhe nuk kemi asnjë të drejtë morale”.

Zelensky ka pohuar prej kohësh se çdo ndryshim në kufijtë e Ukrainës do të duhet të autorizohet nga një referendum publik.

Diku tjetër, ai u tha gazetarëve se plani fillestar prej 28 pikash i propozuar nga SHBA-ja dhe i refuzuar nga Kievi dhe udhëheqësit evropianë si shumë i favorshëm për Rusinë, ishte reduktuar në 20 pika.

Ai tha se asnjë pikë pro ukrainase nuk ishte hequr nga drafti, megjithëse nuk kishte pasur as kompromis për çështjen e territorit.

Zelensky veçoi kontrollin e rajonit lindor të Donbasit dhe termocentralit bërthamor të Zaporizhias si ndër çështjet më të ndjeshme.

Versioni origjinal i planit të mbështetur nga SHBA-ja propozonte që Ukraina t’ia dorëzonte Rusisë kontrollin e plotë të Donbasit, pavarësisht faktit se forcat e Kremlinit nuk kanë qenë në gjendje ta kapin atë plotësisht pas pothuajse katër vitesh lufte.

Energjia e prodhuar në Zaporizhia, termocentrali më i madh bërthamor në Evropë, do të ndahej midis Rusisë dhe Ukrainës, sipas draftplanit.

Udhëheqësit në Kiev dhe në të gjithë Evropën kanë treguar se ka pasur përparim në rafinimin e atij drafti në javët e fundit dhe kanë lavdëruar administratën Trump për përpjekjen për të ndërmjetësuar përfundimin e luftimeve.

Por, samiti i organizuar me nxitim në Downing Street të hënën – ku morën pjesë Zelensky, kryeministri i Mbretërisë së Bashkuar Keir Starmer, presidenti francez Emmanuel Macron dhe kancelari gjerman Friedrich Merz – u pa gjerësisht si një shfaqje mbështetjeje për Ukrainën, ndërsa ajo kërkon t’i rezistojë presionit të Shtëpisë së Bardhë.

Ndërsa Mbretëria e Bashkuar dhe Franca kanë propozuar vendosjen e trupave ndërkombëtare në Ukrainë, disa lojtarë kryesorë të mbrojtjes në Evropë, përfshirë Gjermaninë dhe Italinë, kanë shprehur skepticizëm në lidhje me këtë ide.

Gjithashtu nuk është e qartë se deri në çfarë mase SHBA-ja do të ishte e gatshme të mbështeste çdo marrëveshje të ardhshme mbrojtëse për Ukrainën.

Pas bisedimeve në Londër, Zelensky fluturoi për në Bruksel për t’u takuar me shefin e NATO-s Mark Rutte dhe shefen e BE-së Ursula von der Leyen dhe do të takohet sot edhe me kryeministren Georgia Meloni në Itali.

Moska gjithashtu ka pretenduar se bisedimet me Shtëpinë e Bardhë kanë qenë konstruktive, pavarësisht pak indikacioneve publike se ka lëvizur në ndonjë nga qëllimet e përcaktuara nga Kremlini kur nisi pushtimin e tij në shkallë të plotë në shkurt 2022.

Të dielën, Trump tha se e shihte Zelenskyn si pengesën kryesore për sigurimin e një marrëveshjeje paqeje, diçka që ai e ka bërë një qëllim kyç të politikës së jashtme dhe të cilën presidenti pretendoi se do të ishte në gjendje ta arrinte shpejt gjatë fushatës zgjedhore presidenciale të vitit 2024.

Ai u tha gazetarëve se Rusia ishte “mirë” me planin e paqes të paraqitur për të dyja palët nga SHBA-të, por se ishte “pak i zhgënjyer që Zelensky nuk e ka lexuar atë”.

Pothuajse njëkohësisht, Zelensky tha se po priste të informohej nga Umerov pas tre ditësh diskutimesh me homologët e tij amerikanë në Miami.

“Disa çështje mund të diskutohen vetëm personalisht”, tha Zelensky./  a.jor.