Sistemi bonus-malus në zbatim nga 1 janari 2026, penalizon drejtuesit me historik aksidentesh

TIRANË, 22 tetor/ATSH/ Drejtoresha ekzekutive e Autoritetit të Mbikëqyrjes Financiare (AMF), Mimoza Kaçi, gjatë raportimit në mbledhjen e përbashkët të Komisionit për Nismat Qytetare, Bashkëpunimin dhe Mbikëqyrjen Institucionale me Komisionin për Ekonominë, Punësimin dhe Financat, bëri të ditur se nga 1 janari 2026 nis zbatimi i sistemit bonus-malus në sigurimet e automjeteve.

Kaçi bëri të ditur se sipas të dhënave të deritanishme, incidenca e dëmeve në rang vendi është 3,8%, që do të thotë se rreth 3,8% e drejtuesve të mjeteve do të penalizohen për shkak të shkaktimit të dëmeve. Ndërkohë, 96% e tyre do të trajtohen me bonuse.

“Shqipëria ka një frekuencë të lartë dëmi, por ecuria e pagesës së dëmit është pozitive”, shtoi Kaçi.

Bonuset dhe penalizimet do të ndahen sipas diapazonëve të përcaktuar në rregullore, me qëllim incentivimin e drejtuesve për të ulur numrin e dëmeve dhe aksidenteve.

Sistemi “bonus-malus” është një mekanizëm tarifimi në sigurimin e detyrueshëm MTPL, ku prima e sigurimit përcaktohet në bazë të historikut të dëmeve dhe eksperiencës së drejtimit të automjetit nga i siguruari.

Më tej, gjatë raportimit vjetor, Kaçi theksoi se viti 2024 u karakterizua nga një veprimtari intensive për forcimin e stabilitetit financiar, zhvillimin e qëndrueshëm të tregjeve nën mbikëqyrje dhe përafrimin me acquis të Bashkimit Evropian. Tregjet financiare të mbikëqyrura paraqiten të mirëkapitalizuara, me një rritje prej 17% të totalit të aktiveve, duke arritur në 131 miliardë lekë.

Sipas Kaçit, në tregun e sigurimeve, primet e shkruara bruto arritën në 25 miliardë lekë, ndërsa dëmet e paguara u rritën me 24,3%, duke reflektuar një treg më funksional dhe më të përgjegjshëm ndaj konsumatorëve. 70% e rasteve të aksidenteve nga mjetet e pasiguruara u trajtuan me procedura të përshpejtuara, dhe dëmet e fondit të kompensimit tejkaluan me 45,5% fondin e miratuar, duke shënuar një nivel historikisht të ulët të dëmeve pezull.

Tregu i sipërmarrjeve të investimeve kolektive dhe ai i fondeve të pensionit privat, u shpreh ajo, kanë pasur rritje të qëndrueshme, me zgjerim të alternativave investuese dhe pjesëmarrje të shtuar nga investitorët, ndërsa vlera neto e aktiveve në tregun e fondeve të pensionit arriti në 8,11 miliardë lekë. Po ashtu, tregu i kapitalit shënoi rritje të ndjeshme, ku tregu i obligacioneve me ofertë private arriti në 28 miliardë lekë.

AMF ka qenë aktive në përafrimin me standardet evropiane, duke udhëhequr Kapitullin 9 për Shërbimet Financiare, me progres të vlerësuar nga Komisioni Evropian në raportin e tetorit 2024. Me miratimin e ndryshimeve në ligjin për sigurimet dhe atë për Autoritetin, është përmbyllur një cikël rishikimi 5-vjeçar i kuadrit ligjor, duke e modernizuar atë në përputhje me direktivat e BE-së.

Kaçi raportoi se për herë të parë gjatë vitit 2024, raporti dëm-prime arriti nivelin më të lartë, ndërkohë që u ndërmorën 15 masa mbikëqyrëse dhe korrigjuese ndaj subjekteve, përfshirë sanksione financiare.

“Rritja e rolit të AMF-së në arenën ndërkombëtare u konfirmua edhe me zgjedhjen e Shqipërisë si vend pritës i Konferencës Vjetore të IAIS në vitin 2025, për herë të parë në rajonin e Ballkanit”, deklaroi Kaçi.

Gjatë diskutimit në Komision, deputetja e Partisë Demokratike, Jorida Tabaku ngriti një sërë shqetësimesh lidhur me funksionimin e tregut financiar.

Ajo theksoi se duhet të ketë më shumë fokus te konsumatori dhe zhvillimi i instrumenteve të reja financiare.

Tabaku theksoi se shteti po kthehet në operatorin më të madh në treg, duke ndërhyrë dhe duke e deformuar atë. Kjo, sipas saj, po pengon konkurrencën dhe po dëmton parimet e një tregu të lirë.

Duke iu referuar raportit të Kontrollit të Lartë të Shtetit (KLSH), ajo vuri në dukje se gjetjet janë shqetësuese, përfshirë edhe rënien me 43% të të ardhurave nga gjobat. Kjo nuk duhet të interpretohet si përmirësim i tregut, tha Tabaku, por si tregues i dobësimit të mbikëqyrjes dhe mungesës së kapitalit të mjaftueshëm në treg.

Ajo shtroi gjithashtu pyetje mbi transparencën e treguesve financiarë të kompanive që operojnë në sektor, duke thënë se shumë çështje mbeten të paqarta, edhe pse janë diskutuar ndër vite.

Një pjesë e rëndësishme e ndërhyrjes së deputetes demokrate iu kushtua emërimit të Merita Gurabardhit si zëvendëskryetare e AMF, duke theksuar se posti i takonte opozitës. Ndërkaq, Tabaku shprehu shqetësimin për ndërprerjen e mandatit të saj me vendim drejtuesi, një mandat i votuar nga Parlamenti.

“Si është e mundur që një drejtues i një agjencie të ndërpresë mandatin e një përfaqësuesi të zgjedhur nga Parlamenti? Kjo është një çështje që kërkon qartësi dhe nuk mund të anashkalohet”, u shpreh Tabaku.

Tabaku nënvizoi sfidat që tregu financiar shqiptar ka përpara, veçanërisht në drejtim të rritjes së konkurrencës dhe zhvillimit të produkteve të reja. Ajo theksoi nevojën për një strategji të re që do të mundësojë diversifikimin e portofolit të shërbimeve dhe rritjen e përfshirjes financiare të qytetarëve.

Komisioni për Ekonominë, Punësimin dhe Financat, foto: Florjan Abazaj 1 nga 4

/j.p/r.e/