Alkooli, i demshem per femrat, ul riprodhimin Sonila Isaku
Intervista/ Shefi i klinikes se Alkooligjise ne QSUT, ne nje interviste per “Koha Jone” tregon se cfare pasojash sjell alkooli tek femrat duke nisur nga renia e deshires seksuale e deri tek infertiliteti.
Nese nje femer konsumon me shume se 20 gr alkool ne dite problemet e saj shendetesore sa vijne edhe rriten. Ku fakt pohohet nga shefi i Sherbimit te Alkoologjise ne QSUT I cili duke iu referuar punes se perditshme por edhe studimeve te ndryshme te kryera thekson se nje femer e cila konsumon alkool mund te kene probleme ne riprodhim por edhe ne jeten e saj te perditshme seksuale. Ne nje interviste per “Koha Jone” mjeku Doksani sqaron se problemet lindin pasi etanoli hyn ne gjak dhe ndikon ne prodhimin e hormoneve te ndryshme femerore. Por cfare duhet bere dhe cilat jane keshillat e nevojshme qe jep mjeku per te gjitha femrat.
Te dhenat e studimeve te fundit ne vendin tone, tregojne se numri i te rinjve qe konsumojne alkool rregullisht eshte ne rritje. Mes tyre edhe shume femra, por a ka probleme serioze per jeten e tyre apo shtim te semundjeve per shkak te perdorimit te tij?
Tek seksi femer ne rast se konsumohet mbi 20 gram alkool ne dite ne menyre frekuente, lindin problemet e ferilitetit dhe aparatit riprodhues human. Alkooli ndikon drejtpersedrejti ne funksionet hormonale femerore, duke crregulluar funksionin hormonal femeror. Aparati riprodhues eshte i perbere nga 3 organe qe jane hipotalami, hipofiza dhe vezoret. Ky sistem quhet aksi hipotalam-hipofiz-onatotropin (vezore). Ky sistem prodhon hormone dhe ato kur kalojne ne qarkullimin e gjakut lidhen me hipofizen te cilat duke shkuar ne vezore prodhojne estrogjen dhe progresteron. Keto dy te fundit si funksion kryesor kane ekuilibrimin fiziologjik te aktit seksual, rregullimin e menstruacioneve, po ne te njejten kohe kane shume efekte te funksionimit intern te organizmit, si per shembull ulja e estrogjenit pas menopauzes ndikon ne agravimin e osteoporozes se kockave.
Atehere cfare ndodh kur alkooli hyn ne gjak, cfare problemesh shkakton tek femrat?
Koncentrimi i madh ne gjak i alkoolit, duke qarkulluar ne tru, por edhe ne aparatin riprodhues te femrave crregullon hormonet duke sjelle nje rritje te progresteronit dhe nga ana tjeter sjell nje ulje te estrogjenit. Ndryshimi i niveleve te ketyre dy hormoneve kryesore per femrat sjell nje humbje te deshires seksuale, por edhe ne rregullsine e menstruacioneve. Keshtu tek seksi femer mungesa e deshires seksuale eshte e lidhur drejtpersedrejti me alkoolin ne gjak qofte ky i koncentruar ne forme akute (pas nje pirje te madhe ne sasi), qofte dhe kronik i shtrire ne kohe. Sa i perket efekteve negative te alkoolit tek seksi femer ato jane te lidhura ngushte me tre situata te formes se pijes te cilat jane sasia, frekuenca dhe shpejtesia e formes se konsumimit te alkoolit.
Cfare duhet te kemi parasysh kur themi qe efektet negative te alkoolit tek seksi femer ato jane te lidhura ngushte me tre situata te formes se pijes?
Koncentrimi i alkoolit ne gjak dhe ne masat muskulore e dhjamore eshte me evident tek femrat sepse femra ka sasi te indit dhjamor me te madhe se sa te mashkulli dhe si rrjedhoje akumulohet me shpejt alkooli. Aktiviteti metabolik i enzimave (alkool dehidrogjenaz) si neutralizues eshte me i ulet se sa tek meshkujt. Po keshtu se treti mund te permendin, se tek femrat insuficenca hepatite (problemet e hepatiteve) shkaktuar nga abuzimi me alkoolin ka nje korrelacion te drejte me rritjen e hormonit estrogjen sidomos perpara ciklit menstrual. Femrat pikerisht perpara ciklit menstrual, kane tendence te konsumojne me teper alkool per te luftuar sindromen depresiv premenstrual. Dhe se fundmi mund te them se alkooli ne tru godet dhe shkaterron neurone te kontekstit frontal qe jane pergjegjes per emocionet, motivacionet, sensacionet, vendimet qe merren nen efektin e tij.
Cilat jane kategorite e personave te cilet jane me problematike ne kete situate? Pra kush nuk duhet te konsumoje alkool?
Problem madhor eshte pikerisht adoleshenca pasi e konsiderojne seksin dhe alkoolin si nje binom te pandashem. Per ta, pa seks s’ka alkool dhe pa alkool s’ka seks. Kjo con ne rritjen e rrezikshme te tolerances ndaj alkoolit dhe mund te arrije deri ne block-out psikologjik dhe psikomotor. Femrat nen efektin e alkoolit zvogelojne kapacitetin e vetembrojtjes, kane kapacitet te ulet profilaksie, kapacitet te ulet ne perceptim, kapacitet te ulet ne njohjen e personave dhe te situatave te rrezikshme, risk madhor per te qene viktime abuzimi qofte individuale dhe qofte ne grup, rrezik madhor ne drejtimin e automjetit etj. Nderkohe qe femrat abuzuese kronike qe jane ne marredhenie cifti stabel gjenerojne depresion dhe crregullime psikologjike edhe per partnerin, dhe akoma me keq traumatizojne dhe viktimizojne dhe femijet.
Problemet qe shfaqin femrat
Femrat nen efektin e alkoolit zvogelojne kapacitetin e vetembrojtjes;
Kane kapacitet te ulet profilaksie;
Kapacitet te ulet ne perceptim;
Kapacitet te ulet ne njohjen e personave dhe te situatave te rrezikshme;
Risk madhor per te qene viktime abuzimi qofte individuale dhe qofte ne grup;
Rrezik madhor ne drejtimin e automjetit etj.
Femrat abuzuese kronike qe jane ne marredhenie cifti stabel gjenerojne depresion dhe crregullime psikologjike edhe per partnerin;
Akoma me keq traumatizojne dhe viktimizojne dhe femijet
Femrat qe pine alkool me te shendosha ne pleqeri
Femrat te cilat kenaqen me nje gote alkool, qofte birre ose vere, gjate oreve te mbremjes kane gjasa me te medha qe te jene me te shendetshme ne moshen e shtyre. Nje studim ne te cilin kane marre pjese 14.000 femra ka treguar se ato te cilat konsumojne mesatarisht alkool do t’i presin te shtatedhjetat me te shendetshme, ne krahasim me ato qe pine teper ose aspak. Po ashtu, eshte treguar se eshte me mire qe pirja e alkoolit te ndodhe gjate javes, e jo vetem ne vikend. Femrat te cilat pine me shpesh dhe me pak alkool do te kalojne me mire, ne raport me ato qe pine kohe pas kohe, por shume. Femrat te cilat pine nga pese deri ne shtate gota alkool ne jave, kane gjasa reale qe te jene me te shendetshme.