Arkivi i Shtetit shqiptar ne kerkim te dokumenteve origjinale
Arkivi i shtetit shqiptar po kryen keto dite nje pune vecanerisht te ngjeshur per te zbuluar dhe perpunuar materiale historike qe i perkasin pavaresise se Shqiperise. Specialistet e arkivit te shtetit pohojne se jane duke gjurmuar disa dokumenta dhe materiale fotografike qe i perkasin 28 nentorit 1912 dites kur u Shqiperia shpalli mevetesine e saj.
Drejtoresha e Arkivit shteteror Nevila Nika thote se ne 100 vjetorin e pavaresise se Shqiperise jane te lutur te gjithe qytetaret qe te dorezojne dokumenta foto dhe materiale te tjera qe u perkasin ngjarjeve dhe themeluesve te shtetit shqiptar. Kerkesa e saj u drejtohet sidomos atyre personave qe kane dijeni per dokumentat ose qe trashegojne materiale historike nga familjaret e tyre deshmitare te asaj kohe. Zonja Nika thote se arkivi ka miliona dokumenta qe lidhen me pavaresine por mungesa kryesore ne fondin e vitit 1912 eshte mungesa e aktit origjinal te pavaresise se Vlores dhe aktet e pavaresise se qyteteve te tjera.
Per here te fundit origjinali i deklarates se pavaresise me firmat e 37 burrave themelues te shtetit eshte ekspozuar ne vitin 1937 me rastin e 25 vjetorit te pavaresise dhe me pas ky dokument nuk eshte pare me. Sipas saj dokumenti qe shfaqet eshte kopje fletepalosje e origjinalit te zhdukur ndersa foto e ballkonit me flamur eshte e nje viti me pas me 28 nentor 1913. Fletepalosjet i pergatit Lef Nosi pjesemarres i pavaresise nje patriot i shquar qe u vra nga komunistet ne pranveren e 1945.
Arkivistet besojne se akti origjinal i pavaresise ose eshte djegur nga komunistet shqiptare ne 1945 ose ka perfunduar ne arkivat e shteteve qe pushtuan Shqiperine por dyshimi kryesor eshte se ky dokument me vlera te rralla historike gjendet aty ku gjendet arkivi personal i Lef Nosit.
Qeveria shqiptare ka nisur qysh tani pergatitjet per 100 vjetorin e pavaresise se Shqiperise. Jane ftuar studiues e historiane qe te ndricojne historine e atyre viteve dhe te rikthejne vlerat e atyre 37 burrave te shtetit nderkohe qe eshte njoftuar se per nder te ketij 100 vjetori do te ngihet nje parlament i ri ne mes te kryeqytetit.