Arratisja nga perëndimi dhe shfaqja e neo-otomanizmit shqiptar

Nga Ndue Ukaj

“Hapi i parë në likuidimin e një populli, është të fshini kujtesën e tij. Shkatërroni librat e tij, kulturën e tij, historinë e tij. Atëherë vini dikë të shkruajë libra të rinj, të krijojë një kulturë të re, të shpikë një histori të re. Para se të kalojë shumë kohë, kombi do të harrojë se çfarë është dhe çfarë ishte. Kjo referencë, e shkrimtarit të madh çek Milan Kundera, duket sikur të jetë menduar dhe shkruar veçanërisht për ne shqiptarët. Kjo për faktin se, pikërisht ky kërcënim, në formën e përshkruar, është artikuluar kundër shqiptarëve këto ditë nga ministri turk i arsimit Omer Dincer, thirrje kjo e përforcuar nga ambasadorja e tyre në Prishtinë dhe e mbrojtur turpshëm nga qeveria jonë.

Një tjetërsim i historisë, nënkupton edhe tjetërsim të kujtesës. Një popull pa kujtesë, është e destinuar të jetë objekt eksperimentesh, ku shfrejnë ambiciet e ndryshme të shteteve të forta që hartojnë plane strategjike. Më e keqja, një popull pa kujtesë dhe së cilit i ndryshohet historia, për tiu rishkruar nga armiqtë, rrezikon të shpërbëhet.  Prandaj, duhet të thuhet  troç se kjo është një përpjekje për rirobërim të ri të shqiptarëve.

Qeveria e sotme e Kosovës, me një përformancë proturke, është shmangur nga orientimi perëndimor dhe kështu ka përçarë keq shqiptarët.  Proklamimet perëndimore të kësaj qeverie, janë vetëm një retorikë shterpe, në prapavijën e së cilës, po farkon interesat turke në Ballkan, duke e bë Kosova si trampolinë në synimet e jashtme të politikes turke. Kryeministri  Hashim Thaqi, duke e thirr vëlla kryeministrin turk Taip Erdogan, ka shkaktua tensione jo të pakta në mes shqiptarëve. Ndërsa kulmi i kësaj, u arrit ditëve të fundit, kur vendin tonë, e vizituan në mënyrë të njëpasnjëshme disa zyrtarë të lartë turk, të cilët në fund treguan çka duakan nga vëllazëria me shqiptarët, kur kërkuan ndryshimin e historisë, apo pastrimin e saj, siç e përforcoi qëndrimin e Ankarasë zyrtare, ambasadorja turke në Prishtinë. Këto pretendime, tronditën rëndë shqiptarët, reagimet e së cilëve ishin shumë të ashpra.

Në Kosovë, tendencat  dhe sentimentet neootomane, kohëve të fundit, janë shfaqur hapur, edhe pse kryeministri Thaqi i ka fituar zgjedhjet e fundit, duke u përbe para qytetarëve të Kosovës, për rrugëtimin tonë drejtë perëndimit, integrimin në strukturat euro-atlantike pa ekuivokë.  Vizitat e shpeshta të zyrtareve turk dhe proklamomi i një vëllazëri të paqenë, ishin sinjalet e para ogurzeze. E, më shqetësues është fakti se këtë lojë Turqia po e bën, duke e instrumentalizuar fenë, një gjë kjo e cila tek shqiptarët nuk ka ndodh kurrë më parë.

Ambiciet e Turqisë për ndryshimin e historisë, të miratuara në mënyrë tinëzare nga qeveria jonë, janë akte të paprecedent. E, përveç tjerash, kërkesa turke, ishte edhe një ndërhyrje flagrante në punët e brendshme të vendit. Historia nuk ndryshohet sipas tekeve të politikës, ngase  një precedent të tillë se njeh shkenca e historisë. Këto tendenca turke, shihet qartësisht se kanë konotacione tepër të rrezikshme dhe mund të prishin keq ekuilibrat ndërshqiptar.

Kjo kërkesë e Turqisë, e artikuluar në formën siç e pamë gjithë, është dëshmi se ky shtet  nuk shkëputet nga otomanizmi si mendësi politike. Mirëpo, një gjë ishte pozitive, ngase kjo kërkesë turke, u prit me rezistencë të paparë ndër shqiptar, ngase historianë, shkrimtarë, publicistë, qytetarë dhe politikan të shumtë, u shprehen decidiv kundër çdo përpjekje për ndryshim të historisë, duke alarmuar se çdo ndryshim, do të rrezikojë shpërbërjen e kombit. Kësisoj, gjaku i arbrit demonstroi fuqishëm se asnjë përpjekje për me ndryshua historinë, nuk do të pranohet dhe do të shpallet jolegjitime për shumicën e shqiptarëve, si mysliman, të krishterë e të pafe. Ndërsa këtë tendencë e ka analizuar mjaft mirë Naser Ali (Lis Bukuruca), duke shkruar se: ky është sulm ne bërthamën shqiptare, e kaq larg nuk ka guxuar te shkoje as Serbia…”

Aludimet e ministrit turk të arsimit, të përkrahura nga ca nostalgjikë otoman shqiptarë,  janë përpjekje rrënuese, që siç u përsërit shpesh këto ditë, destabilizojnë marrëdhëniet ndërshqiptare. Kjo për faktin se këtu nuk behet fjale për përpjekje shkencore, një fakt të cilin e din të gjithë, por për një pastrim politikë. Andaj, të gjithë ata që pretendojnë të bëjnë këso skenarë të rrezikshme, duhet të jenë vigjilent për konsekuencat e paparashikuara që mund të dalin kjo, sepse ka shqiptar qe për asnjë çmim nuk do te pranojnë të zëvendësohet Gjergj Kastriot me Sulltan Muratin, Pjeter Bogdani me një tjetër turk, e Naim Frashri me ndonjë tjetër- pastrim ky që do të pasohej, natyrisht sipas skenarëve turke, përkrahur nga shqiptarë, me selektimin e autorëve që duhet lexuar dhe atyre që sduhet lexuar. Çfarë është kjo përpjekje, nëse jo një shprehje e hapur e diktaturës politike?

Kultura shqiptare, që nga datimet e para në shekullin XVI, e gjerë në ditët e sotme, është zhvilluar duke kultivuar një ton mjaft kritikë për perandorinë otomane. Nëse shikohet në këndvështrimin e letërsisë, e cila ishte hallka fundamentale e identitet dhe mbijetesës shqiptare, atëherë lehtësisht mund të themi se letërsia shqipe për pesë shekuj, ka kultivuar një frymë perëndimore dhe kësisoj, ka gjykuar rëndë pushtimin turk. Me pastrimin e historisë dhe letërsisë, shqiptarët nuk do të mund më të lexojnë me Marin Barletin dhe librat e tij për Skënderbeun dhe Rrethimin e Shkodrës, nuk do të mund të studiojnë më Bogdanin, e as Jeronim de Radën. Madje, më e keqja, shqiptarët duhet të heqin dorë edhe nga Naim Frashri, për të vazhduar me plejadën më të ndritshme të krijuesve, siç janë Andon Zako Çajupi, Gjergj Fishta, Fan Noli, Faik Konica, Mithat Frashri, e deri në kohën e sotme, me Ismail Kadarenë, Sabri Godonë dhe shumë e shumë të tjerë.

Përpjeke shkencore për me verifikua historinë, janë gjithmonë te mirëseardhura dhe përplotësojnë boshllëqet e mundshme, vetëm përderisa sa janë përpjekje shkencore, pa ndërhyrjen e ambicieve politike.  Nuk ka njeri me një grimë mendje të shëndoshë që si përkrah këto synime. Ama, në kontekstin shqiptar, këto janë përpjekje makabre, te cilat qartësisht dhe botërisht, siç e potencoi ambasadorja turke, kërkojnë pastrimin e historisë. Çfarë nënkupton kjo? Thjesht, eliminimin e gjithë kulturës shqiptare dhe zëvendësimin e saj me një turke, ku Skënderbeu do të shpallet si tradhtar, e Sulltan Murati si shpëtimtar. E gjithë kjo për të përplotësuar ambiciet e disave që pretendojnë kot tiu mbushin mendjen shqiptarëve për gjoja një bashkëekzistencë mes shqiptarëve dhe turqve. Kjo është një gënjeshtër e trilluar nga otomanët dhe shqiptarët e otomanizuar që sdeshtën asnjëherë Shqipëri të pavarësuar e europiane.

Arsyetimet e disa nostalgjikëve otoman, që pa fije racionaliteti, sjellin në tryezën e debateve teza qyqare, se historia duhet të ndryshohet, se kinse na u paska mitizua gjatë Rilindjes, janë të qullta dhe si të tilla pa asnjë argument racional. E për argumente shkencore, këtu as që mund të bëhet fjalë. Përpjekja e disa shkrolsave se gjoja Skënderbeu na qenka mitizuar gjatë Rilindjes, janë aq absurde sa të bëjnë të qeshësh.

Figura e Skënderbeut, pa marrë parasysh pse nuk ka jetuar ne një kohë kur kanë ekzistuar kombet, siç po pretendojnë të ligjërojnë ca shqiptar nostalgjik të sulltanëve, ai ishte dhe mbetet shtylla themelore mbi te cilën u konstitua kombi shqiptar, ashtu siç janë pjesët tjera qe i përmendëm,  elemente te këtij identiteti.

Asnjë komb a shtet nuk është krijuar duke mohuar rrënjët e tij. Përkundrazi, gjitha kombet europiane-sipas konceptit modern për kombin-janë formuar pikërisht mbi rrënjët e tyre parakombëtare. Shqiptaret kudo qe jetojnë, kane një kulture dhe një identitet kulturor. Kjo kulture dhe ky identitet, është krejtësisht n