Avangarda eshte femerore
Ne fillim te shekullit te 20-te ishin te shumte artistet te cilet thyen rregullat e vjetra dhe sollen nje trend te ri. Nje ekspozite gjermane e titulluar Faqja tjeter e Henes ka ne qender femren artiste.
Emri i saj ishte Claude Cahun dhe ajo ishte nje nga artistet me te njohura te asaj kohe. Si nje shkrimtare dhe filozofe ajo ishte mjaft e njohur ne sallonet e Parisit ne vitet lsquo20. Por ajo ishte edhe nje fotografe.
Fotografite e saj nuk terhoqen shume vemendje ne fillim por tani autoportretet e saj konsiderohen si me dometheneset dhe pamjet me radikale te identitetit femeror. Nga krifat e egra dhe kostumet perrallore tek kokat e ruajtura dhe rrobat e djemve imazhet e saj te bejne te vesh ne pikepyetje gjinine e personit ne foto.
Cahun-i lindi ne vitin 1894 ne qytetin francez te Nantes. Prinderit e saj ishin tregtare te pasur hebrenj. Ajo zbuloi shume shpejt boten e letersise dhe teatrin dhe filloi te menaxhoje nje sallon arti ne Paris ne nje moshe shume te re. Ky ishte edhe vendi ku takoi Germaine Dulac nje artiste e shquar surrealiste. Ne vitin 1928 Dulac prodhoi ate qe quhet si filmi i pare surrealist Guaska dhe Kleriku.Eksponat ne ekspoziten Bildunterschrift Eksponat ne ekspoziten Faqja tjeter e Henes
Me pas ishte Dora Maar piktore fotografe dhe me vone e dashura e Pablo Picasso-s. Ajo u be e njohur per fotografite e saj te lypesve dhe femijeve te varfer.
Lidhjet artistike shpejt shkuan pertej Parisit. Udhetimi u be me popullor dhe u be nje nga menyrat me te rendesishme per te mbajtur kontaktet. Gradualisht rrjetet artistike jane zhvilluar dhe shtrire nga Berlini Parisi dhe Zyrihu ne Amsterdam Varshave dhe Moske.
Lidhjet arriten gjithashtu edhe ne Evropen Lindore. Artistja ruse Sonia Delaunay veprat e se ciles u bene te famshme dhe skulptorja polake Katarzyna Kobro e cila ishte pjese e nje rrjeti artistesh te bazuar ne Paris.
Tendencat kryesore te artit takoheshin ne Paris. I pari ishte surrealizmi i cili fokusohet tek e pandergjegjshmja. Me pas erdhi dadaizmi nje forme radikale arti. Ne te njejten kohe artistet femra ne Evropen Lindore po zhvillonin nje stil te ri te quajtur konstruktivizem e cili e shikon artin si nje mjet per shoqerine.
Nje mundesi qe femrat te shkelqejne
Ne Dyseldorf prezantohen me shume se 230 eksponate. Mbledhja e tyre nuk ishte e lehte. Edhe pse artistet ishin te njohur ne qarqet artistike te viteve lsquo20 shume nga punet e tyre u zhduken pas Luftes se Dyte Boterore dhe shume pak u gjeten ne dekadat ne vijim.
Burrat kane dominuar historine e artit per nje kohe te gjate. Ketu ka luajtur rol edhe politika e blerjeve nga drejtoret e muzeve - thote Marion Ackermann drejtore e lsquoKoleksionit te Artit te Rinit Verior - Vestfalise.
Ekspozita Faqja tjeter e Henes eshte te pakten nje hap per te rivendosur barazine. Ajo do te qendroje e hapur per publikun deri me 15 Janar 2012 ne Dyseldorf.
DW