BB: Evropa dhe Azia Qendrore përballen me krizën energjetike
Pikpamja pr furnizimin kryesor me energji, ngrohjen dhe energjin elektrike sht vn n pikpyetje pr rajonin e Evrops Lindore dhe Azis Qendrore, pavarsisht nga roli dhe pozicionimi i fundit i Rusis dhe Azis Qendrore si nj furnizues i madh e kryesor i Evrops Lindore, ashtu dhe i asaj Perndimore. N saj t nj baze burimore thelbsore, rajoni si i tr do t prballet me nj kriz energjetike nse investimet q arrijn deri n 3 trilion dollar nuk bhen n 20 vitet e ardhshme, sikurse raportohet nga raporti i ri i Banks Botrore “Drita t fikura? Situata Energjetike n Evropn Lindore dhe ish-Bashkimin Sovjetik” – raport, i cili u publikua dje. “Krkesa pr energjin primare n Evrop dhe Azin Qendrore pritet t rritet me 50 pr qind deri n 2030”, - tha Peter Thomson, drejtor i Zhvillimit t Qndrueshm n Bankn Botrore pr rajonin e Evrops dhe Azis Qendrore, “ndrsa krkesa pr energji elektrike pritet t rritet me 90 pr qind”.
Prpara se t ndodhte kriza financiare botrore n 2008, Thomson shpjegoi se “nj sr vendesh importuese n rajon filluan t prjetonin vshtirsi n lidhje me furnizimet”. Kriza financiare ka ngadalsuar krkesn pr energji dhe ka krijuar nj vend pr t marr frym lirisht n mnyr q t’i lejoje vendet t marrin masa pr t lehtsuar ndikimin e krizs s mundshme energjetike. Por kjo mundsi do t ekzistoj pr rreth pes apo gjasht vjet. Lehtsimi i veprimeve krkohet si n ann e furnizimit, ashtu edhe n at t plotsimit t krkess dhe pa nj ndryshim t sjelljes, rajoni si i tr mund t prballet me nj kriz energjetike – duke kaluar nga t qenit e nj rrjeti eksportues i energjis n nj rrjet importues energjie deri n vitin 2030.
Rajoni u godit m rnd nga kriza botrore financiare q filloi n 2008, duke e ulur ndjeshm krkesn pr energji. Kjo gj krijoi nj lloj hapsire, por kjo sht vese nj interval i prkohshm prpara se oferta energjetike t bhet srish nj shqetsim serioz. N momentin q rritja ekonomike do t rimarr veten srish, e njjta gj do t ndodh edhe me konsumin e energjis. “Prkeqsimi i kapacitetit nuk ka arritur akoma n fazn e nj krize shprthyese, - tha Thomson, - pr shkak t rnies s krkess prgjat viteve 1990 dhe rnies s fundit t krkess lidhur me krizn financiare. Por hapsirat kohore t nevojshme pr ndrtimin krkojn disa vite dhe kjo prkthehet n nj ndrhyrje q sht e nevojshme n kt moment. Ky nivel investimesh – m shum se 3 trilion dollar – nuk mund t ofrohet n kt rajon vetm nga sektori publik. Trheqja e investitorve n sektorin privat do t krkoj ndryshimin e klims s investimeve, duke e
at favorizuese pr t tilla investime”.