BE: Kur do te flitet me nje ze ne politiken e jashtme? Nga Ahto Lobjakas

Ish-sekretari amerikan i Shtetit, Henri Kisinxher, njehere pati thene se nuk e kishte te qarte se me ke duhet te bisedoje ne Evrope. Aktualisht, Bashkimi Evropian eshte ne pergatitje e siper te nje sherbimi te ri diplomatik te perbashket. Sherbimi i Aksionit te Jashtem Evropian, krijimi i te cilit ishte neni kryesor i Marreveshjes se Lisbones se vitit te kaluar, pritet qe te jete i gatshem per pune ne fillim te vitit te ardhshem. Ai do t'i kete mijera diplomate ne Bruksel dhe ne misionet e BE-se ne mbare boten. Por, derisa sherbimi i ri diplomatik ndoshta mund ta ndryshoje menyren e zbatimit te politikes se jashtme te BE-se, ai nuk do ta ndryshoje menyren se si formulohet politika e jashtme e BE-se.
Vezhguesit thone se politika e jashtme e Bashkimit Evropian do te vazhdoje te mbetet prerogative e qeverive te shteteve anetare. Ja se si e sheh kete ceshtje, analistja Klara O'Donell, nga Qendra per Reforma Evropiane ne Londer: "Per BE-ne, qe te jete e afte per te qene aktore efektive e jashtme, nevojitet qe te gjitha vendet anetare te pajtohen per nje ceshtje, qofte ajo se cka te behet ne Gjeorgji ose si te veprohet me Rusine... Duhet qe shtetet anetare te jene te gatshme qe ta lejojne BE-ne per te folur ne emer te tyre", thote O'Donell.
Por, Kethrin Eshton, shefe e politikes se jashtme te BE-se dhe e sherbimit te ri qe po krijohet, ka kembengulur se ky grup i ri diplomatik do ta forcoje poziten e BE-se ne skenen boterore. Sipas saj, sherbimi i ri do t'i mundesoje BE-se permbushjen e Marreveshjes se Lisbones, per "ndertimin e politikes se jashtme me te fuqishme dhe efektive te Bashkimit Evropian". Megjithate, zonja Eshton nuk i ka komentuar problemet e vazhdueshme te ndarjeve ndermjet anetareve te BE-se, kur shqyrtohen raportet me fuqite nderkombetare, sic eshte Rusia, ose per qendrimet e ndryshme lidhur me Kosoven.
Analisti Janis Emanuelidis, nga Qendra per Politike Evropiane ne Bruksel, thote se shtetet anetare nuk do te heqin dore nga sovraniteti i tyre ekskluziv per vendime ne politiken e jashtme. "Elementet qe ne te kaluaren ne mase te madhe jane udhehequr nga Komisioni Evropian, do te jene me afer elementeve, qe ne te kaluaren ishin udhehequr nga shtetet anetare. Prandaj, gjerat do te jene me te perbashketa, por kjo nuk do te thote se ato do te levizin nga kompetencat e vendeve anetare te BE-ja", thote Emanuelidis.