BE NATO shume prane e prape te paarritshme - Maqedonia 20 vjet pas pavaresise
Maqedonia vendosi per pavaresine me 8. Shtator 1991 por njohja e shtetit te ri nga shtetet perendimore zgjati me vite. Nje komision i ngritur nga Bashkimi Evropian arriti ne fillim te vitit 1992 ne konkluzionin se nga republikat e ish-Jugosllavise vetem Sllovenia dhe Maqedonia permbushnin te gjitha kushtet per tu njohur ne shkalle nderkombetare. Gjermania e njohu shume shpejt Kroacine dhe Sllovenine me nje vendim te sajin pa pritur BE-ne por Maqedonine e njohu ne vitin 1996. Vetem ne vitin 1993 Maqedonia u be anetare me te drejta te plota ne Kombet e Bashkuara. Por ky anetaresim u be vetem nen emrin FYROM Former Yugoslav Republic of Macedonia per shkak te pretendimit te Greqise ndaj emrit zyrtar te Republikes se Maqedonise.
Bildunterschrift Parlamenti maqedonasRruga e veshtire pas pavaresise
Maqedonia vuajti pasojat ekonomike te luftes ne pjese te tera te ish-Jugosllavise embargon kunder Serbise por edhe ate qe vendosi Greqia kunder saj. Gjate luftes se Kosoves ne vitin 1999 vendi i varfer pranoi gati 300.000 refugjate nga Kosova. Ne vitin 2001 vete Maqedonia ishte ne pragun e nje lufte civile. Vetem pas zgjidhjes se konfliktit u shenuan hapa ne drejtim te integrimit. Ne vitin 2005 Maqedonia mori statusin e vendit kandidat per ne Bashkimin Evropian por ende nuk eshte percaktuar data per fillimin e negociatave te anetaresimit. Nga viti 2008 Maqedonia konsiderohet e afte per tu anetaresuar ne NATO megjithate kjo aspirate ende nuk eshte bere realitet.
Dy probleme themelore ka perballur Maqedonia ne keto vite. Konflikti i emrit me Greqine dhe marredheniet nderetnike ne nje shtet multietnik. Me ceshtjen e dyte ate te marredhenieve nderetnike maqedonasit diten te veprojne shume me mire se sa vende te tjera ne rajon.
Bildunterschrift Groszligansicht des Bildes mit der Bildunterschrift Gernot Erler politikan socialdemokratPas konfliktit te armatosur ne vitin 2001 Marreveshja e Ohrit krijoi bazen per bashkejetesen jo vetem me shqiptaret por me te gjitha grupet etnike ne vend. Nje baze e cila nuk eshte nje pamje idilike por ka krijuar marredhenie te pranueshme ndertetnike me potencial per zhvillim te metejshem.
Greqia e patundshme ne konfliktin e emrit - Gjermania me pozicion prites
Konflikti me Greqine perben ende nje problem te pazgjidhur. Ne marredheniet nderkombetare konsiderohet nje rast unikal qe nje shtet i refuzon nje tjetri te drejten e emrit. Greqia trembet se me emrin Republika e Maqedonise mund te ngrihen pretendime territoriale per provincen me te njejtin emer ne Veriun grek. Parlamenti gjerman ne nje rekomandim te vitit 2004 ka pranuar se do te njohe emrin Republika e Maqedonise por deri me sot Berlini i ka mbetur besnik politikes se BE-se.
Bildunterschrift Groszligansicht des Bildes mit der Bildunterschrift Ministri i jashtem gjerman Guido Westerwelle djathtas me Nikola Poposkin ministrin e Jashtem maqedonas ne Berlin kete jave 5. Shtator 2011
Gernot Erler politikan gjerman socialdemokrat e beri te qarte Berlini nuk mund te beje praktikisht asgje derisa te zgjidhet problemi me emrin. Mbi konfliktin me emrin ministri i Jashtem gjerman. Guido Westerwelle u shpreh ne fillim te kesaj jave. Ne shpresojme ne suksesin e bisedimeve qe zhvillohen mes Greqise dhe Maqedonise nen ndermjetesimin e OKB-se. Une shpresoj shume shpresoj vertet nga zemra ne interes te maqedonasve por edhe te Evropes qe veshtiresite aktuale te tejkalohen.
Autor Zoran Jordanovski/Lindita Arapi
Redaktoi E. Xhani