BE: Te kontrollohen emerimet ne gjyqesor

Misioni per Shtetin e se Drejtes ne Shqiperi, gjate inspektimit qe kreu ne muajin qershor ne vendin tone, ka konstatuar mosbesim brenda vete gjyqesorit ndaj apelon qe te kontrollohen emerimet ne sistemin gjyqesor. “Disa here u artikulua mosbesimi ndaj disa vendimeve te Keshillit te Larte te Drejtesise, sidomos ne lidhje me disa emerime. Per keto raste, kishte ankesa per mungesen e transparences per vendimet”, - thuhet ne piken 17 te raportit te pergatitur. Sipas raportit, nje element specifik i mosbesimit ishte dyshimi i korrupsionit te perhapur gjeresisht si fenomen i pergjithshem, dhe si problem qe ndodh edhe brenda gjyqesorit, qofte per te influencuar disa procedura, qofte edhe per te perfituar nje "pozicion interesant" si gjyqtar.
Raporti evidenton se emerimi fillestar i gjyqtareve dhe ne pozicionet e mepasshme te gjykatave te rrethit dhe te apelit, behet nga Presidenti i Republikes me propozim te KLD-se, (Neni 136/4 i Kushtetutes si dhe kujton faktin se kushtet per emerimin si gjyqtar sanksionohen ne nenet 11 dhe 12 te Ligjit per Organizimin e Pushtetit Gjyqesor. Ne raport theksohet dhe fakti se ne baze te Ligjit per Organizimin e Pushtetit Gjyqesor, i takon KLD-se te percaktoje kriteret dhe te garantoje zbatimin e ketyre kritereve per perzgjedhjen e kandidateve qe aplikojne per gjyqtare.
Ne kete kuader, Misioni ka verejtur se problemi me serioz ne kete drejtim eshte se nuk publikohet asnje motivim per vendimin se cilet kandidate i propozohen Presidentit per emerim, ose te pakten motivimi t'u dorezohet kandidateve qe te kuptojne pse KLD vendosi te propozoje nje kandidat tjeter.
Sipas Misionit, “mungesa e vendimit te motivuar dhe fakti qe nuk ka asnje mundesi per te ankimuar kete vendim, nxisin spekulimet dhe mosbesimin, edhe sikur vendimi i KLD-se te jete i sakte”. Ekspertet pohojne gjithashtu se ata degjuan pretendime se vendimet dominohen nga pazaret per favore reciproke.
Ligji per Organizimin e Pushtetit Gjyqesor permban nje dispozite per krijimin e " nje liste te perhershme te renditjes se gjyqtareve" (Neni 14), e cila rendit gjyqtaret sipas rezultateve te vleresimit te tyre qe bazohet ne kriteret e vleresimit te hartuara nga KLD. Ne raport theksohet se “me sa kuptoi eksperti, kjo liste deri me sot nuk ekziston” dhe gjithnje sipas konstatimeve te ekspertit, Ligji per Organizimin e Pushtetit Gjyqesor qe rregullon vleresimin e gjyqtareve (Neni 13), nuk trajton pozicionin dhe rolin e gjyqtareve ne procesin vleresues”. Ne kete pike, Misioni sugjeron se i takon KLD-se qe te rregulloje detajet.
Ne raportin e Misionit jepen dhe tre rekomandime, ku dominon kerkesa qe te rritet transparenca e vendimeve te Keshillit te Larte te Drejtesise. Po ashtu kerkohet qe te aplikohet sistemi i vleresimit per emerimet e tjera si dhe te futet kontrolli gjyqesor per ceshtjet e emerimit.

Mosbesimi
Nje element specifik i mosbesimit ishte dyshimi i korrupsionit te perhapur gjeresisht si fenomen i pergjithshem, dhe si problem qe ndodh edhe brenda gjyqesorit, qofte per te influencuar disa procedura, qofte edhe per te perfituar nje "pozicion interesant" si gjyqtar.

Problemet e konstatuara

Mosbesim brenda vete gjyqesorit
Ankesa per mungesen e transparences per vendimet
Dyshimi i korrupsionit te perhapur brenda gjyqesorit
Vendimet dominohen nga pazaret per favore reciproke

Rekomandime:

Te rritet transparenca e vendimeve te Keshillit te Larte te Drejtesise
Te aplikohet sistemi i vleresimit per emerimet e tjera
Te futet kontrolli gjyqesor per ceshtjet e emerimit