BSH, eksportet janë rritur, por deficiti mbetet i lartë

Sipas raportit t Politiks Monetare pr 3-mujorin e par t vitit 2010, lidhur me tregtin e jashtme vihet se aktiviteti tregtar i vendit ton njohu rritje gjat dy muajve t par t vitit 2010, i nxitur kryesisht nga rritja e eksporteve. N linj me prmirsimin e volumit tregtar botror, shkmbimet tregtare (n vler) u rritn me 0.7 pr qind n terma mesatar vjetor pr periudhn janar – shkurt t ktij viti. N kushtet e ngadalsimit t krkess s brendshme, importet n mallra kan vijuar tendencn n rnie. Ndrkoh, koniunktura e favorshme e mimeve t lndve t para n tregun botror, krahas nnmimit t kursit t kmbimit dhe efektit statistikor t krahasimit me baz t ult, kan kontribuar n ecurin rritse t eksporteve gjat ktyre muajve. Deficiti i llogaris tregtare pr kt periudh, i vlersuar n 295.8 milion euro, ishte rreth 19.6 pr qind m i ult n baz vjetore. Raporti i mbulimit t importeve prej eksporteve vlersohet n masn 33.7 pr qind, prafrsisht 10.2 pik prqindjeje m i lart krahasuar me t njjtn periudh t nj viti m par. Ecuria pozitive e eksporteve t vendit ton gjat muajve dhjetor ’09 – shkurt ’10 rezulton kryesisht nga rritja e mimeve t lndve t para dhe bazs s ult krahasuese t vitit t kaluar, n kushtet e rnies s aktivitetit tregtar botror. Gjithashtu, rritja e prezencs s produkteve shqiptare n tregjet jotradicionale me mime konkurruese si pasoj e nnmimit real t kursit ton t kmbimit si dhe e rigjallrimit t aktivitetit ekonomik botror kan ndihmuar rritjen e eksporteve. Gjat periudhs n analiz, eksportet e shprehura n euro njohn nj rritje mesatare vjetore prej 31.4 pr qind. Rritja e tyre ndikon pozitivisht aktivitetin e industrive nxjerrse dhe prpunuese n vend. Krahas produkteve me karakter rieksportues, norma t larta rritjeje regjistruan dhe eksportet e “Mallrave t paprpunuara e minerale” dhe “Lndve djegse”. Eksporti i energjis elektrike u rrit me rreth 7 milion euro pr kt periudh. Importet pr dy muajt e par t vitit kan ndjekur prirjen rnse t shfaqur n fund t vitit t kaluar duke reflektuar ngadalsimin ekonomik n vend. Norma mesatare rnse e vlers s importeve pr dy muajt e par t vitit ishte 6.8 pr qind. T gjith nngrupet kryesore t importeve, prve grupit “Ushqime dhe kafsh t gjalla”. Oferta e kufizuar vendase pr prodhimin bujqsor dhe elasticiteti i ult i krkess pr produktet ushqimore kan rezultuar n rritjen e importeve t ksaj kategorie me mesatarisht 15 pr qind n terma vjetor. N ndarjen e importeve sipas prdorimit final n ekonomi, spikat prshpejtimi i ritmeve rnse t importeve t kategoris “Mallra kapitale”. Importi i ktyre mallrave ra me rreth 28.5 pr qind n terma mesatar pr dy muajt e par t vitit 2010, ndrkoh q gjat vitit 2009, ato ran me 12.7 pr qind. Importet e kategoris “Mallra pr konsum” regjistruan nj rritje mesatare vjetore prej prafrsisht 3.7 pr qind n krahasim me dy muajt e par t vitit 2009. Vlera e importeve t kategoris s tret, “Mallra t ndrmjetm”, sht reduktuar me ritme m t moderuara krahasuar me mesataren e vitit t kaluar.