Bankat largojne individet nga kredite

Sondazhi i fundit i aktivitetit kreditues tregon qarte se standardet e kredise u permiresuan pak per bizneset dhe u perkeqesuan per individet. Rezultat jane pasqyre e frikes se bankave per kreditimin e individeve.
Sipas Bankes se Shqiperise autoriteti qe kryen vrojtimin lehtesimi i standardeve ne tremujorin e trete eshte regjistruar vetem per kategorine e ndermarrjeve te vogla e te mesme dhe per kredine akorduar individeve per qellim blerje banese. Sipas qellimit te perdorimit te kredise nga bizneset standardet jane lehtesuar me shume per qellime te financimit te kapitalit qarkullues sesa per financimin e investimeve. Faktori qe ka nxitur ndryshimin drejt lehtesimit te standardeve ne tremujorin e trete te vitit 2010 eshte konkurrenca. Por ekspertet e bankave tregojne qarte se kerkesa e individeve dhe e bizneseve per kredi ka ardhur ne renie. Sipas tyre situata makroekonomike gjykohet si faktori kryesor qe ka nxitur kete renie per bizneset. Ndersa per individet jane vleresuar si faktore kryesore kushtet e kreditimit te bankave. Politika shtrenguese e bankave per kredite dhene bizneseve eshte realizuar kryesisht nepermjet rritjes se marzheve per kredite me rrezik me te larte dhe rritjes se kerkeses per kolateral. Ndersa per individet politika shtrenguese eshte zbatuar kryesisht nepermjet zgjerimit te marzhit per kredite me rrezik dhe politika lehtesuese kryesisht nepermjet ngushtimit te marzhit per kredite ne pergjithesi. Por lajmet e keqija do te vazhdojne per konsumatoret. Sipas parashikimit te eksperteve te bankave per periudhen e fiundvitit kredite per konsumatoret do te jene me te veshtira. Per tremujorin e katert te vitit 2010 bankat presin lehtesim te standardeve per bizneset dhe shtrengim te tyre per konsumatoret. Keto pritje jane shprehur ne kushtet ku bankat presin rritje te kerkeses ne tremujorin e katert te vitit 2010 si nga bizneset ashtu edhe nga individet. Bankat presin rritje me te shpejte te aktivitetit kreditues ne valute ne tremujorin e katert te vitit 2010. Problemet me Kredite

Kredia per bizneset
Standardet e kreditimit per bizneset u lehtesuan disi ne tremujorin e trete te vitit 2010. Faktori kryesor qe ndikoi ne kahun lehtesues ishte konkurrenca. Nga ana tjeter faktoret qe kane te bejne me ecurine e kredive me probleme problemet specifike te sektorit ku zhvillon aktivitetin e tij biznesi dhe situata makroekonomike kane vijuar edhe gjate ketij tremujori te ndikojne ne shtrengimin e standardeve.
Kerkesa per kredi
Ne total kerkesa e bizneseve eshte vleresuar ne renie ne tremujorin e trete te vitit 2010 ne krahasim me tremujorin e meparshem. Renia e kerkeses eshte me e theksuar per ndermarrjet e vogla dhe te mesme sesa per korporatat e medha. Faktori i vetem qe ka ndikuar ne uljen e kerkeses sipas opinionit te bankave eshte situata makroekonomike. Faktoret e tjere kane ndikuar ne rritjen e kerkeses. Nder to faktor kryesor vijon te jete nevoja per financimin e kapitalit qarkullues.
Pritjet
Per tremujorin e katert te vitit 2010 ekspertet e bankave presin qe prirja e lehte drejt lehtesimit te standardeve te kredise te vijoje. Perqindja neto e bankave qe presin lehtesim eshte -10.5. Lehtesimi i standardeve te kredise akorduar bizneseve pritet si per kredine dhene ndermarrjeve te vogla dhe te mesme ashtu edhe per ate akorduar korporatave. Bankat shprehen per lehtesim ne te njejten shkalle si per kredine per qellime te financimit te kapitalit qarkullues dhe per kredine dhene per financimin e investimeve. Krahas lehtesimit te standardeve ekspertet e bankave presin nje permiresim te kerkeses per kredi.

Kredia per individe
Standardet e kreditimit te individeve pas nje lehtesimi te moderuar ne tremujorin e dyte te vitit 2010 shenuan nje kthese drejt shtrengimit ne tremujorin e trete te vitit 2010. Ekspertet e bankave kane vleresuar se konkurrenca gjendja e likuiditetit dhe tregu i pasurive te paluajtshme kane kontribuar ne lehtesimin e standardeve. Nga ana tjeter gjendja e kredive me probleme gjendja financiare e individeve dhe disi me pak mjaftueshmeria e kapitalit kane dhene kontribut ne kahun shtrengues te standardeve. Per te shtrenguar standardet bankat kane zgjeruar marzhin per kredite me rrezik kane rritur komisionet dhe kerkesen per kolateral ne raport me madhesine e kredise. Ndersa ngushtimi i marzhit mesatar te kredive rritja e madhesise se kredise dhe e maturitetit maksimal te saj kane ndihmuar ne zbatimin e nje politike me lehtesuese te kreditimit.
Kerkesa per kredi
Kerkesa e individeve per kredi eshte ulur pak ne tremujorin e trete te vitit 2010 ne krahasim me nje tremujor me pare bazuar ne vleresimet e eksperteve te bankave. Sipas opinionit te eksperteve te bankave renia e kerkeses eshte nxitur kryesisht nga kushtet e kreditimit te zbatuara nga bankat. Nevoja per financimin e konsumit dhe per financimin e baneses jane vleresuar ne nje shkalle me te larte nga bankat si faktore qe nxisin kerkesen per kredi te individeve.
Pritjet
Per tremujorin e katert te vitit 2010 bankat kane parashikuar te zbatojne standarde me te zbutura per kredidhenien e individeve duke pritur njekohesisht nje kerkese ne rritje. Kredia ne valute

Ne vrojtimin e Bankes se Shqiperise tregohet edhe parashikimi per llojin e monedhes me te cilen do te jepen kredite. Bankat presin rritje me te shpejte te aktivitetit kreditues. Faktoret kryesore nxites te kerkeses se bizneseve per kredi ne valute vijojne te jene diferenca ne normat e interesit dhe burimi i te ardhurave ne valute. Faktoret kryesore qe kane percaktuar kerkesen e individeve per kredi ne valute jane burimi i te ardhurave ne valute cmimet e mallrave
te blera te shprehura ne monedhe te huaj dhe
diferenca ne normat e interesit.

Erald Kapri