Berisha: Nexhmija mbulonte cmendjen e Enverit
Nen titullin "Anetaresimi i Shqiperise ne NATO eshte nje fitore e Perendimit", Kryeministri shqiptar Sali Berisha citohet ne nje interviste dhene per gazeten gjermane "Frankfurter Allgemeine Zeitung", e cila u botua ne numrin e sotem te kesaj te perditshmeje, me e madhja ne Gjermani. Shqiperia e izoluar per dekada do te jete pas 2 javesh anetare e NATO-s. Shefi i qeverise, Berisha, e konsideron kete gje konsekuente, po te kemi parasysh reformat me te fundit ne vend. Si mjek ai i sherbeu ne fillim regjimit stalinist te Enver Hoxhes. "Diktatorin paranoid e cmendte ideja e afrimit me Perendimin", - thote Berisha, nderkohe qe populli shqiptar tashme ka arritur ne Perendim.
Z.Kryeminister, para 41 vjetesh Shqiperia u largua nga Traktati i Varshaves. Para 20 vjetesh ajo ishte edhe me e izoluar se Koreja e Veriut sot. Pas dy javesh Shqiperia do te jete ne NATO. Cfare i sjell Shqiperise anetaresimi ne NATO?
Shqiperia eshte nje vend i vogel me 3 milion banore. Nga keta, 96% mbeshtesin anetaresimin ne aleance, pra me shume se cdo vend tjeter i NATO-s. Nga ana strategjike, krahu juglindor i NATO-s do te behet edhe me i forte. Per fryme te popullsise Shqiperia jep nje kontribut te larte ushtarak ne bote: 420 ushtare shqiptare sherbejne aktualisht ne Afganistan, Irak, Cad dhe Bosnje. Ne jemi gati per me shume. Por para se gjithash, sepse qellimi i NATO-s eshte qe prej armiqve te fitohen miq. Ne kete kontekst eshte nje fitore e jashtezakonshme, qe vendi me i eger komunist i botes te jete pjese e Aleances.
Eshte arritje e shqiptareve apo e Xhorxh Bushit?
Sikur te mos na kishte mbeshtetur Presidenti Bush, ne sot nuk do te ishim ne NATO. Ne i jemi shume mirenjohes atij per kete mbeshtetje. Megjithate, Shqiperia vitet e fundit ka bere reforma impresionuese, vecanerisht ne luften kunder korrupsionit. Pa perpjekjet tona, te gjitha fjalet apo premtimet, qofte edhe te XH. Bushit, nuk do te kishin mjaftuar.
Shume vendet anetare te NATO-s e shohin pranimin e Shqiperise me shume skepticizem, pasi vendi juaj eshte shume i prapambetur. A eshte vertet keshtu?
Ne kemi qene te prapambetur, edhe ne periudhen pas permbysjes se sistemit. Por si rezultat i luftes kunder krimit te organizuar dhe korrupsionit ne kemi arritur te mbledhim ne 3 vitet e fundit rreth 3,4 miliarde USD me shume taksa. Ne indeksin e klimes se biznesit ne jemi ngjitur 50 vende me lart. Ne nuk jemi me vendi ku kalonte droga. Pra, vitet e fundit ka ndryshuar shume. Vitin e fundit kane ardhur 7 milione turiste, te cilet kane pare se kudo po ndertohen rruge, ura dhe porte.
Edhe pse ekonomia shqiptare ne vite eshte ne rritje, ajo akoma vazhdon te jete nga vendet me te varfra. Pse?
Sepse ne ishim vertet Koreja e Veriut e Evropes. Kur une u bera Presidenti i vendi pas renies se regjimit komunist, rroga ime ishte 16 USD ne muaj - si President. Sot si kryeminister une marr rreth 2000 Euro ne Muaj. Ky raport ne rritjen e pagave vlen per te gjithe vendin dhe vlen gjithashtu edhe per pensionet. Duhet te shihet gjithnje, se nga cfare niveli te ulet u be ristartimi i Shqiperise.
Si ndikon kriza financiare ne ekonomine shqiptare?
Ne padyshim qe e ndjejme ndikimin. Kuotat e inflacionit jane ne 8%, e cila ne krahasim me vendet e tjera qe s'kane Euron, eshte e perballueshme. Sistemi yne bankar deri tani eshte me pak i prekur. Si qeveri kemi filluar qe te stimulojme ekonomine qe para krizes, duke vene ne dispozicion si mase konjukturale 10% te GDP-se. Eksportet kane rene me 2%.
Pse pothuajse nuk ka investime te huaja ne Shqiperi?
Vitin e fundit shuma e investimeve ne Shqiperi arriti 650 milione euro, cka eshte dyfishi i asaj qe eshte dhene vitet e fundit. Pra, po ecet perpara dhe vetem sektori i furnizimit me energji dhe ndertimi i termocentraleve eshte nje treg i madh per te huajt.
Me 1997 ju dhate doreheqjen si President per arsye te kolapsit te firmave piramidale, qe premtonin perqindje te larta. Sa ju ngjall kujtimet e asaj kohe kriza globale sot?
I krahasueshem eshte shkaku: Babezia e njerezve per pasurim. Populli im atehere, me nje te kaluar komuniste, nuk dinte asgje per financat. Nga 1991 e deri me 1997, askush, as institucionet nderkombetare nuk dinin gje per tullumbacen qe me ne fund plasi. Mungonin pothuajse fare mekanizmat e kontrollit, te cilat duhet te integrohen tani.
Pas zgjedhjes suaj si kryeminister me 2005, ju thate se Shqiperia do te jete anetare e BE-se me 2010. Me sa duket deri atehere nuk do te beheni dot. Kur do te beheni anetare te BE-se?
Shpejtesia varet nga shume faktore. Njera prej tyre eshte kriza ekonomike aktuale. Per te folur tani per plane kohore, do te ishte nje gje e gabuar. Por populli im i eshte drejtuar Perendimit dhe BE-se.
CDU-ja, te cilen ju e konsideroni si parti konservative, deshiron te perfundoje momentalisht zgjerimin e BE-se me Kroacine. A jeni ankuar per kete gje tek miku juaj i vjeter Helmut Kohl?
CDU-ja ndodhet para zgjedhjeve dhe kjo gje duhet pare ne kete kontekst. Nuk kam as dyshimin me te vogel, se Gjermania dhe CDU, nen traditen e Helmut Kohl-it, me te cilin kam akoma kontakte, do te mbetet fuqia motorike per integrimin e gjithe Evropes ne BE.
Ju keni qene kardiologu i diktatorit Enver Hoxha, qe vdiq me 1986 pas 40 vjet sundim stalinist. A ju vret ndergjegjja qe keni punuar per zgjatjen e jetes se ketij njeriu dhe vuajtjeve te popullit tuaj?
Faleminderit per pyetjen. Une kurre nuk kam qene mjeku i Enver Hoxhes. Une kam punuar ne spitalin qeveritar dhe ate e kam pare ndonjehere. Por ai kurre nuk me ka thirrur per ta vizituar. Nese une do te duhej ta trajtoja ate nga ana mjekesore, atehere une do ta beja. Si mjek i jam i detyruar te kujdesem per jeten, pavaresisht se e kujt eshte. Shoke te mi e kane trajtuar Enver Hoxhen, edhe une nuk do te refuzoja. Hoxha kishte parkinson, vuante nga demencia dhe para se gjithash paranoid. Paranoja e tij ishte shkaku i vertete per vuajtjet e gjata te shqiptareve.
Nje nga politikanet e rralle ishte Franc Jozef Shtrausi qe vizitoi ate para 25 vjetesh.
Me kujtohet mire ajo ngjarje. Kishim shprese se vendi yne do te hapej pakez. Por Hoxha e dinte me mire se kushdo tjeter, se hapja me e vogel do te ishte fundi i regjimit te tij. Ai nuk kishte qene kurre mik me Stalinin dhe une dyshoj nese ai pati mundesine te rrinte e te takohej ndonjehere me te. Por ai ishte i kenaqur qe e trajtonin si stalinist, sepse ai e konsideronte respekt friken e njerezimit kundrejt kriminelit Stalin.
E veja e Hoxhes eshte sot 87 vjece. Ajo ka thene se fundi se per Shqiperine nuk ekziston alternativa e anetaresimit ne NATO.
Ajo ishte mentori i tij ne 15 vjetet e fundit te jetes. Ajo kishte pushtetin e vertete dhe mbeshteste ate ne paranojen e tij. Kane qene njerez te tmerrshem.
Cfare do te thoshte Enver Hoxha 100 vjecar, per zhvillimet qe ka marre Shqiperia?
Oh, kjo do ta kishte shembur fare. Ai ka qene edhe atehere i cmendur. Por nuk do ta kishte mbijetuar dot lidhjen tone me perendimin.
Z.Kryeminister, para 41 vjetesh Shqiperia u largua nga Traktati i Varshaves. Para 20 vjetesh ajo ishte edhe me e izoluar se Koreja e Veriut sot. Pas dy javesh Shqiperia do te jete ne NATO. Cfare i sjell Shqiperise anetaresimi ne NATO?
Shqiperia eshte nje vend i vogel me 3 milion banore. Nga keta, 96% mbeshtesin anetaresimin ne aleance, pra me shume se cdo vend tjeter i NATO-s. Nga ana strategjike, krahu juglindor i NATO-s do te behet edhe me i forte. Per fryme te popullsise Shqiperia jep nje kontribut te larte ushtarak ne bote: 420 ushtare shqiptare sherbejne aktualisht ne Afganistan, Irak, Cad dhe Bosnje. Ne jemi gati per me shume. Por para se gjithash, sepse qellimi i NATO-s eshte qe prej armiqve te fitohen miq. Ne kete kontekst eshte nje fitore e jashtezakonshme, qe vendi me i eger komunist i botes te jete pjese e Aleances.
Eshte arritje e shqiptareve apo e Xhorxh Bushit?
Sikur te mos na kishte mbeshtetur Presidenti Bush, ne sot nuk do te ishim ne NATO. Ne i jemi shume mirenjohes atij per kete mbeshtetje. Megjithate, Shqiperia vitet e fundit ka bere reforma impresionuese, vecanerisht ne luften kunder korrupsionit. Pa perpjekjet tona, te gjitha fjalet apo premtimet, qofte edhe te XH. Bushit, nuk do te kishin mjaftuar.
Shume vendet anetare te NATO-s e shohin pranimin e Shqiperise me shume skepticizem, pasi vendi juaj eshte shume i prapambetur. A eshte vertet keshtu?
Ne kemi qene te prapambetur, edhe ne periudhen pas permbysjes se sistemit. Por si rezultat i luftes kunder krimit te organizuar dhe korrupsionit ne kemi arritur te mbledhim ne 3 vitet e fundit rreth 3,4 miliarde USD me shume taksa. Ne indeksin e klimes se biznesit ne jemi ngjitur 50 vende me lart. Ne nuk jemi me vendi ku kalonte droga. Pra, vitet e fundit ka ndryshuar shume. Vitin e fundit kane ardhur 7 milione turiste, te cilet kane pare se kudo po ndertohen rruge, ura dhe porte.
Edhe pse ekonomia shqiptare ne vite eshte ne rritje, ajo akoma vazhdon te jete nga vendet me te varfra. Pse?
Sepse ne ishim vertet Koreja e Veriut e Evropes. Kur une u bera Presidenti i vendi pas renies se regjimit komunist, rroga ime ishte 16 USD ne muaj - si President. Sot si kryeminister une marr rreth 2000 Euro ne Muaj. Ky raport ne rritjen e pagave vlen per te gjithe vendin dhe vlen gjithashtu edhe per pensionet. Duhet te shihet gjithnje, se nga cfare niveli te ulet u be ristartimi i Shqiperise.
Si ndikon kriza financiare ne ekonomine shqiptare?
Ne padyshim qe e ndjejme ndikimin. Kuotat e inflacionit jane ne 8%, e cila ne krahasim me vendet e tjera qe s'kane Euron, eshte e perballueshme. Sistemi yne bankar deri tani eshte me pak i prekur. Si qeveri kemi filluar qe te stimulojme ekonomine qe para krizes, duke vene ne dispozicion si mase konjukturale 10% te GDP-se. Eksportet kane rene me 2%.
Pse pothuajse nuk ka investime te huaja ne Shqiperi?
Vitin e fundit shuma e investimeve ne Shqiperi arriti 650 milione euro, cka eshte dyfishi i asaj qe eshte dhene vitet e fundit. Pra, po ecet perpara dhe vetem sektori i furnizimit me energji dhe ndertimi i termocentraleve eshte nje treg i madh per te huajt.
Me 1997 ju dhate doreheqjen si President per arsye te kolapsit te firmave piramidale, qe premtonin perqindje te larta. Sa ju ngjall kujtimet e asaj kohe kriza globale sot?
I krahasueshem eshte shkaku: Babezia e njerezve per pasurim. Populli im atehere, me nje te kaluar komuniste, nuk dinte asgje per financat. Nga 1991 e deri me 1997, askush, as institucionet nderkombetare nuk dinin gje per tullumbacen qe me ne fund plasi. Mungonin pothuajse fare mekanizmat e kontrollit, te cilat duhet te integrohen tani.
Pas zgjedhjes suaj si kryeminister me 2005, ju thate se Shqiperia do te jete anetare e BE-se me 2010. Me sa duket deri atehere nuk do te beheni dot. Kur do te beheni anetare te BE-se?
Shpejtesia varet nga shume faktore. Njera prej tyre eshte kriza ekonomike aktuale. Per te folur tani per plane kohore, do te ishte nje gje e gabuar. Por populli im i eshte drejtuar Perendimit dhe BE-se.
CDU-ja, te cilen ju e konsideroni si parti konservative, deshiron te perfundoje momentalisht zgjerimin e BE-se me Kroacine. A jeni ankuar per kete gje tek miku juaj i vjeter Helmut Kohl?
CDU-ja ndodhet para zgjedhjeve dhe kjo gje duhet pare ne kete kontekst. Nuk kam as dyshimin me te vogel, se Gjermania dhe CDU, nen traditen e Helmut Kohl-it, me te cilin kam akoma kontakte, do te mbetet fuqia motorike per integrimin e gjithe Evropes ne BE.
Ju keni qene kardiologu i diktatorit Enver Hoxha, qe vdiq me 1986 pas 40 vjet sundim stalinist. A ju vret ndergjegjja qe keni punuar per zgjatjen e jetes se ketij njeriu dhe vuajtjeve te popullit tuaj?
Faleminderit per pyetjen. Une kurre nuk kam qene mjeku i Enver Hoxhes. Une kam punuar ne spitalin qeveritar dhe ate e kam pare ndonjehere. Por ai kurre nuk me ka thirrur per ta vizituar. Nese une do te duhej ta trajtoja ate nga ana mjekesore, atehere une do ta beja. Si mjek i jam i detyruar te kujdesem per jeten, pavaresisht se e kujt eshte. Shoke te mi e kane trajtuar Enver Hoxhen, edhe une nuk do te refuzoja. Hoxha kishte parkinson, vuante nga demencia dhe para se gjithash paranoid. Paranoja e tij ishte shkaku i vertete per vuajtjet e gjata te shqiptareve.
Nje nga politikanet e rralle ishte Franc Jozef Shtrausi qe vizitoi ate para 25 vjetesh.
Me kujtohet mire ajo ngjarje. Kishim shprese se vendi yne do te hapej pakez. Por Hoxha e dinte me mire se kushdo tjeter, se hapja me e vogel do te ishte fundi i regjimit te tij. Ai nuk kishte qene kurre mik me Stalinin dhe une dyshoj nese ai pati mundesine te rrinte e te takohej ndonjehere me te. Por ai ishte i kenaqur qe e trajtonin si stalinist, sepse ai e konsideronte respekt friken e njerezimit kundrejt kriminelit Stalin.
E veja e Hoxhes eshte sot 87 vjece. Ajo ka thene se fundi se per Shqiperine nuk ekziston alternativa e anetaresimit ne NATO.
Ajo ishte mentori i tij ne 15 vjetet e fundit te jetes. Ajo kishte pushtetin e vertete dhe mbeshteste ate ne paranojen e tij. Kane qene njerez te tmerrshem.
Cfare do te thoshte Enver Hoxha 100 vjecar, per zhvillimet qe ka marre Shqiperia?
Oh, kjo do ta kishte shembur fare. Ai ka qene edhe atehere i cmendur. Por nuk do ta kishte mbijetuar dot lidhjen tone me perendimin.