Beteja e premtimeve dhe shifrave ekonomike, PD-PS ‘përplasje’ në 360 Gradë
TIRANË- Në prag të zgjedhjeve elektorale të qershorit, fushata mes kampeve kryesore PD-PS ‘nxehet’. “Beteja e premtimeve dhe shifrave ekonomike” ishte tema në emisionit “360 Gradë” të gazetarit Artur Zheji në TVNews24, në tryezën e rrumbullakët ishin të ftuar, Ridvan Bode, Ministër i Financave, Shkëlqim Cani, anëtar i kryesisë së PS, Sokol Olldashi, Ministër i Punës dhe Transporteve, Ilir Beqja, sekretar për programin, PS.
Artur Zheji: Meqë dje ishte 1 Maji, duhet ta festojmë dhe sot këtë festë kapitaliste?
Ridvan Bode: Në origjinën e saj ka qenë grevë e punëtorëve të Çiokagos. Kapitalizmi ka ndryshuar fytyrë dhe mbetet sistemi më vital.
Shkëlqim Cani: Varet nga shtresa shoqërore, nj grup e festojnë se kanë pushim dhe e shohin si ditë pushimi. Qeveria e djathtë duhet të mendojë për atë pjesë tjetër që nuk duhet ta festojë.
Artur Zheji: Ju nuk organizuat një manifestim...
Shkëlqim Cani: Minatorët janë të organizuar në sindikatat e tyre.
Sokol Olldashi: Unë vura dje se ne 4 vende evropiane ku qeverisin qeveritë e majta ishte protestë e madhe 1 Maji. Në Shqipëri pashë festë. E gjithë Tirana nga liqeni, Durrësi në breg të detit. Do thotë se nuk mund të kemi perceptim klasik për 1 Majin.
Ilir Beqja: Mirë është të kursejmë talljen. Unë cmoj se përmasat e punësimit në Shqipëri janë kaq të brishta sa nuk lënë hapësira për mundësi bashkimi për të lobuar për interes. Është boshllëk që i mungon shoqërisë në organizimet jo politike të shtresave të ndryshme. Lëvizja sindikale është kufizuar vetëm aty kur marrëdhënia punëdhës dhe punëmarrës është shumë e ashpër, sic tek minierat.
Artur Zheji: Ju mendoni se diktatura e kapitalizmi që shpërbën sindikatat?
Ilir Beqja: Besoj se në një vend ku numri mesatar i të punësuarve nuk arrin 5 veta është e vështirë të organizohen sindikatat. Ndërkohë që në arsim dhuna e qeverisë është e egër dhe e bën të pamundur.
Sokol Olldashi: Përepjekja për të futur në hulli cështjen e organizmit të sindikatave është gabim. Por në kohën tuaj ca aktiviteti sindikal si ishte....?
Ilir Beqja: Unë fola që në fillim me 22 vite. Roli i sindikatave dhe organizmit ë punëtorëve ka qenë proces minimal. Nëse do hyjmë të bëjmë krahasimet, të paktën ne vitet ’92-‘97 marrëdhëniet me sindikatat kanë qenë jo mjaltë.
Sokol Olldashi: Diferenca është kjo, se ne në 8 vjet nuk kemi pasur asnjë konflikt, në qeverinë socialiste një herë kanë rënë një herë desh kanë rënë nga sindikatat edhe lëvizjen e qytetarëve. Një herë kanë qenë sindikata dhe lëvizja G91, e cila bashkëpunoi me ne dhe organizuam rrëzimin e qeverisë të zotit Nano.
Ilir Beqja: Ju e bllokuat në gjykata mospërfaqësimin real të sindikatave...
Ridvan Bode: Ka një problem nga ana e opozitës, që mendojnë se lëvizjet sindikale nuk funksionojnë në termin e kërkuar. Kuadri ligjor sindikal është më i favorshëm në mbështetjen e organizimeve sindikale. Është kërkuar të amendohet që të krijohet siguri për biznesin. Ka një kontratë bazë lidhur me organizimin e të punësuarve në sektorin publik ekzistojnë, por ka marrëveshje bazë që bazohet në kërkesë maksimaliste për rritjen e pagave dhe pensioneve, që synonte marrjen në mbrojtje të fuqisë blerëse. Rritja e pagave të të gjitha kategorive si , arsim dhe shëndetësi ka qenë shumësi i inflacionit dhe rritjes reale, bëhet fjalë për rritje 2 herë 3 herë të pagave. Qeveria ka ecur më para se kuadri ligjor.
Shkëlqim Cani: Shiko le ta marrim kështu. E para, qeveria mos të shtiret sikur nuk ushtron presion dhe mbi sindikatat. Roli i mësuesve që i nxjerrin në takime elektorale dhe nxënësit pas tyre, është i dëmshëm...
Sokol Olldashi: Po spekuloni dhe fyeni arsimtarët. Ata nuk janë dele.
Shkëlqim Cani: Po i fyeni ju. Sot nuk e kanë fuqinë të demonstrojnë e protestojnë. Ka një lidhje të dikurshme ku sindikata humbën autoritet se u lidhën në linjë demokratike, por kryesorja është kjo...
Sokol Olldashi: E para, nuk mund të fyejmë kolektivisht mësuesit duke i trajtuar si dele. Nuk ka asnjë provë dhe nuk i kërkojmë librezë punë kush vjen në mitingjet tona. Ligji nuk e lejon kur janë në punë, të dalin në mitingje. Së dyti nuk ka zbehje dhe presion në sindikata, por sigurisht nuk ka betejë se ne gjatë 8 viteve kemi dyfishuar pagat e mjekëve dhe infermierëve, mësuesve që janë dhe sindikatat më të mëdha në shkallë vendi. Detyruam dhe sektorin privat të rrisë pagën minimale. Nëse ne kemi marrë politika që çojnë në dyfishimin e pagave, do të thotë ne kemi zvogëluar faktorin për beteja sindikaliste. Kemi plotësuar kërkesa për të cilat sindikatat ende nuk i kanë bërë.
Ilir Beqja: Mësuesi e nxënësi detyrohen të shkojnë në shkollë të shtunën se Olldashi, Bode, Topalli, Berisha i ftojnë në mitingje. Ja viti 2012 që është më pak se 2011 më pak se viti 2008, nëqoftëse do flasim për rritje
Ridvan Bode: Pse s’flet për vitin 2002..
Ilir Beqja: Për arsye të thjeshtë se po të kthehemi pas do shkojmë tek 100 vjetori i pavarësisë shqiptare.
Artur Zheji: Papunësia, Berisha thotë ndryshe, Rama ndryshe, do i besojmë retorikës politike, apo do i besojmë INSTAT, kujt duhet t’i besojmë...
Ilir Beqja: Shifrat zyrtare të të punësuarve në Shqipëria janë nga këta të manipuluara. Më shumë se gjysma e të papunëve janë në fshat dhe pastaj janë në qytet. Shifrën e qytetit nuk jam në gjendje ta kontestoj janë 440 mijë, me shifrën e fshatit kemi problem themelor se në Shqipëri thuhet se është i punësuar kush është mbi 18 vjeç e ka tokë. Po t’i shtojmë kësaj shifre dhe ata që janë punëkërkues, del se forca aktive del 1 milionë e 89 të punësuar. Libri thotë se shqiptarë në moshë pune, me 290 vjec janë 1 milionë e 26 vetë, shqiptarë që mund të punojnë. Arsyetimi ynë bazohet në këtë numër, duke zbritur ata që punojnë në sektorin urban, duke zbritur njerëz në moshë pune.
Kanë punësuar 100 mijë në fshat. Por ky ka rënë, nëse kanë qenë në fshat, këta i bie nuk i regjistrojnë të papunët, numri që bie...
Artur Zheji: Po vini në diskutim të dhënat
Sokol Olldashi: Kur drejtohemi qoftë për liderin e mazhorancës apo opozitës, kryeministri janë pak të rënda, ky zhargoni saliu është i rëndë, sic drejtohemi me etikë, z Rama është minimumi dhe edukatë për njëri-tjetrin.
Besojnë shifrën në qytet, por në fshat jo. Gjysma na pëlqen e quajmë, gjysma nuk na pëlqën nuk e quajmë.
Ridvan Bode: Opozita ka krijuar në mendjen e saj një realitet virtual dhe përpiqet të gjejë argumenta dhe përpiqet të ngrejë strategji mbi këto që ngre vetë. E vërteta është ndryshe, statistikat janë ndryshe, nxirren dhe verifikohen qoftë nga INSTAT, ka një metodikë standard qoftë të papunësisë, qoftë të të tjerave. Por opozitës nuk i dalin shifrat dhe sajon të tjera.
Niveli i papunësisë ka rënie
Artur Zheji: Si prodhohen këto grafikë...
Ridvan Bode: Nga FMN dhe BB. Përse në 1 maj nuk pati protesta. Se po të ishin 1 milionë do ishin nëpër rrugë do protestonin do kërkonin punë. Argumenti në thonjëza se këtu nuk i lejon qeveria të protestojnë në një vend ku ndodh 21 janari, kuptohet që është e thjeshtë se organizohen protesta dhe po bëhen disa në disa vende. Por argumenti i opozitës bie dhe nuk mund të ekzistojnë këto argumenta.
Kam të dhëna mbi pagat minimale e mesatare, paga minimale 10 mijë e 80 lekë, në vitin 2012, 21 mijë lekë. Paga mesatare në vitin 2004, ka qenë 24 mijë e 93 lekë, në 2012, 57 mijë e778 lekë. Një dinamikë e tillë e pagave nuk ka ndodhur në asnjë vend. Nga 2 mijë lek ka shkuar 7 mijë lek pensioni.
Artur Zheji: Dmth ka një rritje mbi 2 herë.
Ridvan Bode: Po, por dhe fatura financiare në tërësi ka një dinamikë shumë evidente në këtë periudhë qeverisjeje.
Artur Zheji: Dmth dëgjuam konceptin e uljes së papunësisë
Ridvan Bode: Kemi uljë nuk them zhdukje të papunësisë
Ilir Beqja: unë dua të them pse ka kontradikta në shifrat zyrtare dhe zotërinjtë, krijojnë me shifrat zyrtare, krijojnë amulli dhe institucionet mendojnë se nuk gënjejnë. Dhe thonë nga INSTAT i marrin, problemi i matjes së papunësisë është ky. Ne kemi papunësi në fshat, të thuash 12.8 shkalla e papunësisë i bie që në cdo 8 vetë 1 është i papunë. Dmth 7 vrapojnë në punë dhe 1 mbetet në shtëpi. Dhe të gjithë e dinë që nuk është kështu.
(vijon)
Artur Zheji: Meqë dje ishte 1 Maji, duhet ta festojmë dhe sot këtë festë kapitaliste?
Ridvan Bode: Në origjinën e saj ka qenë grevë e punëtorëve të Çiokagos. Kapitalizmi ka ndryshuar fytyrë dhe mbetet sistemi më vital.
Shkëlqim Cani: Varet nga shtresa shoqërore, nj grup e festojnë se kanë pushim dhe e shohin si ditë pushimi. Qeveria e djathtë duhet të mendojë për atë pjesë tjetër që nuk duhet ta festojë.
Artur Zheji: Ju nuk organizuat një manifestim...
Shkëlqim Cani: Minatorët janë të organizuar në sindikatat e tyre.
Sokol Olldashi: Unë vura dje se ne 4 vende evropiane ku qeverisin qeveritë e majta ishte protestë e madhe 1 Maji. Në Shqipëri pashë festë. E gjithë Tirana nga liqeni, Durrësi në breg të detit. Do thotë se nuk mund të kemi perceptim klasik për 1 Majin.
Ilir Beqja: Mirë është të kursejmë talljen. Unë cmoj se përmasat e punësimit në Shqipëri janë kaq të brishta sa nuk lënë hapësira për mundësi bashkimi për të lobuar për interes. Është boshllëk që i mungon shoqërisë në organizimet jo politike të shtresave të ndryshme. Lëvizja sindikale është kufizuar vetëm aty kur marrëdhënia punëdhës dhe punëmarrës është shumë e ashpër, sic tek minierat.
Artur Zheji: Ju mendoni se diktatura e kapitalizmi që shpërbën sindikatat?
Ilir Beqja: Besoj se në një vend ku numri mesatar i të punësuarve nuk arrin 5 veta është e vështirë të organizohen sindikatat. Ndërkohë që në arsim dhuna e qeverisë është e egër dhe e bën të pamundur.
Sokol Olldashi: Përepjekja për të futur në hulli cështjen e organizmit të sindikatave është gabim. Por në kohën tuaj ca aktiviteti sindikal si ishte....?
Ilir Beqja: Unë fola që në fillim me 22 vite. Roli i sindikatave dhe organizmit ë punëtorëve ka qenë proces minimal. Nëse do hyjmë të bëjmë krahasimet, të paktën ne vitet ’92-‘97 marrëdhëniet me sindikatat kanë qenë jo mjaltë.
Sokol Olldashi: Diferenca është kjo, se ne në 8 vjet nuk kemi pasur asnjë konflikt, në qeverinë socialiste një herë kanë rënë një herë desh kanë rënë nga sindikatat edhe lëvizjen e qytetarëve. Një herë kanë qenë sindikata dhe lëvizja G91, e cila bashkëpunoi me ne dhe organizuam rrëzimin e qeverisë të zotit Nano.
Ilir Beqja: Ju e bllokuat në gjykata mospërfaqësimin real të sindikatave...
Ridvan Bode: Ka një problem nga ana e opozitës, që mendojnë se lëvizjet sindikale nuk funksionojnë në termin e kërkuar. Kuadri ligjor sindikal është më i favorshëm në mbështetjen e organizimeve sindikale. Është kërkuar të amendohet që të krijohet siguri për biznesin. Ka një kontratë bazë lidhur me organizimin e të punësuarve në sektorin publik ekzistojnë, por ka marrëveshje bazë që bazohet në kërkesë maksimaliste për rritjen e pagave dhe pensioneve, që synonte marrjen në mbrojtje të fuqisë blerëse. Rritja e pagave të të gjitha kategorive si , arsim dhe shëndetësi ka qenë shumësi i inflacionit dhe rritjes reale, bëhet fjalë për rritje 2 herë 3 herë të pagave. Qeveria ka ecur më para se kuadri ligjor.
Shkëlqim Cani: Shiko le ta marrim kështu. E para, qeveria mos të shtiret sikur nuk ushtron presion dhe mbi sindikatat. Roli i mësuesve që i nxjerrin në takime elektorale dhe nxënësit pas tyre, është i dëmshëm...
Sokol Olldashi: Po spekuloni dhe fyeni arsimtarët. Ata nuk janë dele.
Shkëlqim Cani: Po i fyeni ju. Sot nuk e kanë fuqinë të demonstrojnë e protestojnë. Ka një lidhje të dikurshme ku sindikata humbën autoritet se u lidhën në linjë demokratike, por kryesorja është kjo...
Sokol Olldashi: E para, nuk mund të fyejmë kolektivisht mësuesit duke i trajtuar si dele. Nuk ka asnjë provë dhe nuk i kërkojmë librezë punë kush vjen në mitingjet tona. Ligji nuk e lejon kur janë në punë, të dalin në mitingje. Së dyti nuk ka zbehje dhe presion në sindikata, por sigurisht nuk ka betejë se ne gjatë 8 viteve kemi dyfishuar pagat e mjekëve dhe infermierëve, mësuesve që janë dhe sindikatat më të mëdha në shkallë vendi. Detyruam dhe sektorin privat të rrisë pagën minimale. Nëse ne kemi marrë politika që çojnë në dyfishimin e pagave, do të thotë ne kemi zvogëluar faktorin për beteja sindikaliste. Kemi plotësuar kërkesa për të cilat sindikatat ende nuk i kanë bërë.
Ilir Beqja: Mësuesi e nxënësi detyrohen të shkojnë në shkollë të shtunën se Olldashi, Bode, Topalli, Berisha i ftojnë në mitingje. Ja viti 2012 që është më pak se 2011 më pak se viti 2008, nëqoftëse do flasim për rritje
Ridvan Bode: Pse s’flet për vitin 2002..
Ilir Beqja: Për arsye të thjeshtë se po të kthehemi pas do shkojmë tek 100 vjetori i pavarësisë shqiptare.
Artur Zheji: Papunësia, Berisha thotë ndryshe, Rama ndryshe, do i besojmë retorikës politike, apo do i besojmë INSTAT, kujt duhet t’i besojmë...
Ilir Beqja: Shifrat zyrtare të të punësuarve në Shqipëria janë nga këta të manipuluara. Më shumë se gjysma e të papunëve janë në fshat dhe pastaj janë në qytet. Shifrën e qytetit nuk jam në gjendje ta kontestoj janë 440 mijë, me shifrën e fshatit kemi problem themelor se në Shqipëri thuhet se është i punësuar kush është mbi 18 vjeç e ka tokë. Po t’i shtojmë kësaj shifre dhe ata që janë punëkërkues, del se forca aktive del 1 milionë e 89 të punësuar. Libri thotë se shqiptarë në moshë pune, me 290 vjec janë 1 milionë e 26 vetë, shqiptarë që mund të punojnë. Arsyetimi ynë bazohet në këtë numër, duke zbritur ata që punojnë në sektorin urban, duke zbritur njerëz në moshë pune.
Kanë punësuar 100 mijë në fshat. Por ky ka rënë, nëse kanë qenë në fshat, këta i bie nuk i regjistrojnë të papunët, numri që bie...
Artur Zheji: Po vini në diskutim të dhënat
Sokol Olldashi: Kur drejtohemi qoftë për liderin e mazhorancës apo opozitës, kryeministri janë pak të rënda, ky zhargoni saliu është i rëndë, sic drejtohemi me etikë, z Rama është minimumi dhe edukatë për njëri-tjetrin.
Besojnë shifrën në qytet, por në fshat jo. Gjysma na pëlqen e quajmë, gjysma nuk na pëlqën nuk e quajmë.
Ridvan Bode: Opozita ka krijuar në mendjen e saj një realitet virtual dhe përpiqet të gjejë argumenta dhe përpiqet të ngrejë strategji mbi këto që ngre vetë. E vërteta është ndryshe, statistikat janë ndryshe, nxirren dhe verifikohen qoftë nga INSTAT, ka një metodikë standard qoftë të papunësisë, qoftë të të tjerave. Por opozitës nuk i dalin shifrat dhe sajon të tjera.
Niveli i papunësisë ka rënie
Artur Zheji: Si prodhohen këto grafikë...
Ridvan Bode: Nga FMN dhe BB. Përse në 1 maj nuk pati protesta. Se po të ishin 1 milionë do ishin nëpër rrugë do protestonin do kërkonin punë. Argumenti në thonjëza se këtu nuk i lejon qeveria të protestojnë në një vend ku ndodh 21 janari, kuptohet që është e thjeshtë se organizohen protesta dhe po bëhen disa në disa vende. Por argumenti i opozitës bie dhe nuk mund të ekzistojnë këto argumenta.
Kam të dhëna mbi pagat minimale e mesatare, paga minimale 10 mijë e 80 lekë, në vitin 2012, 21 mijë lekë. Paga mesatare në vitin 2004, ka qenë 24 mijë e 93 lekë, në 2012, 57 mijë e778 lekë. Një dinamikë e tillë e pagave nuk ka ndodhur në asnjë vend. Nga 2 mijë lek ka shkuar 7 mijë lek pensioni.
Artur Zheji: Dmth ka një rritje mbi 2 herë.
Ridvan Bode: Po, por dhe fatura financiare në tërësi ka një dinamikë shumë evidente në këtë periudhë qeverisjeje.
Artur Zheji: Dmth dëgjuam konceptin e uljes së papunësisë
Ridvan Bode: Kemi uljë nuk them zhdukje të papunësisë
Ilir Beqja: unë dua të them pse ka kontradikta në shifrat zyrtare dhe zotërinjtë, krijojnë me shifrat zyrtare, krijojnë amulli dhe institucionet mendojnë se nuk gënjejnë. Dhe thonë nga INSTAT i marrin, problemi i matjes së papunësisë është ky. Ne kemi papunësi në fshat, të thuash 12.8 shkalla e papunësisë i bie që në cdo 8 vetë 1 është i papunë. Dmth 7 vrapojnë në punë dhe 1 mbetet në shtëpi. Dhe të gjithë e dinë që nuk është kështu.
(vijon)