Bler Zoti nuk mund ta zevendesoje politiken

Ish-kryeministri britanik Bler sapo ka publikuar librin e tij me kujtime. Ne nje interviste te fundit ai flet per dallimet mes tij dhe Bushit parashikimin per paqen ne Lindjen e Mesme dhe rrezikun e nje lufte me Iranin

Zoti Bler ju shkruani ne librin tuaj te fundit me kujtime Nje udhetim se feja ka qene gjithmone me e rendesishme per ju se politika. E megjithate ju shume rralle e keni zene ne goje ne librin tuaj se feja ka formezuar pikepamjet tuaja politike. Perse

Ne kundershti me njefare botekuptimi popullor une nuk kam menduar kurre se Zoti mund te zevendesoje gjykimin politik. Une kam qene lider politik jo fetar.

Por Zoti nuk ju ka folur kurre ne menyre te drejtperdrejte

Besimi te jep force per te bere ate qe ti mendon se eshte e drejte dhe e mire e te jep vlere. Por kaq. Ti nuk mund te shkosh ne nje cep dhe te pyesesh Zotin per shembull se sa duhet te jete rroga minimale

Lidhja qe keni pasur me fene ka qene nje nga shkaqet e miqesise suaj te ngushte me ish-presidentin amerikan Bush

Jo. Ne kemi rene dakord per ceshtje shume thelbesore ne lidhje me sigurine dhe jo per fene. Me 11 shtator 3000 te pafajshem vdiqen ne rruget e Nju Jorkut dhe qe nga ajo dite e gjithe politika amerikane ndryshoi sikunder ndodhi edhe me vende te tjera perfshi Britanine e Madhe. Ndryshoi menyra e perllogaritjes se rrezikut. Kjo ka qene pikepamja qe kam mbajtur ne ate kohe dhe ajo qe vazhdoj te kem edhe sot. Pervec kesaj une kam pasur kundershti me Bushin ne shume fusha te tjera per shembull ne ate te ndryshimeve klimatike apo ne ceshtjen e Lindjes se Mesme. Dhe kjo ne menyre te herepashershme.

Kur u publikua libri juaj javen e kaluar ju ndodheshit ne Uashington ne cilesine e te derguarit te posacem te kuartetit per Lindjen e Mesme. Ju deshmuat lindjen e iniciatives me te re te paqes ne Shtepine e Bardhe. Mendoni se kjo iniciative do te jete e suksesshme

Ka arsye te mira per te qene optimiste. Presidenti Obama e ka shnderruar paqen ne Lindjen e Mesme ne nje nga prioritetet e mandatit te tij. Ne nje darke te vogel qe patem ai ishte teresisht i perqendruar ne ceshtjen e paqes dhe dinte gjithcka deri ne detaje.

A shihni nderkohe ndonje perparim ne rajon

Une kam kaluar pjesen me te madhe te kohes pas ikjes nga posti i Kryeministrit duke u marre me ceshtjen e paqes ne Lindjen e Mesme. Po ndihmojme autoritetin palestinez qe te ndertoje kapacitetet e veta qeverisese. Si pasoje shume pika kalimi me Izraelin jane tani te celura dhe si pasoje ekonomia eshte duke u rritur dhe forcuar. Javen e kaluar isha ne Nablus. Nje vit me pare papunesia ishte 30 ndersa kete vit vetem 12. Keto jane ndryshime te medha. Nga ana tjeter Gaza mbetet nje problem i madh.

Mendoni se duke qene nje nga aleatet me te rendesishem te Bushit keni humbur ne ate kohe nje shans historik per ndryshimin e Lindjes se Mesme Ne kembim per mbeshtetjen qe i dhate Uashingtonit per luften ne Irak mund te kishit kerkuar per shembull nje ndihme nga administrata e Bushit per te zgjidhur ceshtjen e Lindjes se Mesme

Eumlshte e vertete qe une desha te isha me aktiv ne ceshtjen e Lindjes se Mesme por nuk mund te besh tregti ne kete menyre me ceshtje te medha. Ne te dyve na u desh qe te merreshim me Sadamin. Megjithate edhe ne rastin e Lindjes se Mesme krijuam nje plan paqeje qe ende merret per baze ne bisedimet e sotme.

Trupat e fundit amerikane sapo kane lene Irakun pas 7 vitesh ne kete vend. A jeni te shqetesuar se vendi do te bjere serish ne kaos dhe ne pershkallezim te dhunes

Sigurisht qe eshte nje ceshtje shqetesuese. Por aftesia ushtarake e Irakut eshte rritur ndjeshem keto vite. Tani irakianet kane shansin qe te rindertojne vendin e tyre.

Ne veren e vitit 2003 gjate nje vizite qe bete ne Basra te Irakut thate Kur njerezit do te kthejne koken pas ne kete kohe konflikti une me ndershmeri besoj se ata do ta konsiderojne kete lufte si nje nga momentet me thelbesore dhe vendimtare te kohes sone. A vlen kjo fjali edhe sot

Duhet te shohim se cfare do te ngjase. Por nese sikunder une shpresoj Iraku do te stabilizohet dhe vendi do te nise qe te ece perpara dhe institucionet demokratike do te forcohen e permiresohen atehere edhe pse me shume periudha te erreta Iraku do te konsiderohet si nje moment shume i rendesishem ne ndryshimin e Lindjes se Mesme.

Afganistani eshte teatri tjeter i luftes qe ju keni lene pas dhe qe nisi ne kohen kur ju ishit Kryeminister dhe situata ne kete vend duket shume me keq.

Arsyeja qe ekzistojne probleme ne Afganistan eshte e njejta me ate te problemeve ne Irak. Aty ka nje levizje qe bazohet ne nje kendveshtrim te mbrapshte te islamit. Keta njerez jane te pergatitur qe te luftojne permes terrorizmit dhe jane te gatshem qe te vazhdojne keshtu per nje kohe te gjate. Nje pjese e ketij terrorizmi sponsorizohet nga Irani. Ne na duhet qe te kemi forcen per te vazhduar betejen edhe nese kjo do te zgjase per shume e shume vjet.

Si do te vepronit ju me Iranin

Une do te beja gjithcka qe eshte e mundur per te shmangur nje opsion ushtarak por nuk do ta hiqja kete opsion nga axhenda. Nese sanksionet nuk funksionojne do te perballemi me nje zgjedhje shume te veshtire. Nje Iran qe do te kete arme berthamore eshte shume destabilizues dhe mund te corientoje gjithe Lindjen e Mesme. Do te benim nje gabim te madh nese nuk do ta kuptonim nje gje te tille.

A ju vjen keq qe nuk jeni me Kryeminister

Ndonjehere. Por aktualisht e dua jeten time te re.

Vitin e kaluar u perpoqet qe te beheshit presidenti i pare i Keshillit te Europes.

Do te me kishte pelqyer nese njerezit do te donin qe ta beja kete detyre. Por ku i dihet mbase ndonje here tjeter. Ne aktualisht kemi shume mundesi ne Europe. Jemi bashkimi me i madh ekonomik ne bote. Kjo te jep force dhe besim.

Ne kujtimet tuaja ju nuk thoni asnje fjale te keqe per ish-kancelarin gjerman Shreder. Por eshte e njohur boterisht se ju te dy nuk shkonit mire.

Kemi pasur mosmarreveshje por kam pasur gjithmone shume respekt per te dhe reformen e tij.