Bunkerët shndërrohen në objekte biznesi
Qindra mijra bunker, t ndrtuar gjat regjimit komunist, pr t luftuar kundr pushtimit imagjinar nga NATO-ja, mbeten ende si relikte t paranojs s pashembullt t atij regjimi. Tani ata prdoren pr qllime t tjera. “Bunkeri blu” njihet si nj nga restorantet e mira t peshkut n plazhin e Durrsit, ku mund t hash pa harxhuar shum peshk t freskt nga deti. Nga jasht, vetm forma rrethore, si krpudh e restorantit, t sjell ndrmend bunkert famkqij. Por bunkeri sht atje, brenda. Hapsira e tij sht transformuar n kuzhinn e restorantit, n vendin ku pastrohet dhe gatuhet peshku i freskt. Ideatori i ndrtimit t 750 mij bunkerve n gjith vendin ish-diktatori komunist, Enver Hoxha, nuk do ta kishte prfytyruar as n ndrrn m t keqe shndrrimin n restorant t nj bunkeri. Bashkshortt Alma dhe Bujar Bregasi jan pronart e restorantit. Ata tregojn q menjher pas rnies s regjimit komunist emigruan n Greqi, ku pr disa muaj punuan n nj tavern peshku buz detit. Ashtu si n atdheun e tyre ishin bunkert. Ideja lindi... “Tham me njri-tjetrin: Pse t mos e shfrytzojm bunkerin pr t hapur nj restorant? Pse t mos ndrtojm rreth tij nj struktur t vogl, q t punojm? E hapm restorantin brenda hapsirs s bunkerit, vendosm rrotull tij karrige dhe nj streh kashte. Bunkerin e lyem n ngjyr blu, ngjyra jon e preferuar, duke ruajtur prmasat dhe formn q ai kishte”, - shpjegon Alma Bregasi. Brenda pak vitesh me fitimet e tyre blen dy varka peshkimi, rritn t ardhurat nga shitja e peshkut dhe ndrtuan rreth e qark bunkerit nj struktur prej druri dhe xhami, pasi blen nga pronari i ligjshm tokn ku ishte ngritur bunkeri dhe investimi tyre i ri. Bashkshortt Bregasi ishin t part, por jo t vetmit, q bunkert i pan si nj mundsi siprmarrjeje dhe biznesi. “Pas nesh, edhe t tjert i prdorn bunkert si restorante. Ktu kan qen edhe katr bunker t mdhenj q u morn nga qytetart e Durrsit”, - thot Alma. Bunkeri konsiderohet prej saj si fati i madh i familjes, baza nga nisi biznesi dhe prosperiteti ekonomik. “Edhe tani q kemi t ardhura, nuk kemi ndrmend ta prishim bunkerin. T gjitha t mirat materiale i kemi nga ky bunker”, - thot ajo me entuziazm. Bunkeri i familjes Bregasi nuk duket dhe nuk prish peizazhet e mrekullueshme t lindjes dhe perndimit t diellit n plazhin e Durrsit. Por, me qindra t tjer ngrihen, si krpudha prej hekuri dhe betoni, te shkarravitura, t papastra, buz detit, pran hoteleve dhe shtpive t pushimit. Vern e kaluar, Ministria e Mbrojtjes shkuli 80 bunker n plazhet e Adriatikut, por kjo nism u ndrpre pr shkak t kostos s lart financiare. Shkulja e nj bunkeri kushton m tepr se n vend t tij t ndrtosh dika tjetr. N vend t saj nj nism tjetr ka hyr n rrugn e realizimit: shndrrimi i bunkerve buz detit n kabina plazhi dhe dhoma pushimi n zonat turistike malore. Ky projekt do t filloj s pari me shndrrimin e bunkerve n fshatin turistik Qeparo t Himars, pr t'u shtrir m pas, nse rezulton i suksesshm, edhe n zonat e tjera t bregdetit t Jonit dhe Adriatikut. Ideja e prdorimit t bunkerve n kt mnyr sht nj przierje mes utilitetit dhe ekzotizmit. Ajo vjen nga dy student shqiptar t arkitekturs, q studiojn n Milano. Realizimi i saj do t jet si nj pasqyr e historis s re t Shqipris: dikur bunker pr t
luftra imagjinare me NATO-n, tani dhoma plazhi dhe pushimi n nj vend antar t NATO-s.