Ciko me Yll të Artë

Titull akademik ndërkombëtar për Mjeshtrin Zhani Ciko për aftësitë e tij profesionale dhe humane

Accademia Imperialis i ka akorduar Mjeshtrit Zhani Ciko “Yllin e Art Akademik Ndrkombtar” me regjistrimin n Librin e Art t Akademikve t Mdhenj. N pergamenn e cila shoqron Yllin sht shkruar: “I akordohet “Ylli i Art” Mjeshtrit Zhani Ciko, sepse me profesionalitetin e tij t madh, impenjimin dhe humanizmin e spikatur, ka arritur t flas pr paqen dhe t frymzoj ndjenjat m t thella t dashuris s mrekullueshme universale, prmes gjuhs unike e cila arrin direkt n zemrat e njerzve: muziks”.

Nnshkruar nga Presidenti botror i Akademis, Francesco Imperiali di Francovilla.

Accademia Imperialis me qendr presidenciale n Francavilla, qendr kombtare n Rom dhe Delegacioni Evropian n Madrid sht nj nga akademit m t vjetra evropiane, themeluar m 1705 nga Shklqesia e tij Mbretrore, Kardinali Giuseppe Renato Imperiali, me qllim q t pasuroj dijet dhe favorizoj proceset e integrimit evropian dhe dialogun mes popujve prmes: “Promovimit t studimeve dhe iniciativave publike me referenc t veant pr prkrahjen e krkimit shkencor dhe tuteln e t drejtave njerzore si dhe implikimeve q varen prej tyre n fushn juridike, sociale dhe kulturore”.

Accademia Imperialis i realizon synimet e saj prmes nj qendre studimore akademike dhe disa organizmave akademik, ajo kryen veprimtari t dendur dhe akordon tituj shkencor akademik t disa niveleve, ku titulli m i lart sht “Grand Accademico Imperiali”, t cilt akordohen pas propozimit nga Komisioni Qendror i Vlersimit, i cili prmes studimit bn przgjedhjet dhe prgatit kandidaturat sipas prmbushjes s kritereve t caktuara ku prevalojn vlerat profesionale dhe humane, kontributi i gjat n fusha q jan objekt i saj si dhe konfirmimi ndrkombtar i personaliteteve t przgjedhura. Zhani Ciko i dekoruar nga Presidenti i Shqipris me titullin “Mjeshtr i Madh”, mban n t njjtn koh medaljen e lart t akorduar nga shteti francez “Kavalier i Arteve dhe Letrave” dhe s fundi Yllin e Art “Akademik i Madh” i Akademis Ndrkombtare Imperialis. Ceremonia e dorzimit do t organizohet n vjesht.

Lindur n Tiran, pran nj familjeje t lidhur me muzikn nga i ati, Mihal Ciko, kngtari i par lirik shqiptar (bariton, dirigjent kori, regjisor dhe mjeshtr i kantos) i diplomuar pran Konservatorit “G. Verdi” t Milanos dhe nna e tij nj nga personalitetet e arsimit publik shqiptar, ku edhe motra m e vogl studio piano. Nga daja i tij nj nga kompozitort m t famshm shqiptar, Nikolla Zoraqi, mori msimet e para t violins n moshn 5-vjeare.

Pas mbarimit t shkolls s mesme artistike n Tiran, u diplomua pr violin me 1967 n Konservatorin Shtetror t Tirans. Pas prfundimit t studimeve z vendin e Koncert-Maestr n orkestrn e Teatrit t Operas dhe Baletit dhe m pas n Filarmonin Shqiptare, ku midis t tjerash interpreton si solist pr her t par disa nga veprat madhore t literaturs violinistike shqiptare. N t njjtn koh sht pedagog i violins pran Akademis s Arteve Tiran. N periudhn 1970-73 n moshn 24-vjeare sht drejtor artistik i TOB-it n Tiran deri n ndalimin e daljes n sken nga regjimi monist i kohs, ka solli edhe ndrprerjen e karriers s tij artistike pr nj periudh gati 15-vjeare. Ai u largua si i padshirueshm nga Teatri i Operas pr shkak t bindjeve antikonformiste dhe veprimtaris artistike q i binte ndesh izolimit kulturor t vendit n periudhn q goditi shum intelektual dhe artist. Si nj nga t cilsuarit “artist liberal” pr shkak se nuk mohoi bindjet e tij dhe nuk bri autokritik pr shfaqjet e modernizimit n art dhe letrsi, u caktua n qytetin e vogl industrial t Patosit, “pr riedukim”. Ai zhvilloi veprimtari n shkollat e qytetit si msues i thjesht i muziks. Me vullnetin e tij dhe i prkrahur nga dashamirs t artit n Patos, ngriti rrethe artistike pran pallatit t kulturs dhe zhvilloi t gjitha veprimtarit artistike me amatort, pa pranuar asnj shprblim. Shum muzikant t rinj m von u bn artist dhe intelektual, duke u prgatitur nga kultura dhe aftsit artistike t tij. U b i pari drejtues i qendrs kulturore t fmijve dhe inicioi punn n shum fusha t artit.

Ngriti ansamblin artistik t shkolls s mesme t rajonit, i cili brenda pak koh u cilsia ansambli m i mir ndr t gjitha shkollat n rrethin e Fierit dhe pr t gjitha kto sht konsideruar si promotor i rritjes s tyre cilsore. Marrdhniet e ngushta me njerzit e thjesht t qytetit t Patosit dhe rinin e ndihmuan t kaprcente vite t vshtira dhe t gzonte respekt t veant dhe tani mbas shum vitesh. M 1979 kthehet n Tiran si pedagog i violins e m pas drejtor i Liceut Artistik “Jordan Misja”. Nga klasa e tij e violins diplomohen disa ndr violinistt m t mir t brezit t kohs, t cilt vijojn studimet e larta po nn drejtimin e tij, duke u vlersuar maksimalisht dhe angazhuar menjher brenda dhe jasht vendit. Ai sht krijues dhe drejtues i nj brthame pedagogjike pr shkollat artistike t vendit pran Institutit t Studimeve Pedagogjike e cila kontribuoi ndjeshm n kt fush. Gjat ktyre viteve krijon nj formacion orkestror t harqeve t shkolls q pr nivelin e lart u vlersua menjher si kulmor n festivalet dhe koncertet m t rndsishme t kohs. Prve aktivitetit intensiv me orkestrn e tij, Zhani Ciko ka drejtuar master class n Itali, Franc, Hungari etj. Ai sht antar i prhershm i disa jurive ndrkombtare n Shqipri dhe jasht vendit.

N fund t viteve ‘80 formon orkestrn e harqeve “Virtuozt e Rinj t Tirans”, me t ciln arriti shum shpejt nj sukses t plot. Nn drejtimin e tij orkestra ka fituar mimet m t larta t vendit n Koncertet e Majit, n konkurset e shkollave t muziks etj. Q n turnet e para m 1989, n Austri, Itali, Greqi, arriti edhe suksesin e vet jasht vendit. M pas ftohet n aktivitete t tjera n Spanj, Franc, Slloveni, Zvicr dhe Lihtenshtejn. Si dirigjent i orkestrs “Virtuozt e Rinj t Tirans” ka marr pjes n Karynthische Sommer (Austri), Aix en Musique, (Franc). N Festivalin Ballkanik n Greqi orkestra vlersohet si ansambli m i mir, ndrsa n prill, n festivalin ndrkombtar n Hungari fiton mimin e par. N maj 1997 vlersohet srish me mimin e par “Summa cum laude” n Festivalin Evropian t Muziks n Belgjik dhe po at vit ndrmerr nj turne n Gjermani, i vlersuar si nga publiku ashtu edhe nga kritika vendase. Me orkestrn e harqeve prodhon 3 videokaseta si dhe 3 CD n bashkpunim me firma austriake.

M 1998 ndrmerr nj turne tjetr n Suedi me 18 koncerte t suksesshme. Po kt vit Zhani Ciko themelon ansamblin e par t harqeve t Muziks s Re n Shqipri, tashm t njohur me emrin “Amra”, me t cilin interpreton disa nga veprat e Festivalit VII t Muziks s Re Shqiptare. N festivalin “Muzika dhe Rinia 2000” n Vjen orkestra “Virtuozt e Rinj t Tirans” e drejtuar prej tij vlersohet me mimin e par pr orkestrat e harqeve dhe me mimin e Madh t Bashkis s Vjens. M 1989 zgjidhet t jet drejtor artistik i Orkestrs Simfonike t Radiotelevizionit Shqiptar dhe njhersh t drejtoj t gjitha veprimtarit m t rndsishme muzikore t ktij institucioni, impenjim t cilin e ruan deri n vitin 2003.

Ndrmerr turnet e para t ksaj orkestre n Itali, Austri, Greqi etj., t cilat mirpriten nga publiku dhe kritika muzikore. M pas bashkpunon pr prezantimin e par t disa veprave t autorve t huaj dhe regjistrimin e tyre. Dirigjent t njohur n bot dhe solist realizojn koncerte me kt orkestr, duke kontribuar n tejkalimin e izolimit kulturor q kishte karakterizuar Shqiprin m par. N vitin 2005 drejtoi n Milano, Salla “Verdi“ orkestrn UECO, me vepra nga Elgar, Hindemith, Janacek, koncert i cili u vlersua maksimalisht. Po kt vit drejtoi orkestrn e dhoms “A. Moisiu” t qytetit t Durrsit n Itali dhe m von n festivalin “Nei suoni dei luoghi”. sht i pari dirigjent shqiptar q ka drejtuar n stinn koncertore ndrkombtare “Allegretto Albania” dhe m pas n at “klasik” q organizohet do vit n Tiran. Prej vitit 2003, vihet n postin e drejtorit t prgjithshm t Teatrit Kombtar t Operas, Baletit dhe Ansamblit Popullor. N vitin 2005, dekorohet nga Presidenti i Republiks me titullin “Mjeshtr i Madh” titulli artistik m i lart n vend. N vitin 2007, Kshilli Bashkiak i qytetit t Patosit e shpalli Qytetar Nderi dhe njhersh shkolls s mesme t prgjithshme t qytetit iu dha emri “Zhani Ciko”. N vitin 2009, ministri i Kulturs dhe Informacioni t Francs, i akordon medaljen e lart “Chevalier des Arts et des lettres”.