Cmimet e banesave nuk i rezistojne krizes, nis ulja

Blerina Hoxha
Cmimet e banesave duket se, nuk po i rezistojne me krizes ekonomike. Per shkak se, ne te gjitha rrethet e vendit ka nisur renia e cmimeve te apartamenteve per banim, sidomos ne qytet turistike te vendit. Ne Tirane renia nuk ka nisur te ndihet, por nga ana tjeter rritja e cmimeve ka stopuar. Ne qytetet turistike, Durres dhe Vlore, cmimet e banesave kane shenuar renie nga 70 deri ne 200 euro sipas zonave dhe cmimit minimal dhe maksimal. Ndertuesit kishin deklaruar vitin qe shkoi se, vetem zona e plazhit kishte 4000 apartamente te pashitura dhe te paprenotuara. Agjencite imobilare e pohojne renien e cmimit te banesave me renie kerkese me to. Sipas nje opinioni te pergjithshem te agjencive, cmimi mesohet te kete rene per tre arsye themelore. E para cilesohet renia e dergesave te emigranteve, qe jane edhe bleresit me potenciale te apartamenteve. E dyta eshte frenimi i kredive bankare, e cila eshte shtrenguar mjaft per shtepite, duke ndikuar uljen e konsumit nga shume individe. E treta arsye lidhen me faktin se kriza ka ndryshuar spektrin e investimeve per shume individe, te cilet investonin duke blere shtepi te dyta dhe te treta, fenomen ky i stopuar nga efektet e krizes. Pronaret e pallateve ne zonat bregdetare i ofrojne apartamentet me cmime qe variojne nga 480-1000 euro per meter katror, ne varesi te zones dhe te pamjes qe ofrojne. Ndersa dyqanet variojne nga 1000 deri ne 1500 euro metri katror. Te krahasuara me cmimet e apartamenteve dhe dyqaneve brenda ne qytet, ato te plazhit jane 30-40% me te uleta. Ne fakt ndertuesit kane duruar deri me tani duke mos i ulur cmimet nga ulja e kerkeses per te mos prekur fitimet e programuara. Por venia ne veshtiresi e tyre per likuiditete i ka dorezuar ata me ne fund. Ne Durres, cmimet minimale jane ulur 50-70 euro/m², d.m.th nga 550 euro/m² kane shkuar ne 500-480 euro/m², nderkohe qe nje renie te ndjeshme ka pasur edhe ne cmimet maksimale te apartamenteve ne pazh. Nga 900 euro/m² qe kane qene cmimet maksimale ne kete zone, kryesisht ne vijen e pare te Bregdetit, sot ato shiten me 700- 750 euro/m². Ndersa cmimet ne qytetin e Vlores variojne ne baze te zones, ku me i uleti nga 650 euro/m² qe ishte ne 2009-n eshte reduktuar ne 550 euro/m², ndersa cmimi me i larte nga 1200 euro/m² shitet edhe me 1000 euro/m². Sipas notereve qe kryejne aktivitetin ne Durres, emigrantet jane bleresit me te medhenj ne Plazh. Me shume se gjysma e apartamenteve dhe lokaleve te shitura gjate viteve te kaluara, jane blere nga keto kategori. Ne kategorine e bleresve potenciale te apartamenteve ne bregdetin durrsak kane qene dhe bashkekombes nga Kosova e Maqedonia, por gjate vitit 2009, numri i ketyre bleresve ishte shume i vogel.
Emigrantet, bleresit kryesor te banesave te reja
Vitet e fundit eshte vene re nje tendence, ku emigrantet preferojne te investojne kursimet e tyre ne blerjen e apartamenteve te reja. Shume familje qe tashme ushtrojne aktivitetin jetesor ne emigracion kane permiresuar gjendjen financiare per te patur nje shtepi te dyte ne Shqiperi, qofte ne bregdet apo edhe ne Tirane. Pjesa me e madhe e transaksioneve aktuale per blerjen e apartamenteve, bazohet ne kursime individuale. Po keshtu edhe dergesat e emigranteve, vleresohet te kontribuojne mesatarisht me 30 per qind, ne financimin e blerjeve per apartamente. Sipas opinioneve te mbledhura, nga Banka e Shqiperise pjesa me e madhe e transaksioneve per shitje behen ne euro, mbi 90 per qind te rasteve. Edhe ne ato raste kur pagesa behet ne leke, shuma e blerjes se apartamentit eshte e kuotuar ne euro. Per menyren e pageses agjencite theksojne se pagesat me keste perfaqesojne rreth 53 per qind te rasteve, nderkohe qe pjesa tjeter kryhet me shume te plote.
Ndertimi
Sektori i ndertimit perfaqeson nje nga sektoret me aktive te ekonomise shqiptare. Gjate vitit te kaluar prodhimi i ketij sektori ka perfaqesuar rreth 14 per qind te Prodhimit te Pergjithshem Bruto ne vend dhe ka siguruar rreth 17 per qind te shitjeve totale nga sektoret prodhues jobujqesore te ekonomise se vendit. Ne sektorin e ndertimit regjistrohen si te punesuar mesatarisht rreth 18 per qind e te punesuarve gjithsej ne sektorin privat jobujqesor te ekonomise se vendit.