Cmimet e larta varferojne tryezen e festave

“Zonje, sa kushtojne specat?”, pyeste dje nje i ri rreth te tridhjetepesave ne tregun prane Shkolles se Baletit. “2500 leke, te keqen nona”, i gjegjet plaka si pa te keq. “Mos kane mish brenda qe kushtojne kaq shtrenjte”, ironizon klienti, i cili gati sa nuk shqyen syte nga habia kur degjon cmimin. Ky dialog, qe zhvillohej dje prane nje prej tregjeve ushqimore te kryeqytetit, ishte vetem njeri prej te shumteve qe kane si subjekt rritjen e cmimeve. Dhe perfundimi rendon mbi bleresit. Jane ata qe detyrohen t’i bejne pazaret gjithnje e me te cunguara, per shkak se nuk e perballojne dot blerjen e te gjitha asortimenteve qe u duhen.
Ne treg eshte e veshtire te gjesh fruta, perime apo zarzavate qe te kushtojne nen 1 mije leke te vjetra. Me te preferuarit duket se jane specat, te cilet kushtojne 2500 leke, ndersa edhe kivi, dardhat, por edhe mollet kane cmim mjaft te larte, krahasuar me nje ose dy muaj me pare. “Nuk blej nese nuk kam studiuar njehere te gjitha tregjet qe ndodhen prane zones sime”, thote nje grua, qe po blen ushqimet me rastin e festes se Bajramit. Nisur nga fakti qe cmimet kane kaluar cdo kufi logjike, tregtaret kane vendosur te mos i “trembin” klientet e tyre. Kesisoj, ata nuk i reklamojne me ne minikartone cmimet e asortimenteve qe shesin, ne menyre qe bleresit te mos largohen kur t’i shohin se jane aq te larta. Por, gjithsesi, ata stepen sepse cmimin e marrin vesh ne momentin qe u duhet te zbrazin kuleten.
Te pyetur nese i perballojne cmimet aq te larta, bleresit shprehen se do te detyrohen t’i blejne, por jo te gjitha ato qe duhen. “Kemi festen e Krishtlindjeve, por edhe te Vitit te Ri dhe tradita e do qe te festohen”, thote Lirika Dika, e cila nuk ka turp te deklaroje qe s’ka blere ende as edhe nje ushqim per keto festa. Rreth 10 gjela deti jane vendosur ne radhe prane tregut ushqimor te Shkolles se Baletit, duke pritur qe te shiten. Pronari i tyre thote qe nuk ka shitur asnje, edhe pse cmimet nuk i gjykon si shume te larta. “Nje gjel te mire e shes 50 mije leke, por ka edhe cmime te uleta, ne varesi te peshes dhe moshes se gjelave”, thote pronari i tyre. Ai tregon se gjelat me te vegjel e me te dobet kushtojne minimalisht 35 mije leke dhe se nuk ka mundesi qe te beje ulje, per shkak se ai nuk fiton asgje. Qytetaret pohojne se do te kenaqen duke blere ndonje kile mish te zakonshem, duke e “shperfillur” traditen e gjeldetit, per shkak te varferise...
Lirika Dika: “S’kam leke per tavolinen e Vitit te Ri”
Lirika Dika eshte nje e moshuar, e cila pohon me plot gojen se cmimet jane te tmerrshme. “Nuk kam para per te blere gjerat tradicionale per Krishtlindje dhe per Vitin e ri”, thote ajo. Lirika tregon se leket qe fiton nga “biznesi” i saj nuk i dalin as per buken e perditshme. “Cohem cdo dite qe ne oren 3 te mengjesit dhe filloj te bej peta qe t’i shes gjate dites”, tregon e moshuara. Ajo thote se nje pako pete qe i pergatit vete i shet 1 mije leke te vjetra, pothuaj aq sa per te blere nje buke, e cila kushton 800 leke. Gjelat e detit thote se te pakten po i sheh nga larg, sepse ajo vete nuk ka para qe te bleje nje te tille. “Do te mjafton me mish deleje, qe kushton 3300 leke kilogrami. Do te doja shume qe edhe une te beja gjelin e detit me pershesh, por nuk kam mundesi”, thote Lirika, e cila tregon edhe duart me kallo. Ajo ka ne dore disa arra, te cilat ia kane falur. Mbase edhe per Vitin e Ri do t’i falin dicka...
Saimir Masha: “Cmimet i rrisin tregtaret e shumices”
Samiri Masha, tregtar prane fushes se “Ali Demit”, tregon se rritja nuk behet prej tregtareve te pakices, por rritja fillestare behet prej tregtareve te shumices, qe shesin ne tregun e madh te Uzines. Ai tregon se edhe vete perpiqet qe asortimentet qe ai shet, t’i jape me cmim sa me te lire, pra me cmim shumice. “Perpiqem te mos abuzoj me cmimet, duke fituar ne shifra minimale. Por, ne fakt, rritjen e bejne tregtaret e shumices”, thote Saimiri. Dhe ne fakt, cmimet e produkteve qe ai shet nuk duken te larta ne krahasim me tregjet e tjera. Jo vetem Saimiri, por edhe tregtaret e tjere pohojne se rritja fillestare behet pikerisht prej shumices. Nje shites supermarketi, i cili mban edhe fruta-perime dhe zarzavate, shprehet se nje kile mandarina e merr 1100 leke dhe e shet 1200 leke, pra vetem 100 leke te vjetra fitim. “Kaq duhet te marrim, sepse nuk ia vlen barra qirane te fitosh me pak”, thote pronari i supermarketit.
Cmimet e disa produkteve:
Speca 2500 leke/kg
Ullinj 3500 leke/kg
Molle 1300 leke/kg
Kumbulla 1000 leke/kg
Mandarina 1300 leke/kg
Domate 1000 leke/kg
Lulelaker 1000 leke/cope
Kivi 1500 leke/kg
Portokalli 1100 leke/kg, etj