Degradimi i mjedisit kercenon perparimin global per te varferit

Raporti i ketij viti per zhvillim njerezor paralajmeron se degradimi i mjedisit kercenon perparimin global per te varferit. Sipas raportit mosveprimi ndaj ndryshimeve klimatike dhe shkaterrimi i vendbanimeve po rrezikon shendetin dhe rritjen e te ardhurave ne vendet ne zhvillim. Korrespondentja e Zerit te Amerikes Lisa Schlein njofton nga Gjeneva.

Raporti i Zhvillimit Njerezor per vitin 2011 paralajmeron se perparimi ne fushen e zhvillimit ne vendet me te varfra te botes mund te ndalet madje edhe te keqesohet nga mesi i shekullit per shkak te problemeve mjedisore.

Ne raport thuhet se kjo mund te ndalet ne qofte se merren hapa te guximshem per te ngadalesuar ndryshimet klimatike per te parandaluar demtimin e metejshem te mjedisit dhe per te pakesuar pabarazite e thella brenda dhe ndermjet kombeve.

Raporti ve ne dukje se vendet ne zhvillim dhe vendet e zhvilluara kane bere perparim te konsiderueshem ne zhvillimin dhe mireqenien e njerezimit qe nga viti 1980. Por sipas raportit shume nga keto perfitime do te humbasin nese perkeqesimi i mjedisit del jashte kontrollit.

Autori kryesor i raportit Jeni Klugman i tha Zerit te Amerikes se vendet ne Afriken nen-Sahariane jane ne rrezik te vecante.

Problemet kryesore qe ne shohim ne Afriken nen-Sahariane jane kryesisht degradimi i tokes dhe shkretetires te cilat po ndikojne ne jetesen e miliona njerezve ne zonat rurale. Ne gjithashtu kemi verejtur disa probleme te rendesishme rreth qasjes ne burimet e ujit dhe higjienes ne zonat rurale dhe urbane.

Raporti thote se gjysma e te gjitha rasteve te kequshqyerjes ne Afriken nen-Sahariane eshte shkaktuar nga faktore mjedisore. Ne raport thuhet se degradimi i mjedisit pritet te pakesoje prodhimtarine bujqesore dhe do te shkaktoje rritjen e cmimeve te artikujve ushqimore deri ne 50 per qind ne dekadat e ardhshme.

Sipas raportit perkeqesimi i mjedisit mund te minoje perpjekjet dhjetera vjecare per te zgjeruar qajsen te burimet e ujit permiresimin e gjendjes sanitare dhe furnizimin me energji elektrike ne komunitetet me te varfra te botes. Nderkohe qe thatesira ne Afriken nen-Sahariane eshte shqetesuese autoret e raportit thone se rritja e nivelit te detit ne vendet me lartesi te ulet detare ne Azine Jugore dhe ne Paqesor do te vere ne rrezik me shume se 100 milion njerez ne dekadat e ardhshme.

Nje nga elementet kryesor te raportit eshte Indeksi i Zhvillimit i cili rendit vendet ne baze te arritjeve te tyre ne arsim shendetesi dhe te ardhurat vjetore. Kete vit Norvegjia Australia dhe Holanda kryesojne renditjen ne listen e 187 vendeve ndersa Republika Demokratike e Kongos Nigeria dhe Burundi jane ne fund.

Zoti Klugman ben nje krahasim ne mes te vendeve qe kryesojne renditjen dhe atyre qe jane ne fund.

Per shembull jetegjatesia ne Republiken Demokratike te Kongos eshte 48 vjec. Te lindurit ne Kongo do te jetojne deri ne moshen 48 vjecare. Kurse ata qe lindin ne Norvegji do te jetojne 81 vjet. Pra ky eshte nje dallim i madh. Dhe nese shqyrtohet secili komponent i indeksit per shembull mesatarisht nje femije do te perfundoje 13 vite shkolle ne Norvegji. Kurse femijet ne Republiken Demokratike te Kongos mbarojne mesatarisht vetem tre vjet e gjysme shkolle. Pra dallimi eshte i thelle dhe i zymte.

Shtetet e Bashkuara Zelanda e Re Kanadaja Irlanda Lihtenshtejni Gjermania dhe Suedia jane ne grupin e dhjete vendeve qe renditen me  larte ne Indeksin e Zhvillimit Njerezor per vitin 2011. Dhjete vendet qe zene vendin e fundit ne renditje jane te gjitha nga rajoni i Afrikes nen-Sahariane.