Deshmite flasin per rolin e Ramiz Alise ne Masakren e Tivarit

Komisioni hetimor parlamentar ka miratuar metodiken per hetimin e masakres me te madhe te kryer ndaj shqiptareve pas Luftes se Dyte Boterore. Roli protagonist i forcave komuniste te Ramiz Alise deshmohet ne nje telegram qe iu nis atij por edhe Enver Hoxhes si dhe ne kujtimet e te mbijetuarit Azem Hajdini.

Mbledhja e dyte e komisionit hetimor/Miratohet plani i veprimit dhe hetimit per zbardhjen e masakres

Komisioni hetimor parlamentar per zbardhjen e masakres se Tivarit qe daton ne vitin 1945 ka shpalosur dje fakte dhe argumente te rendesishme te cilat zbulojne se aso kohe shteti shqiptar jo vetem qe kishte dijeni por edhe ishte bashkepunetor i kesaj ngjarje tragjike. Deputetja Mesila Doda qe e krahasoi ngjarjen per nga permasat me masakren e Srebrenices solli deshmine e nje prej te mbijetuarve te masakres Azem Hajdini i cili sot nuk jeton me. Ne cilesine e ekspertit prane komisionit Uran Butka zbardhi nje tjeter fakt te perfshirjes ne ngjarje te strukturave te shtetit shqiptar. Nga ana e tij kryetari i komisionit Fatos Beja tha se do te hulumtohet per kete ne arkiven shteterore ne arkivin e Ministrise se Brendshme te Mbrojtjes dhe asaj te Jashtme. Gjithashtu hetimet do te shtrihen dhe jashte kufijve te vendit. Perfaqesuesit e mazhorances i bene thirrje opozites te marre pjese ne komision duke kontribuar ne nxjerrjen e pergjegjesive shteterore lidhur me ngjarjen. Masakra e Tivarit ka per viktima rekrute shqiptare nga Kosova numri i te cileve varesisht deshmive qe ofrohen mbi ngjarjen varion nga 1700 ne 4300. Emrat e lakuar ne dokumentet sekrete por dhe deshmitare okulare te ngjarjes nder to dhe ish presidenti Alia do te merren ne pyetje nga komisioni. Ne nje vit pune komisioni pritet te zbardhe te verteten e vitit 1945 duke i cuar prokurorise nje dosje voluminoze dhe pse jo venien para drejtesise te autoreve pergjegjes te ngjarjes makaber.

Mbledhja e dyte e komisionit hetimor/Miratohet plani i veprimit dhe hetimit per zbardhjen e masakres Hapat procedurale te hetimit do te synojne zbardhjen e plote te ngjarjeve dhe pergjegjesive te individeve per vrasjet masive te rekruteve Kosovare te cilet ne Mars te 1945 kaluan ne territorin e Republikes se Shqiperise per tu derguar ne Tivar hetimi do te synoje edhe gjetjen e ideatoreve ekzekutoreve dhe bashkepunetoreve ne kete masaker. Komisioni Hetimor i Kuvendit per hetimin e fakteve rrethanave dhe pergjegjesive te Masakres se Tivarit 1945 zhvilloi dje mbledhjen e tij te dyte ku miratoi projekt rregulloren e komisionit planin paraprak te hetimit si dhe caktimin e eksperteve te jashtem qe do te punojne prane komisionit. Gjate mbledhjes u diskutua mbi materialet dhe dokumentacionin e depozituar ne komision ndersa u theksua se nder hapat procedurale te hetimit do te jete hetimi per zbardhjen e plote te ngjarjeve dhe pergjegjesive te individeve per vrasjet masive te rekruteve Kosovare te cilet ne Mars te 1945 kaluan ne territorin e Republikes se Shqiperise ne drejtim te Tivarit hetimi do te synoje edhe gjetjen e ideatoreve ekzekutoreve dhe bashkepunetoreve ne kete masaker. Kryetari i komisionit Fatos Beja beri te ditur se puna e komisionit do te fokusohet ne hetimin e ngjarjeve qe paraprine masakren e Tivarit dhe roli i individeve te perfshire ne secilen prej tyre ku ne fokus do te jete nxjerrja e pergjegjesive shteterore dhe individuale e personave qe me veprimet apo mosveprimet e tyre lejuan dhe ndihmuan ne kryerjen e kesaj masakre. Ne menyre te vecante anetaret e komisionit do te bejne hetimin e fakteve dhe dokumentacionit per qendrimin e mbajtur nga shteti shqiptar ne periudhen e ngjarjeve pas 31 Marsit 1945 si dhe roli i strukturave shteterore dhe individeve te kohes ne raport me te. Krahas materialeve te dokumentuara komisioni do te zhvilloje edhe seanca degjimore me deshmitare te ngjarjeve. Ne kete kuader komisioni do te therrase persona te cilet mund te kene qene deshmitare te drejtperdrejte te ketyre ngjarjeve por edhe persona te cilet ne menyre te terthorte jane vene ne dijeni te ketyre ngjarjeve. Gjithashtu komisioni do te therrase ne mbledhjet e tij edhe persona te cilet per shkak te funksioneve te tyre zyrtare duhet te ishin apo jane ne dijeni te ngjarjeve objekt hetimi. Nderkohe qe veprimet hetimore qe do te ndermerren per prova dokumentare do te jene mbledhja e informacioneve nepermjet hetimit te fakteve dhe deshmive te kohes. Anetaret e komisionit do te fokusojne punen e tyre permes hetimit ne Arkivin Qendror te Shtetit per materiale te mundshme qe do te ndihmonin komisionin hetimor ne punen e tij. Po ashtu hetimi do te shtrihet edhe ne Arkivin e Ministrise se Brendshme Ministrise se Mbrojtjes Ministrise se Jashtme si dhe arkiva te tjera te mundshme qe nga rrethanat dhe faktet e dala mund te bejne te nevojshem kerkimin ne keto arkiva. Anetaret e komisionit ftuan deputetet e opozites te cilet nuk ishin te pranishem ne mbledhje te behen pjese e ketij komisioni duke dhene kontributin e tyre ne zbardhjen e plote te ngjarjeve dhe pergjegjesve te nje prej masakrave me te renda te kombit shqiptar.

Fatos Beja Ne Shqiperi ka pasur nje informacion per keta mijera trupa qe kalonin ne territor. A ka pasur dijeni Tirana zyrtare Madje ne disa raste ka faksimilje te dokumenteve te cilat provojne per menyren se si jane masakruar keta shqiptare gjate kalimit te tyre neper Shqiperi dhe ne territorin e ish Jugosllavise. Po ajo qe eshte me e turpshme per Shqiperine zyrtare ne ate kohe eshte si ka mundesi qe ne territorin shqiptar kalimi i disa mijera kosovareve te rezultoje me vdekje te qindra kosovareve.

Mesila Doda Komisioni hetimor disponon nje telegram ku vihet ne dijeni per masakren Ramiz Alia Koci Xoxe edhe Enver Hoxha. Shteti shqiptar kishte dijeni per masakren por nuk reagoi per shkak te lidhjeve me Jugosllavine. Gjej rastin te ftoj opoziten qe te shkeputet nga e kaluara dhe te behet pjese e ketij hetimi te rendesishem.