Dhjeta e Kosovës dhe katra e Serbisë
Dhjet gjyqtar t GJND-s kan vlersuar se deklarata pr pavarsin e Kosovs nuk e ka shkelur t drejtn ndrkombtare, ndrsa katr kan votuar kundr. Kshilltari ligjor i Departamentit t Shtetit, Harold Hongju Koh tha se “votimi 10 n favor dhe 4 kundr sht i thell pr kriteret e gjykats”. Por m shum sesa votim, ky sht nj vlersim ligjor, sipas kritereve ndrkombtare, i pretendimit serb pr paligjshmrin e shpalljes s pavarsis s Kosovs. Nse kt raport do ta interpretojm me gjuhn e vlersimit q prdoret n sistemin arsimor, do t themi se Serbia mori “notn 4” n ballafaqimin e pretendimit t saj me prgjigjen e duhur t “profesorve” t Hags. Serbia pretendonte “dhjet” n “lndn” e t Drejts Ndrkombtare, por nuk arriti t kalonte as “klasn”. Dhe ’sht m e keqja, ajo, n kt mnyr, ka humbur prfundimisht t drejtn pr ta vazhduar dhe mbajtur m tej hapur n vendin e vet “Fakultetin e Nacionalizmit”, i cili sht mbyllur me koh n botn moderne.
Amerika dhe m pas Evropa e bashkuar kan vite q kan hapur “fakultetin” e integrimit dhe bashkjetess n harmoni t plot pr t gjitha shtetet dhe kombet q aspirojn drejt s ardhmes. Ky lloj shkollimi dhe edukimi bashkkohor nuk prjashton asknd, por nuk sht detyrues. Sidoqoft, asnjher nuk rreshtin prpjekjet sensibilizuese pr t’ua ofruar t gjithve kt mundsi “shkollimi”. Kosova sht “studentja” m e re e ktij “fakulteti”, por q po vlersohet maksimalisht pr prgatitjen e saj nga “profesort” e t Drejts Ndrkombtare. “Dhjet” ishte nota q mori ajo kto dit nga Gjykata Ndrkombtare e Drejtsis - nj vlersim q ka ngjallur reagim t ashpr mospajtues n qarqet zyrtare t Serbis. Zyrtart m t lart t ktij shteti ballkanik; duke filluar nga Presidenti, Kryeministri dhe ministri i Jashtm; nprmjet deklaratave t tyre publike lan t kuptohet se “dhjeta” u takon atyre dhe jo kosovarve, pavarsisht se nj qndrim i till mjeran e largon Serbin nga “shkollimi” euroatlantik i integrimit dhe respektimit t normave ndrkombtare pr fqinjsin mes shteteve, ku prfshihet, prej 3 vitesh dhe Kosova.
“Fakulteti i Nacionalizmit” serb dhe disa shteteve t tjera evropiane nuk sht i akredituar n “Bolonjn” e shkollimit ndrkombtar. Kjo sht arsyeja q SHBA dhe Asambleja e Prgjithshme e OKB-s kshillojn “Evropn t bashkohet pas t ardhmes s prbashkt” dhe prkrahsit e alternativs serbe, q t nxjerrin msimet e duhura nga vendimi i GJND-s. Sekretarja amerikane e Shtetit, Hillary Clinton, tha se "Kosova sht shtet i pavarur, ndrsa territori i saj i paprekshm. Ftojm t gjitha vendet t lvizin prtej shtjes s statusit t Kosovs dhe t angazhohen n form konstruktive n mbshtetje t paqes dhe stabilitetit n Ballkan. Ne ftojm t gjitha vendet q nuk e kan njohur Kosovn, ta bjn nj gj t till". Ky apel u drejtohet, s pari, vendeve q kan refuzuar t njohin pavarsin e Kosovs pr shkak t problemeve t tyre t brendshme si jan: Greqia, Rumania, Spanja, Sllovakia dhe Qipro; por nuk ka kufizim shtrirjeje gjeografike, edhe prtej kufijve t kontinentit evropian.
Edhe kt her, gjasat jan t pakta q Serbia t dgjoj kshillat apo sugjerimet e ndrkombtarve; njlloj si ka
n fillim t viteve ‘90, me konfliktet e armatosura n Slloveni, Kroaci, Bosnj dhe Kosov. Pra, kur Serbia nuk sht trhequr prball luftrash, s’ka si t trhiqet n koh paqeje. Kjo ishte arsyeja, q qeveria serbe u mblodh n mnyr urgjente, menjher pas vendimit t GJND-s, dhe vendosi t shtonte prpjekjet diplomatike pr t penguar njohjen e mtejshme t pavarsis s Kosovs nga ato vende q ende nuk e kan
nj gj t till. N kuadr t ktij takimi u vendos q t drgohen diplomat n 55 nga kto vende pr t prcjell mesazhin e Presidentit Boris Tadi, sipas t cilit “Serbia do t vazhdoj t luftoj pr ta rimarr Kosovn, duke prdorur t gjitha mjetet ligjore dhe paqsore”. Faktikisht, Serbia ka 11 vjet q e ka humbur Kosovn, qkurse fushata e bombardimeve t NATO-s i dha fund vrasjes s shqiptarve etnik gjat lufts dyvjeare n kt rajon. Pas ktij momenti, humbja q mund t psoj Serbia, s’ka m lidhje me Kosovn por me Evropn. Ajo mund t humbas rrugn e integrimit evropian, q mund t ishte katastrofike pr t ardhmen e Serbis. Pak nga pak ajo do t filloj t humbas edhe aleatt e deritanishm, pasi askush, qoft edhe Greqia, m besnikja e saj n Ballkan, nuk mund t vazhdoj “t’i bjer murit me kok” pr Serbin. Fqinjt skeptik dhe mosnjohsit e deritanishm t shtetit t Kosovs nesr do t jen pashmangshmrisht m t pakt.
Sigurisht, serbt mund t justifikohen disi n qndrimin e tyre, por m t vshtir e kan ta bjn nj gj t till ato vende, t cilat i kan mbajtur iso Serbis deri tani, pavarsisht problemeve t brendshme q aludojn se mund t krijohen. Vendimi i GJND-s ishte kaq i qart, i argumentuar dhe specifik, saq nuk l vend pr spekulime apo referime nga t tjert. Ndrkoh, autoritetet kosovare, prve sanksionimit t s drejts ndrkombtare, kan fituar edhe t drejtn morale pr t intensifikuar prpjekjet diplomatike lidhur me njohjen e pavarsis s Kosovs edhe nga shtete t tjera. “Ne kemi prgatitur letra pr t krkuar njohjen e shtetit ton nga m shum vende dhe do t nisim drgimin e tyre me post, e-mail dhe faks, - tha zdhnsja e Ministris s Jashtme t Kosovs, Albana Beqiri. - Vendimi i gjykats ishte aq i qart sa tanim nuk ka arsye pse shteti yn t mos njihet m tej, n t gjith botn”, - prfundoi ajo.