Kur do të flitet me një zë në politikën e jashtme?

Shrbimi i ri diplomatik i Bashkimit Evropian, i cili pritet t jet plotsisht operacional n janar t vitit 2011, ka pr qllim q BE-ja t flas me nj z n shtjet e politiks s jashtme. Ish-Sekretari amerikan i Shtetit, Henry Kissinger, njher pati thn se nuk e kishte t qart se me k duhet t bisedonte n Evrop. Aktualisht, Bashkimi Evropian sht n prgatitje e sipr t nj shrbimi t ri diplomatik t prbashkt. Shrbimi i Aksionit t Jashtm Evropian, krijimi i t cilit ishte neni kryesor i Marrveshjes s Lisbons s vitit t kaluar, pritet q t jet i gatshm pr pun n fillim t vitit t ardhshm. Ai do t’i ket mijra diplomat n Bruksel dhe n misionet e BE-s n mbar botn. Por, derisa shrbimi i ri diplomatik ndoshta mund ta ndryshoj mnyrn e zbatimit t politiks s jashtme t BE-s, ai nuk do ta ndryshoj mnyrn se si formulohet politika e jashtme e BE-s. Vzhguesit thon se politika e jashtme e Bashkimit Evropian do t vazhdoj t mbetet prerogativ e qeverive t shteteve antare.

Ja se si e sheh kt shtje, analistja Klara O’Donnell, nga Qendra pr Reforma Evropiane n Londr: “Pr BE-n, q t jet e aft pr t qen aktore efektive e jashtme, nevojitet q t gjitha vendet antare t pajtohen pr nj shtje, qoft ajo se ka t bhet n Gjeorgji ose si t veprohet me Rusin... Duhet q shtetet antare t jen t gatshme q ta lejojn BE-n pr t folur n emr t tyre”, - thot O’Donnell. Por, Catherine Ashton, shefe e Politiks s Jashtme t BE-s dhe e shrbimit t ri q po krijohet, ka kmbngulur se ky grup i ri diplomatik do ta forcoj pozitn e BE-s n skenn botrore. Sipas saj, shrbimi i ri do t’i mundsoj BE-s prmbushjen e Marrveshjes s Lisbons, pr “ndrtimin e politiks s jashtme m t fuqishme dhe efektive t Bashkimit Evropian”. Megjithat, zonja Ashton nuk i ka komentuar problemet e vazhdueshme t ndarjeve ndrmjet antarve t BE-s, kur shqyrtohen raportet me fuqit ndrkombtare, si sht Rusia, ose pr qndrimet e ndryshme lidhur me Kosovn. Analisti Janis Emanuelidis, nga Qendra pr Politik Evropiane n Bruksel, thot se shtetet antare nuk do t heqin dor nga sovraniteti i tyre ekskluziv pr vendime n politikn e jashtme. “Elementet q n t kaluarn n mas t madhe jan udhhequr nga Komisioni Evropian, do t jen m afr elementeve, q n t kaluarn ishin udhhequr nga shtetet antare. Prandaj, gjrat do t jen m t prbashkta, por kjo nuk do t thot se ato do t lvizin nga kompetencat e vendeve antare te BE-ja”, - thot Emanuelidis.