Ditë historike për Gjermaninë - Si u vendos 20 vjet më parë bashkimi i RDGJ me RFGJ?

Një datë e shënuar në historinë gjermane të pasluftës: më 23 gusht 1990, pas katër dekadash të ndarjes, Kuvendi Popullor në Berlinin lindor vendosi bashkimin e RDGJ-së me RFGJ-në që do të hynte në fuqi më 3 tetor 1990
„Parlamenti sapo vendosi as më shumë e as më pak veçse fundin e RDGJ-së (Republika Demokratike e Gjermanisë) më 3 tetor 1990." - deklaron Gregor Gysi, kryetar i grupit të partisë PDS (partia e socializmit demokratik), pasuese e SED-së (partia e bashkuar socialiste)– më 23.8.1990. Me këtë deklaratë të çudtishme dhënë padëshirë ai përmblodhi atë që sapo kishte vendosur Kuvendi Popullor i RDGJ-së gjatë një seance dramatike natën: RDGJ futet brenda hapësirës së verpimit të ligjit themelor të RFGJ-së (Republika Federale e Gjermanisë). Vendimi duhej të hynte në fuqi më 3 tetor 1990.

Në ditët më parë nuk kishte kaluar asnjë seancë, në të cilën deputetët të mos kishin kërkuar futjen e menjëhershme të RDGJ-së në RFGJ. Bashkimi i shpejtë është shprehje e vullnetit të popullsisë së RDGJ-së dhe arësyeja e vetme, përse u zgjodh parlamenti në mars 1990 . Në këtë situatë kryeministri Lothar de Maizière ndërmerr incitiativën: „Unë kërkova pas seancës së rregult pasditen e 22 gushtit, që po sot të vazhdojmë me një seancë të jashtëzakonshme: pika e vetme e rendit të ditës është përcaktimi i datës së bashkimit të Gjermanisë.“
Jo të gjithë janë dakord ka edhe deputetë që duan të ruajnë inetresat
Por ka edhe parlamentarë, të cilët mendojnë, se ritmi është shumë i shpejtë. Ata kanë frikë nga shitja e interesave të RDGJ-së. Ndër ta bën pjesë edhe Wolfgang Ullmann, në muajt e fundit të regjimit të SED-së ai është ministër pa një sferë të caktuar veprimi. Ai përfaqëson në kuvend Aleancën 90-të dhe punon për projektkushtetutën e re të RDGJ-së, përmes së cilës synon që të shpëtojë sa më shumë të jetë e mundur nga arritjet e fundit të RDGJ-së socialiste. Më 22 gusht 1990 ai përpiqet ta ndalojë Lothar de Maizière.

Bildunterschrift: Kuvendi Popullor i RDGJ-së

Lothar de Maizière: „ Zëvendëspresidenti Wolfgang Ullmann erdhi tek unë dhe më tha, se ai tani po shkon tek Prokurori i Përgjithshëm i RDGJ-ës dhe do të ngrejë padi penale kundër meje për tradhëti të lartë. Më pas u mblodh presidiumi. Reinhard Höppner i SPD (partia socialdemokarte) drejtonte seancën dhe më pyeti, nëse unë dua t' i përmbahem kërkesës që kisha parashtruar. Unë iu përgjigja: unë nuk i shtroj kërkesat në Kuvendin Popullor për t' i tërhequr ato sërish. “
Fundi i bisedimeve "dy plus katër" dhe 3 tetori si dita e bashkimit
Në seancën pasuese tashmë nuk shtrohet çështja nëse RDGJ-ja në bazën të nenit 23 të ligjit themelor gjermano-perëndimor do të shpallë bashkimin, por shtrohet vetëm çështja se kur do të ndodhë kjo. Data 14 tetor e propozuar nga kryeministri, dita e zgjedhjeve të parlamenteve të landeve në RDGJ, refuzohet nga të gjitha grupet parlamentare. Përveç partisë së socializmit demokratik askush më nuk do ta përjetojë më 7 tetor 41 vjetorin e RDGJ-së. Propozimi vendimtar vjen prej Wolfgang Thierse, i cili përfaqëson në kuvend socialddemokratët. Ai propozon një datë që te jetë menjëherë pas fundit të bisedimeve „dy plus katër“ (shën. i përkth. kështu quhet marrëveshja shtetërore për rregullimin e raporteve midis dy Gjermanive në prani të SHBA-së, Britanisë së Madhe, Francës dhe Bashkimit Sovjetik).
Këto bisedime do të përfundonin në Moskë më 12 shtator me një ceremoni festive. Në një konferencë të ministrave të jashtëm të KSBE-së (Konferenca për Sigurinë dhe Bashkëpunimin në Evropë, sot OSBE) më 1 tetor 1990 në Nju Jork përfaqësuesit e fuqive fituese aleate të Luftës së Dytë Botërore do të dorëzonin të drejtat e tyre të pushtimit dhe do të miratonin sovranitetin e pakufizuar të Gjermanisë. Kësisoj ishte gjetur data për ribashkimin: 3 tetor 1990.
Lothar de Maizière: „Unë pata më pas një bisedë me Rainer Ortlepp, kryetarin e grupit të liberalëve. Unë i them, konferenca e ministrave të jashtëm më 1 tetor zhvillohet në Nju Jork dhe atje merr pjesë z. Hans-Dietrich Genscher. Më 2 tetor ai ende nuk do të jetë kthyer, nëse mbrëmjen e një dite më parë zhvillohen bisedimet dhe përveç kësaj kemi edhe ndryshimin e orës. Gjatë natës ata telefonuan me Hans Dietrich Genscher-in dhe ai ua konfirmoi këtë. Si rrjedhojë ne ramë dakord për 3 tetorin 1990.“
Deputetët bëjnë realitet dëshirën e popullit
Vepra tashmë është e realizuar, parlamentarët vunë në jetë vullnetin e popullit dhe hapën rrugën për ribashkimin - 28 vjet pas ndërtimit të murit të Berlinit. Qeveria gjermano-perëndimore në Bon mbajti qëndrim të rezervuar ndaj këtij procesi diskutimi, ndonëse sot ndonjëherë tingëllon disi ndryshe. Lothar de Maizière: „Unë me rastin e 80 vjetorit të linjdes së Helmuth Kohl-it kam lexuar, se ai me vetëdije do të kishte zgjedhur 3 tetorin, sepse ai e dëshironte një ditë feste kombëtare në një stinë të butë. Por unë u befasova prej kësaj sepse në fakt Helmuth Kohl s' ka të bëjë absolutisht fare me 3 tetorin. Eshtë e saktë, që ai një herë ka lënë të nënkuptohet, se do të dëshironte një dite feste kombëtare, që të mos qëllonte në kohë me shira. Por po të ishte kështu ai mund t' i përmbahej 17 korrikut, kjo ka qenë gjithmonë një ditë plazhi për qytetarët e RFGJ-së."

13 gusht 1961 - Muri që e ndau Berlinin për gati 30 vjet

Autor : Nina Verkhäuser

Në kujtim të viktimave të regjimit të Republikës Demokratike të Gjermanisë (RDGJ), u vendosën kurora me lule në përmendoren në rrugën "Bernauer Straße". Në kujtim të rripit të vdekjes, zonës midis dy kufijve u ndezën qirinj. Në kujtim të kujtim të viktimës së fundit të vrarë në kufi, Chriss Guefroyy, një rrugë do të marrë emrin e tij. 20 vjeçari Guefroyy, ka qenë viktima e fundit që u vra më 1989 në Berlin nga ushtarët e RDGJ-së. Më 13 gusht 1961, udhëheqja e RDGJ-së filloi me ndërtimin e murit. Ndarja gjermano- gjermane zgjati 28 vjet. Sipas të dhënave të qendrës për studimet historike në Pocdam, nga viti 1961 deri në vitin 1989, u ranë në Murin e Berlinit 136 vetë.
Si dhe pse u ndërtua Muri i Berlinit
Në fillim të gushtit të vitit 1961 në Moskë u takuan udhëheqësit e atëhershëm të partive komuniste të Bllokut Lindor. Ata vendosën mbylljen e kufirit mes Gjermanisë Lindore dhe asaj Perëndimore.
Më 12 gusht 1961, Valter Ulbriht, kryetar i shtetit i RDGJ nënshkroi urdhërat për mbylljen e kufirit. Më 13 gusht, ushtria, policia dhe trupat luftarake nisën të ndërtojnë Murin e Berlinit.
Një mëngjes i mjegullt gushti në Bernauer Straße. Një tramvaj ecën qetë nëpër shina dhe zhurma e ndërtimit përzihet me tingëllimën e këmbanave të kishës. Dy turistë me çanta të mëdha shpine ecin rrugës përpjetë, në duar kanë një gidë udhëtimi. Më parë, muri kalonte mes për mes Bernauer Strasse, sot atje ndodhet vetëm një pjesë e këtij muri, e madhe dhe ngjyrë gri.

Si përkujtohet ndërtimi i murit

Vizitorëve nuk u duhet shumë fantazi për ta spostuar përfytyrimin e tyre në kohën e ndarjes: "Mua po më dridhen gjunjët dhe nuk jam në gjendje të flas. Jam i shokuar" Të ngjeshur me njëri-tjetrin qëndrojnë turistët në platformën - verandë të qendrës përkujtimore dhe vështrojnë nga sipër pjesët që kanë mbetur nga sistemi i gjerë i mbrojtjes së kufirit. Më të rinjtë e shohin për herë të parë murin, të vjetrit lidhin me të një pjesë të biografisë: "Më kujtohet mirë pamjet me ushtarin, që kërcen aty mbi telin me gjemba, në kohën e ndërtimit të murit nga Lindja për në Perëndim. Dhe gjithmonë dëgjoje lajmet se atje është vrarë dikush. Ishte e vështirë të pranoje përfytyrimin se këta ishin bashkëatdhetarë, gjermanë, që shtinin kundër njëri-tjetrit."
Sabrina 16 vjeçare ka zbritur nga kulla e vëzhgimit dhe po shikon ekspozitën-filma, fotografi dhe dokumenta tonikë për ndërtimin e murit. Kur muri u rrëzua, Sabrina ende nuk kishte lindur. Tani nxënësja përpiqet ta përfytyrojë Berlinin si qytet të ndarë dhe kjo i fut frikën: "Po të përpiqeshe të kaloje aty matanë, të vrisnin, njerëzit nuk jetonin dot si donin dhe ishin të detyruar të qëndronin aty."
Gjurmët e murit sot
Shumica e turistëve çuditen që prej murit ka mbetur kaq pak dhe kërkojnë gjurmë dhe pjesë të mbetura në qytet. Për fat të mirë, thotë historiania Gabriele Camphausen nga "Shoqata Muri i Berlinit".
"Nuk ishin vetëm turistët e huaj, që me pyetjet e tyre këmbëngulëse: ku mund ta shoh Murin? i zgjuan politikanët berlinezë dhe ata federalë. Një gjë duhet thënë: në vitet 90-të, nga ana e politikës interesi ishte tepër i vogël, për të ndërmarrë ndonjë iniciativë për sqarimin e historisë së Murit të Berlinit"
Kur më 1989 Muri i Berlinit u hap dhe pak më vonë u rrëzua, pasoi një periudhë e distancimit ndaj këtij kapitulli të dhembshëm të historisë gjermane të pasluftës. Asgjë nuk duhet ta turbullonte gëzimin për ribashkimin e sapofituar. Ky është një shkak se pse në Berlin kanë mbetur në kaq pak vende pjesë të Murit të Berlinit. Në shumë pjesë të qytetit, vendin ku ka kaluar Muri ta tregon vetëm një vijë e shënuar në tokë. Por ajo që ka rëndësi nuk janë vetëm betoni dhe telat me gjemba, thotë Gabriele Camhausen, por perceptimi i historisë së Murit: "Besoj se ne, sa më shumë kohë të kalojë, hapin në mendjet tona dyer të reja, dritare të reja. Krijohen hapësira krejt të reja pyetjesh. Qoftë edhe për hir të faktit, sepse brezat që vijnë nuk preken më drejpërdrejt personalisht. Kjo do të thotë se ata nuk i kanë më pozicionime të caktuara. Ata bëjnë pyetje që neve as na shkojnë në mendje ose të cilat për ne janë edhe pak të tabuizuara."
Ndoshta ka të bëjë edhe me këto aspekte, që Senati i Berlinit tani vendosi që ta zgjerojë dhe ta riorganizojë qendrën e vogël, por tepër atraktive për vizitorët në Bernauer Straße- 46 vjet pas ndërtimit të Murit të Berlinit dhe 18 vjet pas rrëzimit të tij.

24 Gusht 2010