Don Kishoti në Bruksel
Masat e marra në samitin e 30 janarit shërbejnë vetëm për të riparuar gabimet e samiteve të mëparshme. Stimuli për rritjen ekziston vetëm në letër, për të maskuar fiksimin ndaj ashpërsisë
“Udhëheqësit europianë shpenzojnë pjesën më të madhe të samiteve për të riparuar gabimet e bëra gjatë samitit të mëparshëm”, pëshpërit një figurë udhëheqëse në politikën e BE-së. Dje, me kotësinë e diskutimeve të pafundme rreth Greqisë, Portugalisë ose për madhësinë e fondit të shpëtimit, u tregua se sa e vështirë është të bësh hapa mbrapa.
Vështirësia e liderëve europianë është e qartë që kur Merkel dhe Sarkozy kanë frikë nga mundësia e dështimit të një shteti anëtar (Deauville, 19 tetor 2010), e shmangur deri tani nga prerja e borxhit (rënie në vlerën e obligacioneve) të dhënë nga huadhënësit privatë. Mbledhja e fshehtë ka treguar edhe një herë vendosmërinë e saj, duke i ndezur dritën e gjelbër një Pakti Stabiliteti dhe duke adoptuar një plan për rritjen ekonomike, që nuk ngjan aspak me një plan. Pra, me fjalë të tjera, një shaka? Apo ndoshta jo?
Le të pranojmë se traktati është i nevojshëm për të vendosur disiplinën në vendet e eurozonës dhe të hapë rrugën për masa të mëtejshme për nxitjen e rritjes, por kjo nuk është e lehtë: Vetë Parlamenti Europian ka shprehur "dyshime për nevojën" e marrëveshjes (Rezolutën e 18 janar), dhe Wolfgang Munchau e quajti atë "të panevojshme" në Financial Times. Sipas gazetarit, dispozitat e Traktatit mund të adoptohen pas procesit normal legjislativ dhe marrëveshja e re do të "stimulojë" politikat kufizuese në favor të recesionit.
Le të supozojmë se Parlamenti dhe Munchau gabohen dhe që është me të vërtetë e nevojshme nënshkrimi i një dokument me titull pompoz të "Traktatit të stabilitetit, koordinimit dhe qeverisjes në bashkimin ekonomik dhe monetar". Problemi është se traktati merret vetëm me konceptin e "stabilitetit", që është disiplinë fiskale. Po pjesa tjetër?
Vetëm neni 9 (nё një total prej 16) fton për "nxitjen e rritjes ekonomike" dhe kërkon nënshkruesit të marrin "masat e nevojshme", pa ofruar ide konkrete se cilat duhet të jenë. Gjithashtu, mungon çdo referencë ndaj masave të detyrueshme për rritje, me ndonjë dënim për ata që nuk i respektojnë ato dhe të mundësisë për t’u përgjigjur për dështimet para Gjykatës së Luksemburgut.
Përsa i përket reduktimit të deficitit, kjo është specifikuar në milimetra: detyrimet, gjobat dhe ankesat. Këtu gjendet mashtrimi: Po na e shesin traktatin si një mjet për të zhvilluar dy polet e politikës ekonomike, por në fakt teksti fokusohet në vetëm njërin prej tyre.
Kjo nuk është e gjitha. Versioni i pestë i tekstit, ai i mbledhjes së fshehtë, është edhe më i shtrembëruar se i fundit. Prekjet përfundimtare nuk janë vendimtare për përmbajtjen e tyre, por sepse bizantizmi i tyre tregon se deri në çfarë mase redaktorët e tekstit kanë dalë tashmë jashtë vetes: Siç luftonte Don Kishoti i çmendur me mullinjtë e erës (domethënë mënyrat më të pakuptueshme që shkaktojnë deficitin dhe shmangin gjobat).
Njerëzit e thjeshtë kanë nevojë të dinë se një nga ndryshimet e reja lejon çdo qeveri të ndjekë një shtet tjetër, në qoftë se Komisioni abstenon. Ndoshta teksti është i nevojshëm, i dashur Wolfgang, por ai do të jetë i kotë. Në historinë europiane, në fakt, të gjitha iniciativat e ndërmarra për të zvogëluar dhe kufizuar fuqinë e institucioneve të Komunitetit (nga axhenda e Lisbonës e vitit 2000 tek rebelimi i Parisit dhe Berlinit për të shmangur sanksionet e Brukselit për mosrespektim të Paktit të Stabilitetit të vitit 2003), kanë rezultuar në një stallë të vërtetë.
Të gërryesh fundin – Një tjetër lehtësim i kotë është "Deklarata" për ringjalljen e rritjes ekonomike. Kjo çështje torturon kutërbimin franko-gjerman, i fundit që kupton se në qoftë se GDP-ja bie, nuk është e mundur për të shlyer borxhin, nga takimi bilateral më 9 janar, kur për herë të parë propozuan për të kombinuar vitaminat me pjesën tjetër. .
Megjithatë, që atëherë Merkozy, Komisioni dhe Këshilli kanë përdorur teknika joefikase. E para konsiston në gërryerjen e fundit të fuçisë (si në axhendën e Lisbonës) dhe në ri-gjetjen e qëllimeve fisnike dhe të projekteve të braktisura: punësimit së të rinjve dhe financimit për ndërmarrjet e vogla dhe të mesme. E dyta është përmbledhja e buxhetit të Komunitetit për shpenzimet e riorganizimit. Problemi është se paratë e marra, ose ato që nuk janë shpenzuar në të kaluarën, ose nuk janё kthyer në qeveri, çuan në mjerimin e 30 milionë njerëzve.
Përsa i përket riorganizimit të 82 miliardë eurove në fondet strukturore dhe të mbetjeve të kohezionit për dy vitet e fundit (2012-2013) të planit shtatë-vjeçar të perspektivës financiare, ideja është e nxituar për momentin dhe në çdo rast mashtruese. Fondet, në fakt, janë për projektet që mbështesin rritje të tilla si: autostradat, shkollat dhe impiantet e trajtimit të ujit. Ndër të tjera, që nga ditët e Strategjisë për përdorim (procesi i Luksemburgut në vitin 1997), nuk është përdorur as edhe një euro e vetme për projektet që krijojnë punësim. Me pak fjalë, nuk ka para. Nuk mbetet gjë tjetër, veçse marifetet.