Edi Rama: Bojkoti do të vazhdojë, mandatet e deputetëve nuk do të digjen

 
 
“Ne kemi zgjedhur që ta bojkotojmë parlamentin, jo si shprehje e një dëshire apo një vizioni për të bërë politikë, por si të vetmen rrugë për të mbajtur fokusin te çështja e transparencës së zgjedhjeve”-tha Rama
 
Kryetari socialist Edi Rama tregoi vendosmëri mbrëmë për të mos u tërhequr nga kërkesa për hetimin e plotë të zgjedhjeve të 28 qershorit duke iu përmbajtur çështjes themelore, hapjes së kutive të votimit, rrjedhimisht duke vazhduar bojkotin e Kuvendit. Rama foli për “Zërin e Amerikës”. Ai tha gjithashtu se mandatet e deputetëve socialsitë nuk do të zhvlerësohen.
 
 
“Zëri i Amerikës”: Zoti Rama, po e filloj intervistën me një zhvillim të fundit në Shqipëri. Gjykata Kushtetuese ka marrë një vendim lidhur me marrëveshjen ujore të Shqipërisë me Greqinë. Sipas njoftimeve të para të shtypit, marrëveshja është rrëzuar, por ende nuk dihen argumentet e Gjykatës. Do të ishim të interesuar për reagimin tuaj lidhur me këtë ...?
“Reagimi i parë që vjen ndër mend është keqardhja e thellë për katandisjen e qeverisjes në Shqipëri në një instrument të errët, i cili vepron për fat të keq, në kundërshtim me interesat e publikut, dhe në këtë rast me interesa akoma më të mëdha. Arsyeja pse ne iu adresuam Gjykatës Kushtetuese ishte për t'i dhënë mundësi mendimit të lirë, të bazuar në një ekspertizë të thellë, dhe për ta larguar këtë çështje shumë të nxehtë që me të drejtë provokoi ndjeshmërinë e mbarë publikut shqiptarë nga tryeza e debatit politikë, të vetëdijshëm se bëhet fjalë për një marrëveshje, e cila duhet mes Shqipërisë dhe Greqisë, marrëveshje mes dy vendesh jo vetëm fqinjë, por edhe vendesh mike, por njëkohësisht dhe shumë të shqetësuar për faktin se ky instrument i domosdoshëm për mbarëvajtjen e punëve mes dy vendeve, rezultonte nga shqetësimet e ngritura si një instrument jashtë kontrollit të Kushtetutës dhe ligjit”.
-Zoti Rama, le të ndalemi te qëndrimi i Partisë Socialiste që pas zgjedhjeve. Po bëhen gati 5 muaj që socialistët po bojkotojnë parlamentin. Cili është vlerësimi juaj, a mendoni se bojkoti i ka realizuar apo po i realizon synimet e tij?
“Bojkoti i parlamentit nga ana jonë nuk është asgjë tjetër, veçse  shprehja e një krize të thellë të demokracisë. Ne kemi zgjedhur që ta bojkotojmë parlamentin, jo si shprehje e një dëshire apo një vizioni për të bërë politikë, por si të vetmen rrugë për të mbajtur fokusin te çështja e transparencës së zgjedhjeve, pa të cilën askush në Shqipëri nuk ka garanci se zgjedhjet e ardhshme nuk do të jenë një kopje akoma më e shëmtuar, madje e zgjedhjeve të shkuara të cilat në këndvështrimin tonë ishin jashtë standardeve që meriton populli shqiptar për të zgjedhur lirisht përfaqësuesit e tij dhe në asnjë mënyrë nuk duhet të përsëriten”.
-Ju jeni shprehur se Partia Socialiste e ka pranuar rezultatin e zgjedhjeve, por nga ana tjetër ajo konteston legjitimitetin e tyre. Kjo thënie tingëllon si kontradiktore...
“Aspak”!
-A mund të na e sqaroni këtë”
“Aspak! Kjo është thjesht shprehje e një të vërtete që ka të bëjë nga njëra anë me faktin se, pavarësisht se ne kemi qenë dhe jemi të bindur për padrejtësinë e vendimit të gjykatës, vendimi i gjykatës është një vendim i cili nuk mund të rrëzohet, përveçse përmes gjykatës, dhe në kushtet kur procesi në rrugë gjyqësore është ezauruar, rezultati i zgjedhjeve është legal. Pra, ne e pranojmë si të tillë, sepse kemi pranuar sistemin demokratik si të vetmin sistem ku ne mund të jetojmë, por nga ana tjetër ne jemi absolutisht të bindur se është i domosdoshëm një hetim i gjithë procesit zgjedhor jo për të ndryshuar rezultatin, as për të rrëzuar vendimin e gjykatës i cili po e përsëris merret si i mirëqenë, por për t'i prerë rrugën përsëritjes së farsës së zgjedhjeve të 28 qershorit, në procesin e ardhshëm zgjedhor, kurdo që të jetë ai. Transparenca e plotë e procesit zgjedhor, duke filluar nga hapja e kutive të votimit, për të nxjerrë në dritën e diellit gjithçka kanë ato kuti, si dhe vërtetësinë e këtij procesi, është një parakusht për të garantuar fundin e një tradite të shëmtuar zgjedhjesh të deformuara dhe të kontestuara...”
-Sa pritet të vazhdojë bojkoti?
“Deri kur të realizohen qëllimet që na kanë shtyrë të refuzojmë të marrim pjesë në një parlamenti, i cili sipas nesh, duhet të rifitojë legjitimitetin, duke u rikthyer në arenën e ballafaqimit politik përpara syve të gjykatësit popull, i cili me votë vendos se kush fiton, kush duhet të qeverisë, kush humbë dhe kush duhet të qëndrojë në opozitë.  Në rast se vota e popullit humbet vlerën, vetë parlamenti nuk ka asnjë vlerë”.
-Ju keni thënë se mandatet e deputetëve socialistë nuk do të digjen. A ekziston mundësia e hyrjes së Partisë Socialiste në parlament për të bërë betimin..? Teorikisht, a ekziston kjo mundësi? E përjashtoni ju nga skema juaj e mosdjegies së mandateve?
“Unë kam thënë se mandatet nuk do të digjen, dhe sesi kjo do të ndodhë ka pak rëndësi, rëndësi ka që bojkoti i parlamentit nuk do të ndërpritet deri në realizimin e qëllimeve tona dhe në arritjen e objektivit madhor, që Shqipëria të mos ketë më zgjedhje  maskaradë si ato të 28 qershorit”.
-Në rast të ngërçeve apo bllokimeve politike, ka gjithmonë një palë, e cila hedh hapin e parë drejt konsensusit dhe përgjithësisht kjo palë fiton në planin moral. A jeni ju i përgatitur të hidhni hapin e parë për të arritur konsensusin, pra që PS të kthehet në parlament?
“Ne në planin moral kemi qenë dhe mbetemi të fituar, sepse gjithmonë kemi vënë interesat e vendit dhe cilësinë e demokracisë në Shqipëri, mbi interesat e pjesshme të forcës politike apo llogaritë personale të ditës. Në këtë aspekt dëshiroj ta ritheksoj që, megjithëse jemi të pazgjedhur, edhe pse i kemi fituar zgjedhjet, për shkak të manipulimit elektoral, megjithëse e konsiderojmë moshapjen e kutive të votimit një shkelje flagrante të një ligji të votuar konsensualisht, pasi është shkruar konsensualisht, megjithëse e konsiderojmë vendimin e gjykatës së padrejtë, ne kemi pranuar se rezultati i zgjedhjeve është ai që ka dhënë gjykata, dhe e kemi hedhur hapin tonë duke thënë: “...Dakord zotërinj, edhe pse populli nuk iu ka dhënë votën për të qeverisur, qeverisni, sepse procesi ligjor në fund iu dha mandatet për të qeverisur, plus mashtrimi i madh publik i Ilir Metës e plotësoi këtë farsë, por nga ana tjetër, ne refuzojmë t'i nënshtrohemi logjikës që ju kërkoni të impononi, sipas së cilës në Shqipëri do të fitojë ai që numëron, dhe jo ai që voton, pra vullneti i popullit”.
-Dua t'ju pyes në lidhje me hapjen e kutive të votimit, si e parashikoni ju, në çfarë hapash do të kalojë ky proces. Në fund të fundit, kush do t'i hapë këto kuti, cilat kuti do të hapen, a do të përcaktoni ju se cilat duhet të hapen?
“Nuk asnjë rëndësi! Rëndësi ka parimi i garantimit të transparencës në funksion të një hetimi, i cili si çdo hetim parlamentar, duhet të na japë dy konkluzione: a ka pasur apo jo deformim të procesit dhe shkelje të ligjit, dhe në rast se po, u kalohet organeve kompetente për shqyrtim kjo shkelje, dhe nga ana tjetër çfarë masash duhen marrë për ta përmirësuar procesin legjislativ. Këto janë dy gjërat që ne duam të arrijmë. Pra, një autopsi e zgjedhjeve të vdekura, për mos të lejuar që zgjedhjet e ardhshme të vdesin nga e njëjta sëmundje”.
-A mund t'i arrini këtë synime dhe këto kërkesa përmes negociatave?
“Ne e kemi thënë dhe e përsërisim që për ne dialogu është instrumenti i politikës së mirëkuptimit. Por për sa kohë nuk ka vullnet për dialog dhe mirëkuptim, atëherë me patjetër ka edhe të tjerë instrumente që demokracia i njeh, ndër të cilët është edhe instrumenti i protestës popullore që në javët e ardhme do të njohë përshkallëzime të reja, për faktin se një popull i tërë nuk mund t'i nënshtrohet arbitraritetit, shkeljes së ligjit dhe deformimit të vullnetit të tij për një periudhë madje të pacaktuar, siç është periudha që kemi përpara, ku na presin të tjera zgjedhje dhe ku nuk kemi më asnjë garanci se ajo që shkruhet në ligj zbatohet në realitet”.
-Në qoftë se më lejoni t'ju sjell në vëmendje një shembull nga Shtetet e Bashkuara, në një rast po kaq të kontestuar elektoral që ndodhi këtu në vitin 2000. Gjykata e Lartë amerikane mori vendimin e saj, sipas të cilit, kandidati i atëhershëm Al Gor u tërhoq, pranoi rezultatin, dhe kandidati tjetër, z. Bush, u bë president. Më pas, votat e kontestuara në Florida u hapën dhe u gjykuan nga shtypi, shoqëria civile për efekte transparence në bazë të lirisë së informacionit...
“Madje ai proces nxori edhe dy rezultate. Në rast se do të ishin hapur vetëm kutitë që kërkonte kandidati Al Gor, do të kishte fituar presidenti Bush, në rast se do të ishin hapur të gjitha kutitë, do të kishte fituar kandidati Al Gor. Asgjë nuk ndryshoi në kuptimin e rezultatit, por shumëçka ndryshoi në procesin legjislativ për përmirësimin e kushteve për bërjen e zgjedhjeve në Florida dhe përtej Floridës. Ky është shembulli tipik që tregon pse nuk asnjë kundërshti të brendshme në kërkesën tonë. Ne rezultatin e konsiderojmë si shprehje të një procesi legal, pra nuk kërkojmë marrjen e pushtetit në tavolinë, as rishpërndarje të mandateve nga ky proces transparence, por kërkojmë transparencë në funksion të garantimit të zgjedhjeve të ardhshme”.
-Po transparencën nuk mund ta kërkoni ta bëni ju që jeni palë në zgjedhje, por një palë e tretë, siç ndodhi në Shtetet e Bashkuara...
“Ne këtë transparencë kërkojmë ta bëjmë duke qenë palë, por jo e vetmja palë, së bashku me palën tjetër në qeveri, së bashku me shoqërinë civile nëse është e interesuar që të marrë pjesë, dhe nën monitorimin e partnerëve ndërkombëtarë”.
-Këtu futeni në një rreth vicioz. Ju kërkoni që ta bëni këtë, por në parlament nuk shkoni. Si mund të dilet nga ky ngërç?
“Ne jemi gati të shkojmë në parlament, qysh nesër, në rast se qeveria është e gatshme të pranojë publikisht se nuk ka ndërmend ta kufizojë objektin e hetimit. Pra, se është e gatshme të përfshijë edhe hapjen e kutive në këtë objekt të hetimit. Kërkojmë një marrëveshje të negociuar paraprakisht me dialog, për t'i hapur rrugë një procesi transparence, nga i cili do të fitojë në radhë të parë populli shqiptar dhe pastaj pa dyshim do të fitojë ligji dhe do të fitojnë zgjedhjet e ardhshme, pavarësisht se kush do të jetë fituesi në fund të tyre.”
-Do t'i kthehem edhe një herë fjalës tuaj për mosdjegien e mandateve. Si do t'ju përgjigjeshit juve atyre deputetëve socialistë që kanë gjithë këto muaj që nuk po marrin rrogën. A do ta pranonit ju edhe një herë teorikisht, bërjen e betimit dhe bojkoti mund të vazhdojë dhe duke bërë betimin apo jo?
“Kjo nuk ka pasur nevojë për përgjigje, sepse deputetët socialistë kanë marrë përsipër një përgjegjësi, e cila është një përgjegjësi morale dhe qytetare, për të përfaqësuar gjithë atë popull opozitar, i cili erdhi në bulevardin "Dëshmorët e Kombit", në një masë 100 mijëshe dhe do të dalë përsëri në bulevardin "Dëshmorët e Kombit", e ndoshta dhe më i shumtë në numër, dhe sigurisht nga ana tjetër këtu kemi të bëjmë përsëri me një telenovelë, e cila është inspiruar dhe sponsorizuar nga Sali Berisha, me ndihmën e Ilir Metës, me ndihmën e Fatos Nanos nga mbrapa kuintave, me ndihmën e një pjese dërrmuese të organeve të shtypit që e kanë bastarduar misionin e tyre, për ta kthyer këtë histori, në një histori u dogjën - s'u dogjën mandatet, ndërkohë që çështja e mandateve është një çështje e cila në radhë të parë nuk ka të bëjë fare me vullnete jashtë vullnetit të popullit opozitar, ato janë mandatet e popullit opozitar, nuk janë më shumë, por janë më pak çfarë populli i ka dhënë me votë Partisë Socialiste, ato mandate nuk do të digjen, modalitetet janë një çështje krejt e parëndësishme, ndërkohë që ajo që mbetet e rëndësishme është thelbi i çështjes”.