Eksportet, amortizatorët e ekonomisë
Dyfishimi i eksporteve ka nxitur investimet dhe ka rigjallëruar ekonominë
Produktet shqiptare gjithnj e m shum po bhen t pranishme n tregjet ndrkombtare e pr m tepr n ato t Evrops Perndimore. Kjo thithje e produkteve “Made in Albania” nga tregu ndrkombtar sht kthyer n nj amortizator t ekonomis shqiptare, pasi t ardhurat e siguruara nga eksportet jan rritur ndjeshm, duke ndryshuar edhe raportet e deficitit tregtar. Muajt e par t vitit 2010 tregojn nj dyfishim n nivelin e eksporteve, q tregon nga ana tjetr nj zhvillim n sektor t rndsishm t ekonomis vendit. Rritja e eksporteve n nj koh kur n vende t tjera t rajonit kriza globale dha ndikimin e saj, sht kthyer pr ekonomin shqiptare n nj amortizator t fuqishm q ka ruajtur parametrat ekonomik t vendit dhe q kan qasje drejt nj rritjeje m t lart. Shifrat e eksporteve t publikuara nga INSTAT-i, n interpretimin e specialistve t ekonomis, tregojn rigjallrim t ekonomis shqiptare. N deklarimet e tyre publike pr treguesit e eksporteve dhe parametrat makroekonomik, kshilltarja pran Kryeministrit, Suzana Guxholli, dhe eksperti Ardian Civici duket se ndajn t njjtin opinion lidhur me rndsin e rritjes s eksporteve n 4 dhe 5-mujorin e par 2010, kur thon se rritja e eksporteve ka rigjallruar ekonomin, duke u dhn nxitje investimeve. Guxholli thot se rritja e eksporteve n kohn e krizs, gati e dyfishuar, sht shembull i faktit se ekonomia shqiptare po rimerr frymmarrje, po zgjerohet, po rigjallrohet pr t arritur ato ritme t larta q kishte para krizs. Rritja e eksporteve tregon se produktet shqiptare n tregun e huaj jan t krkuara. Ndrsa shton se n muajt n vazhdim ka nj prirje rritjeje t ekonomis si rezultat i t ardhurave q do t vijn nga industria e turizmit.
Po kshtu, edhe eksperti i ekonomis, Ardian Civici, thot se shifrat e fundit t katrmujorit tregojn se ka nj rritje t eksporteve dhe nj rikthim t ksaj tendence drejt pozitivitetit dhe fakti se jan rritur importet, por jan rritur edhe eksportet n mnyr t veant, dshmon pr nj rigjallrim t ekonomis shqiptare. Pr 5-mujorin e ktij viti, eksportet llogariten 85%, m t larta me 72.8 miliard lek, ndrkoh 5-mujori i vitit t kaluar ishte 39.3 miliard lek.
Rritja e ndjeshme e eksporteve sht nj lajm i mir pr ekonomin shqiptare, pasi tregon pr rritjen e prodhimit vendas dhe konkurrueshmrin e tij n tregjet e huaja. Gjat muajit maj, krahas eksporteve, rritje kan shnuar edhe importet. Por, ritmet m t shpejta t rritjes s eksporteve kan uar n nj reduktim t deficitit tregtar. N fund t majit, ky tregues arriti vlern e 23.7 miliard lekve. N maj u importuan 41.4 miliard lek mallra, me rritje 8.4 pr qind n krahasim me prillin 2010 dhe rritje 10 pr qind n krahasim me majin 2009. Deficiti tregtar i ktij muaji sht 23.7 miliard lek, duke shnuar nj ulje prej 7.6 pr qind krahasuar me muajin paraardhs dhe nj ulje prej 19.2 pr qind krahasuar me majin 2009. Shqipria realizon pjesn drrmuese t shkmbimeve tregtare me vendet evropiane. Sipas t dhnave t Institutit t Statistikave, gjat muajit maj t ktij viti, 62 pr qind e totalit t tregtis u krye me Bashkimin Evropian. Partnert kryesor tregtar vazhdojn t jen Italia dhe Greqia. Me Italin realizohet 39.8 pr qind e eksporteve dhe 27.9 pr qind e importeve, kurse me Greqin, eksporti sht 5.3 pr qind dhe importi 10.9 pr qind. Disa nga partnert tan tregtar, me t cilt eksporti dhe importi sht rritur, jan: pr eksportin, Austria, Gjermania, Greqia, Maqedonia, Turqia etj. dhe pr importin: Gjermania, Italia, Kina, Spanja, SHBA-t etj. Gjat muajit maj, rritje ka shnuar edhe importi i mallrave me akciz, t njohura ndryshe si mallrat e luksit, ku prfshihen karburantet, cigaret, pijet alkoolike, birra, kafja etj.