Elizabeth Bathory, misteri i konteshës gjakpirëse të Hungarisë

Ajo çka është e vërtetuar për të, ishte se viktimat e saj ishin shpesh fshatare që shkonin në kështjellën e saj me premtimin e një pune që paguhej mirë si shërbëtore, por kishte mes tyre edhe viktima të tjera, të cilat ishin bijat e fisnikërisë së vogël, që dërgoheshin në kështjellë për të mësuar mirësjelljen e aristokracisë.

Elizabeth Bathory ishte nj kontesh hungareze nga familja e famshme Bathory, e cila ishte e njohur pr mbrojtjen e Hungaris kundr Perandoris Otomane. Bathory, e cila ka jetuar 1560-1614, besohet t jet vrassja m e madhe seriale n histori dhe do t kujtohet gjithmon si “kontesha e gjakut”. Zbavitjet e Bathoryt doln n drit pas vdekjes s burrit t saj ku ajo dhe katr bashkpuntor t saj, u akuzuan pr torturimin dhe vrasjen e grave dhe vajzave t virgjra. T dhna gojore tregojn se gjakun e viktimave t saj ajo e prdorte pr larje, n mnyr q t mbante t prjetshme rinin e saj, edhe pse kto t dhna jan krejtsisht t pabaza. Ajo ka sht e vrtetuar pr t, ishte se viktimat e saj ishin shpesh fshatare q shkonin n kshtjelln e saj me premtimin e nj pune q paguhej mir si shrbtore, por kishte mes tyre edhe viktima t tjera, t cilat ishin bijat e fisnikris s vogl, q drgoheshin n kshtjell pr t msuar mirsjelljen e aristokracis.

Elizabeth Bathory ka lindur n Hungari n 17 gushtin e 1560-s dhe kaloi fmijrin e saj n kalan Ecsed. Babai i saj ishte George Bathory me lidhje gjaku me familjen Ecsed, ndrsa nna e saj ishte Anna Bathory (1539-1570), bija e Stephen Bathory e Somlyó, ishte e degs Somlyó. Nprmjet nns s saj, Elizabeth ishte mbes e Stefan Bathory, mbretit t Polonis. Bathory ishte tepr inteligjente, q vajz e re ajo dinte t fliste latinisht, gjermanisht dhe greqisht, ishte e njohur pr interesin e saj t madh n shkenc dhe astronomi. N moshn 15-vjeare ajo mori si dhurat martese nj kala si dhe 17 fshatrat pran saj. Nga dokumentet thuhet se ajo ka pasur rreth 4500 vizitor n martesn e saj. Elizabeth u transferua n Sárvár dhe kaloi nj koh shum t gjat n t, ndrsa burri i saj studionte n Vjen. N 1578, burri i saj u b komandanti i Nádasdy, shefi i trupave hungareze, duke e uar at n luft kundr otomanve. Me burrin e saj larg n luft, Elizabeth Bathory menaxhoi shtjet e biznesit dhe trojeve. Kjo zakonisht prfshinte rolin pr t’u siguruar fshatareve hungareze dhe sllovake, edhe kujdesin mjeksor. Ka pasur disa raste, madje, ku ajo ndrhynte n emr t grave t varfra, duke prfshir ktu ndihmn q i pati dhn nj gruaje, burri i s cils ishte vrar nga turqit dhe vajza e tyre ishte prdhunuar dhe ln shtatzn.

N 1585, Elizabeth lindi vet fmijn e saj t par, nj vajz me emrin Anna. Pas disa kohsh lindi nj vajz t dyt t ciln e quajti Ursula, dhe djalin e saj t par, Andrew, q vdiq n mosh t re. Pas ksaj, Elizabeth kishte tre fmij t tjer, Katherine (lindur n 1594), Pali (i lindur rreth 1597) dhe Miklós. T gjith fmijt e saj u rritn nga governantet. Burri i Elizabeth vdiq n 1604 n moshn 47-vjeare, thuhet se pr shkak t nj dmtimi n betej. ifti ka qen i martuar pr 29 vjet.

Ishte n mes t viteve 1602 dhe 1604 kur ministrat e lart filluan t ankoheshin pr krimet n gjykat n Vjen dhe publikisht, pasi thashethemet kishin dal pr ngjarjet n kshtjell. Kjo bri q autoritetet hungareze t hetonin disa koh pr t'u prgjigjur n lidhje me ngjarjet dhe n 1610 mbreti ngarkoi Janosh Thurzo pr t hetuar. N fund t 1610-s Thurzo shkoi n Cachtice dhe arrestoi Bathoryn si dhe katr shrbyeset e saj. Thurzo dhe njerzit e tij kishin gjetur nj vajz q po vdiste dhe nj t vdekur, s bashku me shum t tjer t mbyllur dhe nj t plagosur. Mbreti Matthias krkoi q Bathory t dnohej me vdekje, por Thurzo e bindi mbretin se duke
kshtu, do t ndikonte negativisht te fisnikria. Prandaj, gjyqi u shty pr nj koh t pacaktuar dhe Bathory u mbajt e burgosur. Bashkpuntort e saj, megjithat u shpalln fajtor, me tri ekzekutime dhe nj tjetr t burgosur prjet.

Bathory u gjet e vdekur n qelin e saj n 1614, po ajo kurr nuk u mor n gjykim. Vlersimet pr t vrart e Bathory ndryshojn, me disa burime, duke thn se numri sht i lart rreth 650. Dy bashkpuntoret e saj pretenduan n gjykim shifrat e 36 dhe 37 viktimave, kurse t dy t pandehurit e tjer dhan nj numr mbi 50. Shum nga personeli i pafajshm llogaritn numrin e trupave q hiqeshin nga kalaja, duke e uar numrin e trupave mes t 100-200, ndrsa nj shrbtor tjetr ka pohuar se Bathory shnonte t gjith 650 t viktimat e saj n nj libr. sht raportuar se ditarin e Bathory sht mbajtur n arkivat e shtetit n Budapest, por asnjher nuk kan qen t liruar nga do regjim hungarez pr shkak t natyrs t tmerrshme t prmbajtjes. T pandehurit n gjykim ishin Dorottya Szentes, gjithashtu njohur edhe si Dorka, Ilona Jo, Katarina Benická, dhe János Újváry ("Ibis" ose Ficko).

Dorka, Ilona Jo dhe Ficko u shpalln fajtor dhe u vran n vend. Dorka dhe Ilona u hodhn n nj zjarr, ndrsa Ficko, q u vlersua si m pak fajtore, iu pre koka para se t hidhej n flak. Ekzekutimet u bn n nj tribun n publik e cila ishte ngritur pran kshtjells q t'i tregonte publikut se drejtsia ishte vn n vend. Katarina Benická u dnua me burgim t prjetshm, pasi ajo vetm ka vepruar nn dominimin dhe friksimin e grave t tjera, si nnkuptohet nga dshmit e regjistruara. Gjat gjykimit t npunsve t saj, Bathory ishte vn nn arrest shtpie n nj mur t vendosur mes dhomave.

M 21 gusht 1614, Elizabeth Bathory u gjet e vdekur n kshtjelln e saj. N dhom kishte edhe disa pjata t ushqimit t paprekur, megjithse data e saj aktuale e vdekjes sht e panjohur. Ajo u varros n kishn e Csejte, por pr shkak t zhurms s fshatarve pr "tigreshn e Csejtes" t varrosur n varrezat e tyre, trupi i saj u zhvendos n shtpin e saj t lindjes n Ecsed, ku ajo sht murosur n dhomn e nndheshme t familjes Bathory. Sipas t gjitha dshmive, viktimat e saj fillestare ishin bija t adoleshentve e fshatarve vendas, shum prej t cilve t joshur nga oferta pr pun t paguar mir si shrbyese n kshtjell. M pas, ajo sht thn se ka nisur pr t vrar vajzat e zotrinjve m t vegjl, t cilt u drguan nga prindrit e tyre pr t msuar rregullat e mirsjelljes.

Prshkrimet e torturs q u shfaqn gjat gjykimeve, u bazuan shpesh n thashetheme. Mizori e prshkruara prfshinin: rrahje shtazarake gjat periudhave t zgjatura kohe, shpesh deri n vdekje, djegie ose gjymtim t duarve, nganjher edhe organe gjenitale, thumbimi i mishit, ngrirje pr vdekje, kirurgji t viktimave, shpeshher fatale, asfiksim t viktimave, abuzimi seksual.

Disa dshmitar kanp raportuar edhe pr vdekjen e t afrmve t tyre. T tjer kan raportuar duke par gjurmt e torturs n trupa t vdekur, disa prej t cilve u varrosn n varreza dhe t tjer n vende t pashnuara. Sipas dshmive t t pandehurve, Elizabeth Bathory torturonte dhe vriste viktimat e saj jo vetm n Csejte, por edhe n pronat e saj n Sárvár, Sopronkeresztúr, Bratislav (ather Pozsony, Pressburg) dhe Vjen, madje edhe n mes ktyre vende. Prve t pandehurve, disa njerz ishin emruar pr furnizimin e Elizabeth Báthory me gra t reja. Vajzat ishin t mashtruara ose t rrmbyera me forc. Numri i sakt i t torturuarave dhe t vrarave nga Elizabeth Bathory sht i panjohur, edhe pse sht spekuluar shpesh q t jet deri n 650, n mes t viteve 1585 dhe 1610. Vlersimet ndryshojn n mas t madhe.