Embargoja serbe nuk e demton Kosoven

INTERVISTA / Majkell Farbman, Shefi i Agjencise se Shteteve te Bashkuara per Zhvillim Nderkombetar flet nga Prishtina per zhvillimet pas shpalljes se pavaresise duke vleresuar se ndikimi i nje embargoje te mundshme nga Beogradi, do te ishte i paperfillshem
Shefi i Agjencise se Shteteve te Bashkuara per Zhvillim Nderkombetar, Michael Farbman thote se embargoja e paralajmeruar nga Beogradi ne rast te shpalljes se pavaresise se Kosoves mund te krijoje telashe afatshkurtra, por jo te patejkalueshme. Ne intervisten dhene ne Prishtine per Zerin e Amerikes, ai terheq verejtjen se Kosova ndodhet para shume sfidave ne perpjekjet e saj per rimekembje ekonomike, posacerisht ne periudhen pas zgjidhjes se statusit te saj.
Organizata juaj eshte perfshire ne shume projekte ne Kosove, posacerisht ne ato ekonomike. Cilat sipas jush jane sfidat kryesore ne perpjekjet per rimekembjen ekonomike te vendit?
Kosova ka nje numer sfidash ekonomike me te cilat duhet te perballet dhe po perballet ne nje mase. Ajo duhet te rrise zhvillimin ekonomik ne nje shkalle te larte dhe te qendrueshme. Eshte e qarte se ardhmeria e saj eshte ne Evrope dhe puna per qasje ne institucionet ekonomike evropiane, do te jete nje nga keto sfida. Ne merremi me gjendjen e infrastruktures, sic jane rruget, hekurudhat, aeroporti, energjia, te cilat duhet te jene ceshtje te zgjidhura nese ekonomia duhet te ece perpara. Sfide jane edhe shpenzimet qeveritare, sepse te ardhurat jane te vogla, ndersa nevojat jane ta medha. Nuk ka nje drejtpeshim ndermjet shpenzimeve kapitale ne projektet e medha dhe shpenzimeve aktuale dhe kjo do te jete nje sfide per periudhen e pas statusit. Te gjitha keto jane pjese e sfidave thelbesore per zhvillimin e qendrueshem ekonomik.
Cilat, sipas jush, mund te jene shtyllat e rimekembjes ekonomike ne te cilat mund te mbeshtetet Kosova?
Ne jemi shume optimist se do te kete nje ndryshim ne fushen e energjise. Nuk do te ndodhe menjehere, por shume procedura jane duke u zhvilluar si per shembull hapja e minieres se re te qymyrit ne Sibovc, konkurrenca per investime ne termocentralin e ri Kosova C. Ka edhe zhvillime te tjera qe duhet te ndodhin, te cilat kane filluar dhe gjithsesi organizata ime po ndihmon ca gjera ne Korporaten Energjetike te Kosoves. Pres qe nje vale e mire investimesh do te vijne ne Kosove, qofte nga konferenca e donatoreve qe do te ndodhe pas zgjidhjes se statusit dhe besoj qe nese bejme gjerat e duhura ne funksion te rritjes se cilesise se sundimit te ligjit, miratimin e ligjeve ekonomike dhe zbatimin e tyre ne pajtim me te drejtat bashkekohore mbi pronen dhe me nje politike te mire fiskale, edhe investimet e huaja te drejtperdrejta do te vijne ne Kosove. Te gjitha keto jane ne horizont dhe ceshtja eshte se sa kohe do te duhet qe te ndodhin por mendoj se synimet dhe mirekuptimi i ceshtjes se ku duhet te shkojme jane me vend tash per tash.
Kosova ndodhet ne prag te zgjidhjes se statusit te saj politik. Beogradi ka paralajmeruar nderkaq bllokade ekonomike nese Prishtina shpalle pavaresine. Cili mund te jete ndikimi i nje bllokade te tille?
Kjo varet nga natyra e embargos dhe sa efektive do te jete ajo. Per shembull, ne, komuniteti nderkombetare, qeveria e Kosoves jemi te brengosur per mundesine e mbylljes se kufijve qe nenkupton nderprerjen e levizjes se mallrave dhe sherbimeve. Shpresojme se marreveshjet qe jane bere me vendet fqinje si Shqiperia, Maqedonia, Mali i Zi do t'i zbusin keto masa. Eshte e mundur se do te kemi shkurtime nese zbatohen ato masa dhe do te kete nje rritje cmimesh. Por do te kete sigurisht nderhyrje te cilat dhuruesit jane te pergatitur t'i bejne per t'i zbutur pasojat. Energjia elektrike eshte nje ceshtje tjeter. Nje sasi e energjise qe Kosova duhet te importoje per te plotesuar prodhimin e saj, duhet te kaloje neper rrjetin elektrik qe arrin ne Kosove nepermjet Nishit dhe ka mundesi qe serbet nese duan mund te manipulojne me kete. Eshte edhe problemi i mundshem me furnizimin me uje perfshire ujin per sistemin e ftohjes per termocentralet e Kosoves. Pra, po eshte e mundur qe do te kete ca kokecarje afatshkurta, ndersa ne afat me te gjate jam optimist se do t'ia dalim me to.

Ju jeni perfshire edhe ne shume projekt qe kane te bejne me permiresimin e pozites se komuniteteve pakice ne Kosove. Sipas jush cila eshte pozita e ketyre komuniteteve?
Nuk e shoh veten si ekspert per vleresimin e pozites se tyre, por mund t