E Diel, 1 Nëntor 2026

Europianët duhet të mësojnë nga pragmatizmi amerikan

21-05-2012 / Nga Martin Ehl (Presseurop.eu)

Më 6 maj, shtatë parti kanë fituar vende në parlamentin grek. Katër prej këtyre partive, tre të majta dhe një e krahut të djathtë, që mund të përkufizohet si ekstremiste, të paktën në konceptin klasik Evropian. Forcat politike të përfaqësuara në parlamentin e Athinës nuk ishin në gjendje për të formuar një qeveri të koalicionit, dhe me 17 qershor, grekët do të shkojnë sërish në votime. Ndërkohë, vendi i tyre, i cili ka dëshpërimisht nevojë për reforma, do të harxhojë fondet dhe ndoshta do të duhet të largohet nga eurozona.
Pastaj politikanët e Evropës, duke përfshirë presidentin e ri francez, François Hollande, do të detyrohet të marrë një vendim mbi të cilat kanë një kompetencë të kufizuar ose aspak. Për të tretën herë që nga viti 2009 do të duhet të shuajnë flakët, në vend që të shqetësohen për parandalimin e zjarreve. Problemi grek, e cila mund të ishte zgjidhur më parë me një falimentimi të kontrolluar, vazhdon të hutojë mendjet e  liderëve  europianë nga vendimet strategjike për zhvillimin e ardhshëm të Evropës.
Në kuptimin e prosperitetit afatgjatë do të përcaktohet më shumë nga sa drejtuesit e eurozonës do të kombinojnë shkurtimet e shpenzimeve me mbështetjen e rritjes ekonomike, sesa mundësia që grekët të kryejnë një vetëvrasje ekonomike përmes instrumentit të zgjedhjeve demokratike. Duket se Evropa është ngadalë duke iu afruar diçkaje që duhet të kishte bërë kohë më parë: ndarjen e Greqisë nga eurozona.
Të ballafaquar me një krizë, SHBA-të kanë qenë shumë më të shpejtë në marrjen e vendimeve të rëndësishme strategjike: ata kanë mbështetur sektorin bankar dhe kompanitë më të rëndësishme për ekonominë e vendit, të tilla si mbështetje për industrinë e automobilave. Reagimi i shpejtë i ka paguar dividendët e para: janë kthyer ndihma shtetërore dhe Detroiti është rimëkëmbur. Evropa, ndërkohë, është bllokuar në një rreth vicioz.
Amerikanët kanë shikuar përpara dhe kanë marrë një vendim. Evropianët, ndërkohë, përballë një sfidë vendimtare, po ecin përpara me një zig-zag. Në mesin e një krize të integrimit Europian ne jemi duke jetuar në një version të përditësuar të situatës së përshkruar saktësisht dhjetë vjet më parë nga Robert Kagan. mendimtari amerikan, që në esenë e tij të famshëm (Parajsë dhe fuqi. Amerika dhe Europa në rendin e ri botëror: amerikanët janë nga Marsi, evropianët vijnë nga Afërdita).
Midis dy popujve ka dallime themelore se si duhet të trajtojnë problemet afatgjata: Amerikanët i zgjidhin shpejt dhe në mënyrë agresive, për të parandaluar që të ndikojnë në shoqërinë e tyre, mënyrën e jetës dhe stabilitetin e sistemit të tyre politik. Për të njëjtën arsye, evropianët kanë frikë nga zgjidhjet afatgjata, për shkak se ata jetojnë në një integrim të komplikuar mbrojtës të pasluftës dhe statusin social.
Evropianët ngadalë janë duke filluar të kuptojnë se herët apo vonë ata do të rrezikojnë jetën e tyre nën një flamur të përbashkët dhe të paguajë një taksë të përbashkët. Ndër të tjera, në këtë mënyrë do të zgjidhet deficiti demokratik i Bashkimit, sepse taksapaguesit do të duan të kontrollojnë mënyrën se si Brukseli shpenzon paratë e tyre. Shtetet-kombe do të mbetet njësi funksionale për disa kohë, por vështirësitë e tanishme - dhe të përsëritura -  të eurozonës do të duhet të shtyjë qeveritë kombëtare të marrin në konsideratë një të ardhme më të largët.
Mendoj se ia vlen të ringjallim idenë e vjetër të Kagan dhe ta aplikojnë atë në politikat ekonomike: amerikanët janë thjesht më fleksibël, më të gatshëm dhe më të aftë për të vepruar në zhvillimin e të menduarit strategjik.
Nëse BE-ja të mbijetojë si një njësi globale dhe konkurruese, do të ketë përpara vetëm një mundësi: të ndryshojë kulturën e saj të të menduarit strategjik në afate të shkurtra të një statusi të rehatshëm sociale me cikle katër-vjeçare zgjedhore. Bashkimi Europian ka nevojë për liderë largpamëse që ta çojnë rrugën drejt një integrimi më të madh dhe që të tregojnë se ku dhe si duhet investuar për të rritur konkurrencën. Gjithashtu Europa duhet të kuptojë atij që bën komplote për të sabotuar qëllimet e përbashkëta se janë të gatshëm për të ecur përpara dhe pa ta. Lirisht të vendosin në mënyrë demokratike se çfarë duhet të bëjnë. Solidariteti europian ka dy fytyra, dhe është e drejtë  të jetë kështu. Vetëm në këtë mënyrë BE-ja mund të lëvizë përpara në rrugën e zhvillimit.

...

Më shumë nga Analiza

Të gjitha ›